ÖZLEM SİR GAVAZ
(Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Çorum, Türkiye)
Yıl: 2016Cilt: 2016Sayı: 19ISSN: 1301-8566 / 2667-5005Sayfa Aralığı: 79 - 91Türkçe

156 5
MÖ 2. BİN YIL BAZI GELENEK VE HALK MOTİFLERİNİN GÜNÜMÜZE YANSIYAN ÖRNEKLERİ
Günümüzde hala uygulama alanı bulan birçok halk inanışında, Anadolu'nun binlerce yıllık zengin geçmişine ait izlere rastlamaktayız. Birçok etnik ve folkloristik unsuru bünyesinde barındıran Anadolu, bu özelliği ile ayrıştırıcı ve dışlayıcı bir coğrafyadan ziyade kucaklayıcı yapısı ile farklı kültürlerin kaynaşıp geliştiği ve iç içe geçtiği bir yer olmuş ve ev sahipliği yaptığı bütün kültürlerin özlerinin kaybolmadan gelişimine olanak tanımıştır. MÖ 3. Bin yılda Yukarı Kızılırmak kavsi içinde yüksek bir medeniyet kurmuş olan Hattiler'e ait krali mezar gömütleri sayesinde dönemin maden teknolojisi ve sosyal yaşamı hakkında bilgi edinebiliyoruz. Bu mezarlar aynı zamanda dönemin dinsel hayatı hakkında da ayrıntılı bilgiler sunmaktadır. MÖ 2. Bin yılın başlarından itibaren yavaş yavaş Hattiler'in bulunduğu coğrafyaya yerleşmeye başlayan, Hint-Avrupalı bir kavim olan, Hititler zamanla bu bölgede üstünlük kurarak Anadolu'nun ilk merkezi devletini kurmuşlardır. Fakat yerleştikleri coğrafyanın ismi değişmemiştir. Hatta Krallığın sonuna kadar, Hitit Kralları kendilerine Hatti Kralı, ülkelerine de Hatti Ülkesi demeye devam etmişlerdir. Büyük Hatti medeniyeti, Hitit devletinin dinsel yaşamını da son derece etkilemiştir. Biz bu çalışmada asyanik bir kavim olan Hattiler'den, Hititler aracılığıyla günümüz Anadolu'suna kadar ulaşan bazı halk inanışlarını, Türk Dünyası'ndaki benzer uygulamalarla da karşılaştırmalı olarak incelemeye çalışacağız
Sosyal > Antropoloji
Sosyal > Arkeoloji
Sosyal > Sanat
Sosyal > Kültürel Çalışmalar
Sosyal > Etnik Çalışmalar
Sosyal > Folklor
Sosyal > Tarih
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • ACIPAYAMLI, O. 1965. "Türkiye'de Yağmur Duası II", AÜDTCF Dergisi XXII / 3-4: 221-250.
  • AKGÜN, E. 2007. "Şamanist Türk Halklarında Kurban Sungusu ve Kendisine Kurban Sunulan Varlıklar", Sosyal Bilimler Dergisi1/2: 139-153.
  • AKURGAL, E. 2003. Anadolu Kültür Tarihi. Ankara.
  • ALP, S. 1983. Beiträge Zur Erforschung des Hethitischen Tempels, Kultanlagen im Lichte der Keilschrifttexte. Ankara.
  • ALP, S., 1999. Hititlerde Şarkı, Müzik ve Dans, Hitit Çağında Anadolu'da Üzüm ve Şarap. Ankara.
  • ALP, S. 2000. Hitit Çağında Anadolu Çivi Yazılı ve Hiyeroglif Yazılı Kaynaklar. İstanbul.
  • ALPARSLAN M. 2009. "Çivi Yazısı", Hititolojiye Giriş (Ed. M. Alparslan). İstanbul: 59-67.
  • ARDZINBA, V. 2010. Eskiçağ Anadolu Ayinleri ve Mitleri (Çev. O. Uravelli). Ankara.
  • BAHAR, H. 2013. "Avrasya'da Ölüm ve Türklerde Mezar Kültürü", Tarihçiliğe Adanmış Bir Ömür. Prof. Dr. Nejat Göyünç'e Armağan Kitabı: 267-304.
  • BEKKI, S. 2008. "Çorum-Dodurga'da Bir İnanç Merkezi: Mehmet Dede Tekke Köyü ve At Kurbanı", Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 47: 93-110.
  • BRYCE, T. 2003. Hitit Dünyasında Yaşam ve Toplum (Çev. M. Günay) Ankara.
  • COŞKUN, Y. 1992. "Hitit Kap İsimleri", Anadolu Medeniyetleri Müzesi 1991 Yılı Sonbahar Dönemi Konferansları 3/1: 29-34.
  • DARGA A. M. 1992. Hitit Sanatı. İstanbul.
