YASİN BULDUKLU
(Selçuk Üniversitesi, Konya, Türkiye)
Yıl: 2010Cilt: 0Sayı: 24ISSN: 1302-1796 / 2667-4750Sayfa Aralığı: 75 - 83Türkçe

136 0
Televizyonda yayınlanan sağlık programları ve izleyicileri
Dünya Sağlık Örgütünce, “yalnızca hastalık veya rahatsızlığın olmaması değil aynı zamanda zihnen, bedenen ve sosyal açıdan tam bir iyilik hali” olarak tanımlanan sağlık, bireyin öznel değerlendirmesiyle ilgili bir kavramdır. Pek çok tanımı yapılmış olan iletişim ise, en basit tanımıyla kaynaktan hedefe amaçlı bilgi aktarımı sürecidir. Sağlık bilgisi ve iletişim araçlarına erişim olanakları, sağlıklı yaşam, sağlık sonuçlarının başarısı ve sağlık bakım hizmetlerinin kalitesi açısından oldukça önemlidir. İletişim ve sağlık alanlarını birbirine bağlayan sağlık iletişimi, “sağlığın geliştirilmesi amacıyla yapılan uygulamalara, iletişim kural ve stratejilerinin uygulanmasıdır.” Bireylerin kendi arasında, hekim ile hasta arasında ve kitle iletişim araçları üzerinden gerçekleşen sağlıkla ilgili tüm bilgi alış verişleri sağlık iletişimi çerçevesinde ele alınmaktadır. Bir sağlık iletişimi çalışması olan bu araştırmada kitle iletişiminin en etkilisi olan televizyon aracılığıyla sunulan sağlık programlarının, onun izleyicilerinin ve izleme motivasyonlarının Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı çerçevesinde incelenmektedir. Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada ulusal ölçekte yayın yapan üç televizyon kanalından 100 birim sağlık programının içerikleri “içerik analizi” tekniğinin yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. İlk kısımda yapılan analiz sonucunda; sağlık programlarının temel amacının toplumsal sağlık eğitimi ve sağlığın geliştirilmesi olduğu, toplumsal bilinci artırıcı iletilere yer verildiği, konuya ilgi çekmek amacıyla korku ve kaygı yaratıcı ifadelerin sıkça kullanıldığı ve katılan uzman hekimlerin büyük çoğunluğunun özel mülkiyete ait sağlık kuruluşlarından davet edildiği ortaya konmuştur. İkinci aşama sağlık programlarının izleyicilerinin izleme motivasyonlarını saptamayı amaçlamaktadır. Bu amaçla Konya’da yaşayan 763 kişiden yüz yüze görüşme tekniğiyle ve soru formu yardımıyla veriler toplanmıştır. İkinci aşamanın sonuçlarına göre ise; sağlık programı izleyicilerinin, bu programları enformasyon-farkındalık (%16.20), destek bulma ve özdeşleştirme (%11.60), sosyal aktivite ve alışkanlık (%9.73), paylaşma ve güven (%8.64) motivasyonları ile izlediği gözlemlenmiştir.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Babrow, Austin S, Mattson, Marifran (2003). Theorizing About Health Communication. (Edited By: Teresa L. Thompson, Alicia Dorsey, Katherine I. Miller, Roxanne Parrott). Handbook of Health Communication. NJ: Lawrence Earlbaum Associates, 35-61.
  • Bandura, Albert (2001). Social Cognitive Theory of Mass Communications. (Edited By: Jennings Bryant, & Dolf Zillman). Media Effects: Advances in Theory and Research. (2nd Edition), Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum, 121-153
  • Berry, Dianne (2007). Health Communication Theory and Practice. NY: McGraw-Hill
  • Biocca, Frank A. (1988). Opposing Conceptions of the Audience: The Active and Ppassive Hemisphere of Mass Communication Theory. (Edited By: James Anderson). Communication Yearbook 11, Newbury Park, CA: Sage, 51-80.
  • Çam, Olcay ve Bilge, Ayşegül (2007). Ruh Hastalığına Yönelik İnanç ve Tutumlar, Anadolu Psikiyatri Dergisi, Sivas: 2007; C:8, S: 3, 215-223.
  • Çınarlı, İnci (2008). Sağlık İletişimi ve Medya. İstanbul: Nobel
  • Dance, Frank E.X. (1970). The Communication of Health, The Ohio Speech Journal, 8: 4,28-30.
  • Edwards, Jeffrey R (1992). A Cybernetic Theory of Stress, Coping, and Well-being in Organizations. Academy of Management Review, Vol: 17 ss..238 – 274.
