HARUN DIRAMAN
(Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Zeytincilik Araştırma İstasyonu Müdürlüğü, Bornova, İzmir, Türkiye)
Betül ÖZTÜRK
(İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Fen Fakültesi Kimya Bölümü, İzmir, Türkiye)
DURMUŞ ÖZDEMİR
(İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Fen Fakültesi Kimya Bölümü, İzmir, Türkiye)
Yıl: 2014Cilt: 39Sayı: 2ISSN: 1300-3070 / 1309-6273Sayfa Aralığı: 79 - 86Türkçe

70 3
BAZI KROMATOGRAFİK ve SPEKTROSKOPİK VERİLERİN KULLANIMI ile GEMLİK ÇEŞİDİNDEN ÜRETİLMİŞ NATÜREL ZEYTİNYAĞLARININ KEMOMETRİK SINIFLANDIRILMASI
Bu çalışmada, farklı yetiştirme yerlerinden sağlanan Gemlik zeytin çeşidine ait örnekleri (n=10) kromatografik ([GLC] Yağ Asidi [FA] ve [HPLC] Triaçil Gliserol [TAG] profilleri) ve spektroskopik (Excitation-Emission [EX-EM] şoresans Spektroskopisi) yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Tek (Gemlik) çeşitten üretilen natürel zeytinyağlarının sınışandırılması en yaygın kullanılan kemometrik yöntemler ile (Temel Bileşen Analizi, PCA ve Aşamalı Kümeleme Analizi, HCA) gerçekleştirilmiştir. Gemlik çeşidinden oluşan örnekler (n=10) yağ asidi ve TAG profili temelinde yetiştirme bölgelerine göre (Ege, Marmara ve Akdeniz olarak) başarı ile sınışanmıştır. Ayrıca Gemlik çeşidi örnekleri için benzer sınışandırmayı Excitation-Emission [EX-EM] şoresans spektroskopi sonuçları da göstermiştir. Buna ek olarak, spektroskopik yöntemlerin natürel zeytinyağların sınışandırılmasında ümitvar etkiler sergileyebileceği görülmüştür.
Fen > Temel Bilimler > Kimya, Analitik
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • 1. Zohary D, Hopf M. 1993. Domestication of Plants in the Old World: the Origin and Spread of Cultivated Plants in West Asia, Europe, and the Nile Valley, 2nd edition. Clarendon Press, Oxford, UK.
  • 2. Harwood JL, Yaqoop P. 2002. Nutritional and health aspects of olive oil. Eur J Lipid Sci Technol, 104: 685-697.
  • 3. Aparacio R, Luna G. 2002. Characterisation of monovarietial virgin olive oils. Eur J Lipid Sci Tecnol, 104: 614-627. 4. Baeten V, Dardenne P. 2002. Spectroscopy: Developments in Instrumentation and Analysis Grasas Aceites, 53: 45-63.
  • 5. Galtier O, Dupy N, Le Drèau Y, Ollivier D, Pinatel, C, KisterJ, Artaud J. 2007. Geographic origins and compositions of virgin olive oils determined by chemometric analysis of NIR spectra. Anal Chim Acta, 595: 136-144.
  • 6. Özdemir D, Öztürk, B., 2007. Near infrared spectroscopic determination of olive oil adulteration with sunflower and corn oil. J Food Drug Anal, 15: 40-47.
  • 7. Sikorska E, Khmelinskii I, Sikorski M. 2011. Analysis of Olive Oils by Fluorescence Spectroscopy: Methods and Applications. In: Olive Oil-Constituents, Quality, Health Properties and Bioconversions. Boskou, D. Ed, pages: 63-88. Publised by InTech Open Acess Publisher, Rijeka, Croatia. http://www.intechopen.com/books/show/title/ olive-oil-constituents-quality-health properties-andbioconversions
  • 8. Köseoğlu O, Ünal MK, Irmak fi. 2005. Ayvalık, Memecik ve Gemlik Zeytin Çeflitlerinden Farklı Hasat Dönemlerinde Elde Elde Edilen Yağların Acılıkları ile Bazı Kalite Kriterleri Arasındaki İliflkiler. Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Sempozyumu ve Sergisi, 15 -17 Eylül, 2006 İzmir. TMMOB Kimya Mühendisleri Odası Yayını Sempozyum Kitabı (Editörler: M.Gül, S.Umdu) İçinde Sayfa: 347- 358.İzmir
  • 9. Dıraman H, Özdemir D, Hıflıl Y. 2007. Ulusal Zeytin Gen Bankasındaki Önemli Yerli ve Yabancı Zeytin Çeflitlerinin Yağ Asitleri Kompozisyonu ve Skualen Düzeylerine Göre Kemometrik Yöntemlerle Sınıflandırılması Akademik Gıda TemmuzAğustos Yıl 5, (28): 21-27. İzmir
  • 10. Gürdeniz G, Özen B, Tokatlı, F. 2008. Classification of Turkish olive oils with respect to cultivar, geographic origin and harvest year, using fatty acid profile and mid-IR spectroscopy. Eur Food Res Technol, 227: 1275-1281.
  • 11. Uylafler V, Tamer CE, İncedayi B, Vural H, Çopur ÖU. 2008. The quantitative analysis of some quality criteria of Gemlik variety olives. J Food Agric Env, 6 (3&4): 26-30.
