ENİS ULUÇAM
(Trakya Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Anatomi Anabilim Dalı, Edirne, Türkiye)
Nilüfer GÖKÇE
(Trakya Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıp Tarihi ve Deontoloji Anabilim Dalı, Edirne, Türkiye)
SELMAN ÇIKMAZ
(Trakya Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Anatomi Anabilim Dalı, Edirne, Türkiye)
ALİ YILMAZ
(Trakya Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Anatomi Anabilim Dalı, Edirne, Türkiye)
Yıl: 2009Cilt: 26Sayı: 3ISSN: 1301-3149Sayfa Aralığı: 256 - 260İngilizce

79 3
A comparison of the urinary system in the first printed modern Turkish anatomy book and contemporary anatomy books
Amaç: Çalışmamızda basılmış ilk Türkçe (Osmanlıca) anatomi kitabı olan Miratü'l Ebdan fi Teşrih-I Azaü'l İnsan'da açıklanan üriner sistem ile modern anatomi kitaplarında açıklanan üriner sistemi inceledik. Amacımız çalışmamızın sonuçları ile günümüz anatomistlerine Türk tıp ve anatomi tarihinin gelişimi üzerine bir kaynak sağlamaktır. Çalışma Planı: Şanizade'nin çalışmasındaki üriner sisteme ilişkin açıklamalar günümüz Türkçesine tercüme edildi. Miratü'l Ebdan fi Teşrih-I Azaü'l İnsan'da yer alan üriner sisteme ilişkin bilgiler, aynı konuda günümüz modern anatomi kaynak kitaplarında yer alan bilgiler ile mukayese edildi. Bulgular: Miratü'l Ebdan fi Teşrih-I Azaü'l İnsan üriner sistem üzerine böbrek, kapsül ve mesane olmak üzere çeşitli bölümler içermektedir. Üretere ilişkin bilgiler böbrek bölümünde verilmiştir. İlk olarak organların yerleri, daha sonra organların görünümü ve iç yapıları açıklanmıştır. Böbreğin iç yapısının ve damar sisteminin detaylı olarak açıklanmış olması tarafımızdan dikkat çekici bulunmuştur. Sonuç: Şanizade orjinal yabancı kaynağı tercüme ederken Osmanlı Türkçesi terimlerini kullanmıştır. Zamanının bilgisini en iyi şekilde ifade etmiştir. Üriner sistem üzerine pek çok noktada modern bilgi ile uyumludur.
Fen > Tıp > Genel ve Dahili Tıp
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • 1) Dilemre M. Türkiyede basılı ilk anatomi kitabımız. Ankara Üniv Tıp Fak Mecm 1946;1:69-71.
  • 2) Aycan K, Öztürk M, Öztürk N. Miratu'l Ebdan fi Teşrih-i azau'l insan. Şanizade Ataullah Efendi (1771-1826). Kayseri: Erciyes Ü Gevher Nesibe Tıp Tarihi Enstitüsü: 1989. s. 29-43.
  • 3) Kazancıgil A. XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğunda anatomi. İstanbul: Özel Yayınlar; 1991.
  • 4) Mesut R. Osmanlı döneminde Türk anatomi bilimi ve anatomi öğretimi. Morfoloji Derg 1999;7:11-4.
  • 5) Nafiz (Uzluk) MF. Basma ilk Türk tıb kitabı ve Şanizade tabib Ata. Dirim 1936;11:144-6.
  • 6) Şehsuvaroğlu B. Bizde anatomi öğretimine dair. İst Tıp Fak Mecm 1952;15:365-412.
  • 7) Yıldırım M, Toprak M. Hekim Şanizade M. Ataullah Efendi'nin yaşamından kesitler ve almamız gereken dersler. Morfoloji Derg 1995;3:57-9.
  • 8) Şaylıgil-Elçioğlu Ö. Osmanlı İmparatorluğunda anatomi öğretimi. Dirim 1990;65:179-84.
  • 9) Şanizade Mehmed Ataullah Efendi. Hamse-i Şanizade (İlk üç kitap). İstanbul: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Deontoloji Anabilim Dalı Kütüphanesi; 1235;528:15-20.
  • 10) FCAT. Terminologia anatomica. 1st ed. Stuttgart: Georg Thieme Verlag; 1998.
  • 11) Gray H, Bannister LH, Berry MM, Collins P, Dyson M, Dussek JE, et al, editors. Gray\'s anatomy: the anatomical basis of medicine and surgery. 38th ed. London: Churchill Livingstone; 1995.
  • 12) Sancak B, Cumhur M, editörler. Fonksiyonel anatomi baş-boyun ve iç organlar. 2. baskı. Ankara: METU Press; 2001.
  • 13) İçten N. Üriner sistem. Govsa F, editör. Sistematik anatomi. 1. baskı. İzmir: İzmir Güven Kitabevi; 2003.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.