MEHMET KORAY SERİN
(Kastamonu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Kastamonu, Türkiye)
BEKİR BULUÇ
(Gazi Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ankara, Türkiye)
Yıl: 2012Cilt: 18Sayı: 3ISSN: 1300-4832 / 2148-2403Sayfa Aralığı: 435 - 459Türkçe

168 4
İlköğretim okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin algılarına dayalı olarak okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkileri belirlemektir. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı betimsel bir çalışma olan bu araştırmanın örneklemi, oranlı örnekleme yöntemi ile seçilen ve Konya’da bulunan 17 ilköğretim okulunda çalışan toplam 419 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışlarını sergileme sıklıklarını belirlemek için “Okul Müdürlerinin Öğretim Liderliği Davranışları Anketi”, öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının derecesini belirlemek için ise “Örgütsel Bağlılık Anketi (OCQ)” kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson momentler çift yönlü korelasyon analizi ve çoklu Regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin, okul müdürlerinin, öğretim liderliği davranışlarını çoğu zaman düzeyinde gerçekleştirdiklerine dair düşünce içersinde oldukları, yine öğretmenlerin okullarına üst düzey bağlılık duydukları görülmüştür. Araştırmanın diğer önemli bulguları ise öğretim liderliği ile örgütsel bağlılık arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişkinin olması ve okul amaçlarının belirlenmesi ve paylaşılması alt boyutunun örgütsel bağlılık üzerinde bir yordayıcı olarak görülmesidir.
Sosyal > Davranış Bilimleri
Sosyal > Eğitim, Eğitim Araştırmaları
Sosyal > Aile Çalışmaları
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Açıkalın, A. (1997). Okul yöneticiliği. Ankara: Pegem A.
  • Akgün, N. (2001). İlköğretim okulu müdürlerinin öğretimsel liderliği (Yayımlanmamış doktora tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
  • Aksoy, E. ve Işık, H. (2008). İlköğretim okulu müdürlerinin öğretim liderliği rolleri. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 235-249.
  • Allen, N. J., & Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance and normative commitment to the organization. The Journal of Occupational Psychology, 63.
  • Anderman, E. M., Bezler, S., & Smith, J. (1991). Teacher commitment and job satisfaction: The role of school culture and principal leadership. American Educational Research Association. 1-41.
  • Argon, T. ve Mercan, M. (2009). İlköğretim okulu yöneticilerinin öğretim liderliği rollerini gerçekleştirebilme düzeyleri. I. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresinde Sunulan Bildiri.
  • Aydın, M. (2005). Eğitim yönetimi (7. basım). Ankara: Hatiboğlu.
  • Balay, R. (2000). Özel ve resmi liselerde yönetici ve öğretmenlerin örgütsel bağlılığı (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
  • Başaran, İ. E. (1994). Eğitim yönetimi. Ankara: Gül.
  • Blase, J., & Blase J. (1999). Principals’ instructional leadership and teacher development: Teachers’ perspectives. Educational Administration Quarterly, 35(3), 349-378.
  • Buluç, B. (2009). Sınıf öğretmenlerinin algılarına göre okul müdürlerinin liderlik stilleri ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15(57).
  • Can, N. (2007). İlköğretim okulu yöneticisinin bir öğretim lideri olarak yeni öğretim programlarının geliştirilmesi ve uygulanmasındaki yeterliliği. Eğitimde Kuram ve Uygulama.
  • Celep, C. (2000). Eğitimde örgütsel adanma ve öğretmenler. Ankara: Anı.
  • Çam, R. (2008). Etkili öğretim liderliğinin öğretmenlerin kuruma bağlılığına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Beykent Üniversitesi, İstanbul.
  • Çöl, G. (2004). Örgütsel bağlılık kavramı ve benzer kavramlarla ilişkisi. İş, Güç, Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 6(2).
  • Erdaş, Y. (2009). Denizli il merkezinde çalışan öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
  • Erdoğan, İ. (2002). Okul yönetimi ve öğretim liderliği. İstanbul: Sistem.
  • Firestone, W., & Pennell, J. (1993). Teacher commitment, working conditions and differential incentive policies. Review of Educational Research, 63(4), 489-525.
  • Flath, B. (1989). The principal as instructional leader. ATA Magazines, 69(3), 19-22, 47- 49.
  • Güçlü, N. ve Özden, S. (2000). Etkili okullar ve öğretim liderliği. G. Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 67-78.
  • Gümüşeli, A. İ. (1996). İstanbul ilindeki ilköğretim okulu müdürlerinin öğretim liderliği davranışları (Yayımlanmamış Doçentlik Çalışması). Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
  • Hallinger, P., & Murphy. J. (1986). Instructional leadership in effective schools. (Eric Document Reproduction Service) http://www.eric.ed.gov. (ED309535).
