NECLA ACUN
(Pamukkale Üniversitesi, Denizli, Türkiye)
ŞAHİN KAPIKIRAN
(Pamukkale Üniversitesi, Denizli, Türkiye)
HATİCE ZEKAVET KABASAKAL
(Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir, Türkiye)
Yıl: 2013Cilt: 16Sayı: 31ISSN: 1301-9961Sayfa Aralığı: 74 - 85Türkçe

524 5
Merak ve Keşfetme Ölçeği II: Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri ve Güvenirlik Çalışması
Bu araştırmanın amacı Kashdan ve arkadaşları (2009) tarafından geliştirilen Merak ve Keşfetme Ölçeği (MKÖ)- II’nin Türkçe uyarlamasının geçerliğini ve güvenirliğini saptamaktır. Bu çalışmanın verileri iki farklı üniversiteden toplanmıştır. Bu iki üniversitenin öğrencilerine iki farklı ölçme araçları uygulanmış olup iki farklı çalışma yapıl- mıştır. Birinci çalışmanın verileri, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesine devam etmekte olan 99 erkek ve 238 kız olmak üzere toplam 337 öğrenciden elde edilmiştir. İkinci çalışmanın verileri, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesine devam eden 105 erkek ve 218 kız olmak üzere toplam 323 öğrenciden toplanmıştır. Veriler için hem açımlayıcı hem de doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Sonuçlar, ölçeğin, bilgi ve yeni deneyim arama moti- vasyonu olan esneklik alt ölçeği (6 madde) ile günlük yaşamın yeni, belirsiz ve kestirilemez olanı keşfetme isteğini yansıtan, belirsizliği kabul etme (4 madde) alt ölçeği olmak üzere iki faktörlü bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca, ölçeğin bileşen ve ayırt edici geçerliğini belirlemek üzere, iki farklı çalışmada farklı değişkenlerle ilişkisine bakılmıştır. Sonuçta, bulgular 10 maddeli MKÖ-II’nin Türk üniversite öğrencileri için iyi psikometrik özelliklere sahip olduğuna ilişkin kanıtlar sağlamıştır.
Sosyal > Eğitim, Eğitim Araştırmaları
DergiDiğerErişime Açık
  • Aydın, G. ve Tezer, E. (1991). İyimserlik, sağlık sorunları ve akademik başarı ilişkisi [The Relationship between opti- mism, physical symptoms, and academic achievement]. Türk Psikoloji Dergisi, 26(7), 2-9.
  • Ben-Zur, H. ve Zeidner, M. (1988). Sex differences in anxiety, curiousity, and anger: A cross-cultural study. Sex Roles, 19(5-6), 335-347.
  • Berlyne, D. E. (1954). A theory of human curiosity. British Jo- urnal of Psychology, 45(3),180-191.
  • Block, J. ve Kremen, A. M. (1996). IQ and ego-resiliency: Conceptual and empirical connections and separateness. Journal of Personality and Social Psychology, 70(2), 349-361.
  • Collins,R.P., Litman, J. A. ve Spielberger, C. D. (2004). The measurement of perceptual curiosity. Personality and In- dividual Differences, 36, 1127-1141.
  • Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (1982). Curiosity and self-directed learning: The role of motivation in education. L. Katz, (Ed), Current topics in early childhood education 4 için- de. NJ: Alex Pub.
  • Demirel, M. ve Çoşkun, Y. D. (2009). Üniversite öğrencilerinin meraklılık düzeylerinin bazı değişkenler açısından ince- lenmesi (Investigation of curiosity levels of üniversity students in terms of some variables). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(18),111-134
  • Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J. ve Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71-75.
  • Dimitrov, D. (2010). Testing for factorial invariance in the con- text of construct validation. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 43(2),121-149.
  • Dirilen, Ö. (2006). Relationship between values and culture: A comparison of central Asain and Turkish university stu- dents. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Orta Doğu Tek- nik Üniversitesi, Ankara.