  • DOĞAN-ALPARSLAN M. 2009. "Hitit Dini ve Tanrıları", Hititolojiye Giriş (Ed. M. Alparslan). İstanbul: 119-127.
  • EBERHARD, W. 1996. Çin'in Şimal Komşuları (Çev. N. Uluğtuğ). Ankara.
  • ELIADE, M. 2003. Dinsel İnançlar ve Düşünceler Tarihi. Taş Devrinden Eleusis Mysteria'larına (Çev. A. Berktay). İstanbul.
  • ERKUT, S. 1992. "Hitit Çağının Önemli Kült Kenti Arinna'nın Yeri ", Sedat Alp'e Armağan Kitabı: 159-165.
  • ERKUT, S. 1998. "Hititlerde AN.TAH.?UM SAR Bitkisi ve Bayramı Üzerine Bir İnceleme", III. Uluslararası Hititoloji Kongresi Bildirileri: 189-195.
  • GÖMEÇ, S. 1998. "Şamanizm ve Eski Türk Dini", PAÜ Eğitim Fakültesi Dergisi 4: 38-50.
  • GURNEY, O. R. 1976. Some Aspects of Hittite Religion. Oxford.
  • HAAS, V. 1994. Geschichte der Hethitischen Religion. Leiden.
  • İNAN, A. 2000. Tarihte ve Bugün Şamanizm Materyaller ve Araştırmalar. Ankara.
  • KARADAVUT, Z / YEŞİLDAL, Ü. Y. 2007. "Anadolu-Türk Folklorunda Geyik", Milli Folklor 76: 102-112.
  • KILIÇ, S. 2010. "Türk Şaman Giysilerine Semantik Yaklaşım", Zeitschrift für die Welt der Türken, Journal of World of Turks 2/1: 313:334.
  • KOCA, S. 2002. "Eski Türklerde Bayram ve Festivaller", Türkler, Cilt.3. Ankara: 79-89. (51-57)
  • MANDALOĞLU, M. 2011. "Türk Kültür Çevresinde Şamanizm ve Şamanlık Meselesi", TSA 15/3: 111-122.
  • MANDALOĞLU, M. 2013. "Türk Mitolojisinden Anadolu'ya Taşınan Kültür: Geyik Motifi", Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6/27: 382-391
  • MASSON, E. 1998. L'art de Soigner et D'entrainer les Chevaux texte hittite du maitre écuyer Kikkuli. Favre.
  • MAU-TSAI, L. 2011. Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri (Çev. E. Kayaoğlu / D. Banoğlu). İstanbul.
  • RÜSTER, C. / NEU, E. 1989. Hethitisches Zeichenlexikon. Inventar und Interpretation der Keilschriftzeichen aus den Boğazköy-Texten. Wiesbaden.
  • SEVINÇ ERBAŞI, F. 2013. Hititlerde Öteki Kurban ve Büyü. Cenaze/Diğer Ritüeller, İstanbul.
  • SINGER, I. 1983. The Hittite KI.LAM Festival, Part: 1. Wiesbaden.
  • SİR GAVAZ, Ö. 2012. Hitit Krallarının Kült Gezileri. Ayinler, Ziyaret Merkezleri, Yollar ve Lokalizasyonla İlgili Yeni Gözlemler. Çorum.
  • SİR GAVAZ, Ö. 2014. "The Hittite Contribution to the Formation of the Current Anatolian Cultural Mosaic with Its Multiple Facets", Humanities and Social Sciences Review (HSSR). 3/3: 79-86.
  • SİR GAVAZ, Ö. 2015. "Hititçe Metinlerde Geçen HUR.SAG Pi?kurunuwa Üzerine", 5. Çorum Kazı ve Araştırmalar Sempozyumu. Çorum: 195- 204.
  • SÜEL A. 1985. Hitit Kaynaklarında Tapınak Görevlileri İle İlgili Bir Direktif Metni. Ankara.
  • ÜNAL, A. 2002. "Eski Çağda Kafkasya ve Anadolu: Neolitik Çağ'dan Geç Tunç Çağı'nın Sonuna Kadar (MÖ 550-1150) Anadolu ve Kafkasya İlişkileri", Kuban-Maykop Kültürleri ile Eski Anadolu Kültürlerinin İlişkileri. Ankara: 3-33.
  • ÜNAL, A. 2007. Multilinguales Handwörterbuch Des Hethitischen/ A Concise Multilingual Hittite Dictionary/Hititçe Çok Dilli El Sözlüğü. Hamburg.
  • ÜNAL A. 2013-14. "Eski Anadolu'da At, Hititçe Kikkuli At Eğitimi Metinleri ve "Tavlaya Çekmek"le İlgili Teknik Bir Ayrıntı", Çorum Kültür Sanat II: 40-66.
  • YILDIZ, N. 2008. "Sibirya Türklerinin Mitoloji ve İnançlarında Kötü Ruhlar", Modern Türk Araştırmaları Dergisi 4: 84-93.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.