  • Hulpia, H., Devos, G., & Van Keer, H. (2010). The influence of distrubuted leadership on teachers’ organizational commitment: A multilevel approach. The Journal Of Educational Research, (103), 40-52.
  • İnce, M. Ve Gül, H. (2005). Yönetimde yeni bir paradigma: Örgütsel bağlılık. Konya: Çizgi.
  • Jenkins, B. (2009). What it takes to be an instructional leader. Principal, http://www.naesp.org/resources/2/Principal/2009/J-F_p34.pdf adresinden 17 Eylül 2010'da alınmıştır.
  • Koca, S. (2009). Orta öğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin kişilik özellikleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
  • Korkmaz, M. (2005). Duyguların ve liderlik stillerinin öğretmenlerin performansı üzerinde etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, (43), 401-422.
  • Krug, S. E. (1992). Instructional leadership: School instructional climate and student learning outcomes. (Eric Document Reproduction Service) http://www.eric.ed.gov. ED 359668
  • Kurşunoğlu, A., Bakay, E. ve Tanrıöğen, A. (2010). İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeyleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28.
  • Lashway, L. (2002). Developing instructional leaders. ERIC Digest, Clearing house on Educational Management, University of Oregon.
  • McEwan, E. (1994). 7 steps to effective instructional leadership. New York: Scholastic Publications. http://bul.sagepub.com/content/78/564/121.extract adresinden 04.10.2010 tarihinde alınmıştır.
  • Meyer, J.P., & Allen, N.J. (1991). A three component conceptualization of organizational commitment. Human Resources Management Review. 1, 61-89.
  • Mowday, R. T., Steers, R. M., & Porter, L. W. (1979). The measurement of organizational commitment. Journal of Vocational Behavior, 14, 224-247.
  • Newton, L. A., & Shore, L. M. (1992). A model of union membership, instrumentality, commitment and opposition. Academy of Management Review 17(2), 275-298.
  • Özden, Y. (1997). Öğretmenlerde okula adanmışlık yönetici davranışları ile ilişkili mi? Milli Eğitim Dergisi, 135, 35-41.
  • Özyurt, G. (2007). Okul müdürlerinin öğretimsel liderlik anlayışı ile öğretmenlerin mesleki tükenmişliğinin karşılaştırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karaelmas Üniversitesi, Zonguldak.
  • Phillips, J. A. (2004). Manager-administrator to instructional leader: Shift in the role of the school principal. Jurnal Pengetua (Journal of Principalship), 5(2).
  • Porter, L. W., Steers, R. M., Mowday, R.T., & Boulian, P.V. (1974). Organizational commitment, job satisfaction, and turnover among psychiatric technicians. Journal of Applied Psychology, 59(5), 603-609.
  • Reichers, A. E. (1985). A reviev and reconceptualization of organizational commitment. Academy of Management Review, 10(3), 465-476.
  • Rosenholtz, S., & Simpson, C. (1990). Workplace conditions and the rise and fall of teachers’ commitment. Sociology of Education, 63, 241-257.
  • Sarıdede, U. ve Doyuran, Ş. (2004, 6-9 Temmuz). Eğitim örgütlerinde örgütsel bağlılığın işten ayrılma niyetine etkisi. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayında Sunuldu. Malatya.
  • Sezer, F. (2005). İlköğretim okulu müdürlerinin sergiledikleri liderlik stillerinin öğretmenlerin örgütsel bağlılığına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
  • Sezgin, F. (2010). Öğretmenlerin örgütsel bağlılığının bir yordayıcısı olarak okul kültürü. Eğitim ve Bilim Dergisi, 35(156), 142-159.
  • Shin, H.-Y., & Reyes, P. (1991). Teacher commitment and job satisfaction: Which comes first? American Educational Research Association. 1-28.
  • Smith, W., & Andrews, R. (1989). Instructional leadership: How principals make a difference. Alexandria, VA: Association for Supervision and Curriculum Development. (ASCD) Pres.
  • Şişman, M. (1997). Okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışları. IV. Eğitim Bilimleri Kongresinde Sunulan Sözlü Bildiri, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
  • Şişman, M. (2004). Öğretim liderliği, (2. Baskı) Ankara: Pegem A.
  • Terzi, A.R ve Kurt, T. (2005). İlköğretim okulu müdürlerinin yöneticilik davranışlarının öğretmenlerin örgütsel bağlılığına etkisi. Milli Eğitim Dergisi, (166).
  • Topaloğlu, M., Koç, H. ve Yavuz, E. (2008). Öğretmenlerin örgütsel bağlılığının bazı temel faktörler açısından analizi. Kamu-İş İş Hukuku ve İktisat Dergisi, 9(4) Web:
  • http://www.kamu-is.org.tr/pdf/949.pdf adresinden 05.10.2010 tarihinde alındı.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.