  • Durak, D., Durak, E. Ş. ve Gençöz, T. (2010).Psychometric properties of the satisfaction with life scale among Tur- kish university students, correctional officers, and elderly adults. Social Indicator Research. [DOI 10.1007/s11205- 010-9589-4]
  • Endsley, R. C., Hutcherson, M. A., Garner, A. P. ve Martin, M. J. (1979). Interrelationships among selected maternal beha- viors, authoritarinism, and preschool childen’s verbal and nonverball curiosity. Child Development, 50, 331-339.
  • Engelhard, G. ve Monsaas, J.A. (1988). Grade level, gender and school-related curiosity in urban elementary schools. The Journal of Educational Research, 82(1), 22-26
  • Eren, A. (2009). Bilgi kaynaklı merak ve başarı amaçları arasın- daki ilişkinin incelenmesi. Eurasian Journal of Educatio- nal Research, 36, 129-144
  • Feldman, G., Hayes, A., Kumar, S., Greeson, J. ve Laurenceau, J. P. (2007). Emotion regulation: The development and initial validation of the cognitive and affective mindful- ness scale-revised (CAMS-R). Journal of Psychopatho- logic Behavioral Assessment, 29, 177-190.
  • Gençöz, T. (2000). Pozitif ve negatif duygu ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması [Positive and negative affect scale: The validity and reliability study]. Türk Psikoloji Dergisi, 15(46), 19-26.
  • Gerber, O. (2009). Curiosity, exploration, and strategies for de- aling with uncertainty amongst psychologists-in-training. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Nelson Mandela Met- ropolitan University, ZA.
  • Gerber, O. ve Hoelson, C. N. (2011). Curiosity and coping with uncertainty among psychologists-in-training. New Voices in Psychology, 7(1) 3-18
  • Goldberg, C. ve Crespo, V. (2003). Curiosity as a guide to the virtuous life. Pastoral Psychology, 5(4), 283-292.
  • Gorsuch, R. L. (1997). Exploratory factor analysis: Its role in item analysis. Journal of Personality Assessment, 68(3), 532-560.
  • Göregenli, M. (1995). Kültürümüz açısından bireycilik-toplu- lukçuluk eğilimleri: Bir başlangıç çalışması. (Individu- alism collectivism orientations in the Turkish culture: A preliminary study). Journal of Turkish Psychology, 10, 1-14.
  • Harrison, S. H. , Sluss, D. M. ve Ashforth, B. E. (2011) Curi- osity adapted the cat. The role of trait curiosity in new- comer adaptation. Journal of Applied Psychology, 96(1), 211-220.
  • Hartung, F. M. ve Renner, B. (2011). Social curiosity and inter- personal perception: A judge × trait interaction. Persona- lity and Social Psychology, 37(6), 796-814.
  • Hirose, E. I., Wada, S. ve Watanabe, H. (1999). Effects of self- efficacy on adjustment to college. Japanese Psychologi- cal Research, 41(3), 163-172.
  • Hu, L. ve Bentler, P. M. (1999). Cut of criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6, 1-55.
  • İmamoğlu, E. O. (2003). Individuation and relatedness: Not op- posing, but distinct and complementary. Genetic, Social, and General Psychology Monographs, 129, 367-402.
  • Jolliffe, D. ve Farrington, D. P. (2006). Development and vali- dation of the Basic Empathy Scale. Journal of Adolescen- ce, 29(4), 589-611.
  • John, O. P., Donahue, E. M. ve Kentle, R. L. (1991). The Big Five Inventory--Versions 4a and 54. Berkeley. CA: Uni- versity of California, Berkeley, Institute of Personality and Social Research.
  • Jöreskog, K. G. ve Sörbom, D. (2004). LISREL 8.71 for Win- dows [Computer Software]. Lincolnwood. IL: Scientific Software International, Inc.
  • Kağıtçıbaşı, Ç . (1998). Kültürel psikoloji: Kültür bağlamında insan ve aile (Cultural psychology: Human and family of contex culture). İstanbul: YKY.
  • Kağıtçıbaşı, Ç. (1996). The autononomous-relational self: A new synthesis. European Psychologist, 1(3), 180-186.