  • Gorin, Sherri S. (2006). Models of Health Promotion. (Edited By: Sherri S. Gorin & Joan Arnold). Health Promotion in Practice. San Francisco: Jossey-Bass A Wiley Imprint, 21-66.
  • Heath Robert L, Bryant, Jennings. (2000). Human Communication Theory and Research: Concepts, Contexts and Challenges. London: Lawrence Erlbaum Associates Publishers
  • Koçak, Abdullah (2001). Televizyon İzleyici Davranışları Televizyon İzleyicilerinin Tercihleri ve Doyumları Üzerine Teorik ve Uygulamalı Bir Çalışma, Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya
  • Kreps, Gary L, Bonaguro, Ellen W and Query Jim L (1998). The History and Development of the Field of Health Communication. (Edited By: Lorraine D. Jackson & Bernard K. Duffy). Health Communication Research: A Guide to Developments and Directions. Westport CT: Greenwood Press, 1-15.
  • Kreps, Gary L (2003). Opportunities for Health Communication Scholarship to Shape Public Health Policy and Practice: Examples from the National Cancer Institute. (Edited By: Teresa L. Thompson, Alicia Dorsey, Katherine I. Miller, Roxanne Parrott). Handbook of Health Communication. NJ: Lawrence Earlbaum Associates, 609-624.
  • Logan, Robert A (2001).Science Mass Communication: Its Conceptual History. Science Communication. S:23, C:2, CA:Sage Publications, 135-163.
  • McClelland, Cath, Rees, Lois (2000). A Foundation for Health Promotion in Pharmacy Practice. (Edited By: Paul Gard). A Behavioural Approach to Pharmacy Practice. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. 59-90
  • Montaño, Daniel E, Kasprzyk, Danuta (2008), Theory of Reasoned Action, Theory of Planned Behavior, and Integrated Behavioral Model, (Edited By: Karen Glanz, Barbara K. Rimer ve Kasisomayajula Viswanath). Health Behavior and Health Education Theory, Research, and Practice. (4.th Edition), San Francisco: Jossey-Bass A Wiley Imprint, 67-96.
  • Murphy, Simon, Bennet, Paul (2002). Psychology and Health Promotion, (Edited By: R.obin Bunton and Gordon Macdonald). Health Promotion Disciplines, Diversity, and Developments, Second Ed.London:Routledge, 31-52.
  • Neuhauser Linda, Kreps, Gary L. (2003). Rethinking Communication in the E-health Era, Journal of Health Psychology, Vol. 8, No. 1, 7-23.
  • Okay, Ayla (2007). Sağlık İletişimi, İstanbul: Kapital Medya Hizmetleri A.Ş
  • Parrott, Roxanne (2004). Emphasizing Communication in Health Communication, Journal of Communication, Dec.1, V:54, N:4, 751-787
  • Prochaska, James O, Redding, Colleen A, Evers and Kerry E. (2008). The Transtheoretical Model and Stages of Change, (Edited By: Karen Glanz, Barbara K. Rimer ve Kasisomayajula Viswanath). Health Behavior and Health Education Theory, Research, and Practice. (4.th Edition), San Francisco: Jossey-Bass A Wiley Imprint 97-121.
  • Ratzan, Scott C. (2001). Health Literacy: Communication for the Public Good, Health Promotion International, Vol:15, N:3 GB: Oxford University Press, 207-214.
  • Redding, Colleen A, Rossi, Joseph S, Rossi, Susan, Velicer, Wayne F and Prochaska, James O. (2000). Health Behavior Models, The International Electronic Journal of Health Education, V:3, Special Issue,180-193.
  • Rogers, Everett M. (1994). The Field of Health Communication Today, American Behavioral Scientist, Vol:38, No:2, November 1994, California: Sage Publications Inc. 208-214.
  • Scaturo, Douglas J. (2005). Clinical Dilemmas in Psychotherapy A Transtheoretical Approach to Psychotherapy Integration, Washington: American Psychological Association
  • Schiavo, Renata (2007). Health Communication From Theory to Practice, San Francisco: A Wiley Imprint
  • Tabak, R.uhi S. (2003). Sağlık İletişimi, 2.Baskı, İstanbul:Literatür Yayınları
  • Thomas, Richard K. (2006). Health Communication, NY: Springer Science + Business Media, Inc.
  • Williams, Kevin(2003). Understanding Media Theory, London, UK: Oxford University Press Inc.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.