  • 12. Dıraman H, Çam M, Özder Y. 2009. Yerli ve Yabancı Kökenli Bazı Zeytinyağlarının Trigliserit Düzeylerine Göre Kemometrik Sınıflandırılması, Gıda, 34: 157-164.
  • 13. Dıraman H, Dibeklioğlu H. 2009. Characterization of Turkish virgin olive oils produced from early harvest olives. J Am Oil Chem Soc, 86: 663-674.
  • 14. Bayrak A, Kıralan M, Çalıkoğlu E, Kara H. 2010. Ege Bölgesi Zeytinyağlarının Aroma Profilleri ve Bazı Kalite Özelliklerinin Arafltırılması. Ankara Üniversitesi Bilimsel Arafltırma Projesi No: 08B4343006. (Kesin Sonuç Raporu). 95 sayfa. Ankara http://acikarsiv.ankara.edu.tr/eng/browse/5687/
  • 15. Dıraman H, Özdemir D, Hıflıl Y. 2011. Ayvalık ve Gemlik Zeytin Çeflitlerinden Üretilen Natürel Zeytinyağlarının Yağ Asitleri Bileflenlerine Göre Kemometrik Karakterizasyonu. Dünya Gıda Sayı 2011-9: 27-35.
  • 16. Gökçebag M, Diraman H, Özdemir D. 2011. Classification of virgin olive oils from Aegean Region based on their triacyglycerol profiles by chemometrics (Poster) World Conference on Oilseed Processing, Fats & Oils Processing, Biofuels & Applications, In Abstract Book page: 47. 21-23 June 2011-Izmir, Turkey.
  • 17. Stefanoudaki E, Kotsikafi F, Koutsafakis A. 1997. The potential of HPLC triglyceride profiles for the classification of Cretan olive oils. Food Chem, 60:425-432.
  • 18. Stefanoudaki E, Kotsikafi F, Koutsafakis A. 1999. Classification of virgin olive oils of the two major Cretan Cultivars based on their fatty acid composition. J Am Oil Chem Soc, 76: 623-626.
  • 19. Ollivier D, Artaud J, Pinatel C, Durbec JP, Guèrère M. 2003. Triacylglicerol and fatty acid compositions of French virgin olive oils. Characterisation by chemometrics. J Agric Food Chem, 51: 5723-5731.
  • 20. Ollivier D, Artaud J, Pinatel C, Durbec JP, Guèrère M. 2006. Differantation of French virgin olive oil RDO’s by sensory characteristics, fatty acid and triacylglicerol compositions and chemometrics. Food Chem, 97 :382-393.
  • 21. Casas Sánchez J, Gordillo CM, Bueno EO, Exposito JM, Mendoza MF, Hierro TA, González LG, Cano MM. 2009. Characteristics of virgin olive oils from the olive zone of Extremadura (Spain), and an approximation to their varietal origin. J Am Oil Chem Soc, 86: 933-940
  • 22. Boskou D. 1996. Olive Oil Chemistry and Technology. AOCS Press Champaign, Illinois.
  • 23. Yılmaz, E., Öğütcü, M., 2012. Yakın Kızılötesi Spektroskopisinin (NIR) Tekniğinin Yemeklik Yağ Sektöründeki Kullanımları. Dünya Gıda Temmuz 2012, 07: 34-39.
  • 24. Dupoy N, Le Dreau Y, Ollivier D, Artaud J, Pinatel C, Kister J. 2005. Origin of French virgin olive oil registered designation of origins predicted by chemometric analysis of synchronous excitationemission fluorescence spectra. J. Agric Food Chem, 53: 9361-9368
  • 25. Guimet F, Boqué R, Ferré J. 2005 a. Study of oils from the protected denomination of origin "Siurana" using excitation-emission fluorescence spectroscopy and three-way methods of analysis. Grasas Aceites, 56 (4): 292-297.
  • 26. Guimet F, Ferre J, Boque R. 2005 b. Rapid detection of olive–pomace oil adulteration in extra virgin olive oils from the protected denomination of origin "Siurana" using excitation–emission fluorescence spectroscopy and three-way methods of analysis. Anal Chim Acta, 544: 143-152.
  • 27. Anonymous 1991. Standart Zeytin Çeflitleri Katoloğu. (Hazırlayan: Özgül Canözer) T.C. Tarım ve Köyiflleri Bakanlığı. TÜGEM. Mesleki Yayınlar Genel No: 334 Seri 16.Ankara.
  • 28. Özilbey N. 2011. Zeytin Çeflitlerimiz. Sidas Yayıncılık No: 010- 1. İzmir.
  • 29. COI 2003. Trade Standard Applying to Olive Oils and Olive Pomace-Oils. COI T.15. Doc.no:3.25 June 2003. Madrid.
  • 30. Anonymous 2010. Türk Gıda Kodeksi.- Zeytinyağı ve Prina Yağı Hakkında Tebliğ No: 2010 / 36-TC. Resmi Gazete 7 Ağustos ,2010. Sayı: 27665. Ankara.
  • 31. Kiritsakis AK. 1998. Olive Oil: From the Tree to the Table. Food & Nutrition Press, Inc. Trumbull, Connecticut, USA.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.