  • Karaırmak, Ö. (2007). Investigation of personal qualities cont- ributing to psychological resilience among earthquake survivors: A model testing study. Yayınlanmamış doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
  • Kapıkıran, Ş. ve Türkdoğan, T. (2009). Bilişsel ve duygusal düşüncelilik ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği (The vali- dity and reliability for the scale of cognitive and affective mindfulness). Ulusal PDR Kongresi, Eylül, Adana.
  • Kashdan, T. B. (2004). Curiosity. C. Peterson ve M. E. P. Selig- man, (Ed.), Character strengths and virtues: A handbook and classification içinde (125-141). Washington, DC: American Psychological Association & Oxford Univer- sity Press.
  • Kashdan, T. B. ve Fincham, F. D. (2004). Faciliating curiosity: A social and self regulation perspective for scientifically based interventions. P. A. Linley ve S. Joseph, (Ed.), Po- sitive psychology in practice içinde (482-503). NJ: John- Wiley and Sons, Inc.
  • Kashdan, T. B., Rose, P. ve Fincham, F. D. (2004). Curiosity and exploration: Facilating positive subjective experien- ces anda personal growth opportunities. Journal of Per- sonality Assesment, 82(3), 291-305.
  • Kashdan, T. B. ve Steger, M. F. (2007). Curiosity and pathways to well-being and meaning in life: Traits, states, and everyday behaviors, Motivation and Emotion, 31, 159- 173.
  • Kashdan, T. B. ve Yuen, M. (2007). Whether highly curious stu- dents thrive academically depends on perceptions about the school learning environment: A study of Hong Kong adolescents. Motivation & Emotion, 31, 260-270.
  • Kashdan, T. B., Gallagher, M. W., Silvia, P. J., Winterstein, B. P., Breen, W. E., Terhar, D.T. ve Steger, M. F. (2009). The curiosity and exploration inventory-II: Development, fac- tor structure, and psychometrics. Journal of Research in Personality, 43, 987-998.
  • Kashdan, T. B. ve Silvia, P. J. (2009). Curiosity and interest: The benefits of thriving on novelty and challenge. C. R. Synder ve S. J. Lopez, (Ed.), Oxford handbook of positive psychology içinde (367-375). USA: Oxford University Press.
  • Kashdan, T. B., Afram, A., Brown, C. W., Birnbeck, M. ve Drvoshanov, M. (2011). Curiosity enhances the role of mindfulness in reducing defensive responses to existential threat. Personality and Individual Differences, 50, 1227- 1232.
  • Kashdan , T. B., DeWall, C. N., Pond , R. S., Silvia, P. J., Lam- bert, N. M., Fincham, F. D., Savostyanova, A. A. ve Kel- ler P. S. (2013). Curiosity protects against interpersonal aggression: Crosssectional, daily process, and behavioral evidence. Journal of Personality, 81(1), 88-102.
  • Köker, S. (1991). Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyu- mu düzeyinin karşılaştırılması [Comparison of the level of life satisfaction of normal adolescents and adolescents with problems]. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Anka- ra Üniversitesi, Ankara.
  • Litman, J. A. ve Spielberger, C. D. (2003). Measuring epistemic curiosity and its diversive and specificLcomponents. Jo- urnal of Personality Assessmen, 80(1), 75-86.
  • Litman, J. A. ve Jimerson, T. L. (2004). The measurement of cu- riosity as a feeling of deprivation. Journal of Personality Assessment, 82, 147-157.
  • Litman, J. A. (2005). Curiosity and the pleasures of learning: Wanting and liking new information. Cognition and Emotion, 19(6), 793-814.
  • Litman, J. A., Collins, R. P., ve Spielberger, C. D. (2005). The nature and measurement of sensory curiosity. Personality and Individual Differences, 39, 1123-1133.
  • Litman, J. A., Huckins, T. L. ve Russon, R. K. (2005). Epistemic curiosity, feeling-of-knowing, and exploratory behaviour. Cognition and Emotion, 19(4), 559-582.
  • Litman, J. A. ve Pezzo, M. V. (2007). Dimensionality of inter- personal curiosity. Personality and Individual Differen- ces, 43, 1448-1459.
  • Loewenstein, G. (1994). The psychology of curiosity: A revi- ew and reinterpretation. Psychological Bulletin, 116(1), 75-98.
  • McCrae, R. R. ve Costa, P. T. Jr. (1999). A five-factor theory of personality. L. A. Pervin ve O. P. John, (Ed.), Handbook of personality içinde (139-153). New York: Guilford.
  • McDonald, R. P. ve Ho, M. R. (2002). Sex-role identification in neurosis: Psychoanalytic- developmental and role the- ory predictions compared. Psychological Methods, 7(1), 64-82.
  • McReynolds, P., Acker, M. ve Pietila, C. (1961). Relation of object curiosity to psychological adjustment in children. Child Development, 32(2), 393-400.
  • Olson, K., Camp, C. ve Fuller, D. (1984) Curiosity and need for cognition. Psychological Reports, 54(I), 71-74.
  • Örücü, M. Ç. (2005). The effects of stres management program on perceived stress, self-efficacy and coping styles of uni- versity students. Yayınlanmamış doktoraz tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
  • Reio, T. G. ve Callahan, J. L. (2004). Affect, curiosity, and soci- alization related learning: A path analysis of antecedents to job performance. Journal of Business and Psychology, 19(1), 3-22.
  • Reio, T. G., Petrosko, J. M., Wiswell, A. K. ve Thongsukmag, J. (2006). The measurement and conceptualization of cu- riosity. The Journal of Genetic Psychology, 167(2),117- 135.
  • Renner, B. (2006). Curiosity about people: The development of social curiositiy measure in adults. Journal of Personality Asssesmen, 87(3), 305-316.
  • Scheier, M. F. ve Carver, C. S. (1985). Optimism, coping, and health: Assessment and implications of generalized out- come expectancies. Health Psychology, 4, 219-247.
  • Schwartz, S. H. (1994). Are there universal aspects in the struc- ture and contents of human values. Journal of Social Is- sues, 50(4),19-45.
  • Silvia, P. J. (2008a). Appraisal components and emotion traits: Examining the appraisal basisof trait curiosity. Cognition and Emotion, 22, 94-113.
  • Silvia, P. J. ve Kashdan, T. B. (2009).Interesting things and cu- rious people: Exploration and engagement as transient states and enduring strengths. Social and Personality Psychology Compass, 3(5),785-797.
  • Şimşek, Ö. F. (2010). An intentional model of emotional well- being: The development and initial validation of a measu- re of subjective well-being. Journal of Happiness Studies. [DOI 10.1007/s10902-010-9203-0]
  • Schmitt, F. F. ve Lahroodi, R. (2008). The epistemic value of curiositiy. Educational Theory, 58(2), 125-148.
  • Spielberger, C. D. (2006). Cross-cultural assessment of emoti- onal states and personality traits. European Psychologist, 11(4), 297-303.
  • Spielberger, C. D. ve Reheiser, E. C. (2009). Assessment of emotions: Anxiety, anger, depression, and curios. Applied Psychology: Health and Well-being, 1(3), 271-302.
  • Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2001). Using multivariate statistics. Boston: Allyn and Bacon.
  • Topçu, Ç., Baker, Ö. E. ve Aydın, Y. Ç. (2010). Temel empati ölçeği Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalış- ması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4, 174-182.
  • Ulu, I. P. (2007). An investigation of adaptive and maladaptive dimensions of perfectionism in relation to adult attach- ment and Big Five personality traits. Yayınlanmamış dok- tora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
  • Vidler, D. C. ve Karen, V. E. (1975). A study of curiosity, diver- get thinking and test anxiety. The Journal of Psychology, 90(2),237-243.
  • Vidler, D. C. (1980). Curiostiy, academic performance, and class attendance. Psychological Reports, 47, 589-590.
  • Walker, E. L. (1978). Curiosity and learning. Motivation and Emotion, 2(2), 97-175.
  • Watson, D., Clark, L. A. ve Tellegen, A. (1988). Development and validation of brief measures of positive and negative affect: The PANAS scale. Journal of Personality and So- cial Psychology, 54, 1063-1070.
  • Worthington, R. L. ve Whittaker, T. A. (2006). Scale develop- ment research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist, 34(6), 806-83.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.