GÖKAY DURMUŞ
(Kafkas Üniversitesi)
Yıl: 2017Cilt: 0Sayı: 19ISSN: 1307-5500 / 2149-0643Sayfa Aralığı: 49 - 76Türkçe

65 0
MUALLİM NACİ'NİN HEDER ADLI TİYATROSU ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER
Muallim Naci, Tanzimat döneminin belki de üzerinde en çok konuşulan isimlerinden birisidir. Fakat Naci"ye yönelik ilgi, onun geleneğe bağlılığından yola çıkılarak azalmıştır. Bu nedenle Naci ve eserleri, zamanın acımasızlığına dayanamamış ve unutulmaya yüz tutmuş gibidirler. Çalışma, bu esikliği giderme adına kaleme alınmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde Tanzimat dönemi tiyatro etkinlikleri özetlenmiştir. Ana metin, Muallim Naci ve eserin genel hatlarının tanıtılmasıyla başlamaktadır. Bir tiyatro metni olan Heder, bu bölümde, yazınsal metin çözümleme yöntemi ile tahlil edilmiştir. Tahliller, eserin konu ve tema, tür ve biçim özelliklerini de kapsamaktadır. Heder, tezli bir eserdir. Bu nedenle son bölümde, oyunun tezleri, toplumsal ve edebî zeminde değerlendirilmiştir. Varılan yargılar, Muallim Naci"nin Tanzimat modernleşmesi içindeki rolünün sağlıklı analiz edilmediğini, Heder"in ise müellifin şahsına yönelik menfî tutum nedeniyle unutulduğunu göstermektedir.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Akı, N. (1989). Türk tiyatro edebiyatı tarihi I. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  • Akyüz, K. (1985). Batı tesirinde Türk şiiri antolojisi. İstanbul:İnkılâp Kitabevi.
  • And, M. (2004). Başlangıcından 1983"e Türk tiyatro tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Aytaş, G. (2015). Tanzimat devri Türk tiyatrosu. M. K. Özgül (Ed). Türk Edebiyatı Tarihine Bir Bakış içinde ( ss.75-100). Ankara: Kurgan Edebiyat Yayınları.
  • Beyatlı, Y. K. (1990). Mektuplar Makaleler. İstanbul: İstanbul Fetih Cemiyeti Yayınları.
  • Çalışlar, A. (1993). 20. yüzyılda tiyatro. İstanbul: Mitos BOYUT Yayınları.
  • Çalışlar, A. (2009). Tiyatronun ABC"si. İstanbul: Say Yayınları.
  • Çamurdan, E. (2015). Tanzimat dönemi Türk tiyatrosu. İstanbul: Habitus Yayıncılık.
  • Çetin, N. (2006). Muallim Naci. İ. Parlatır (Ed.) Tanzimat Edebiyatı içinde (ss. 651- 701). Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Çetişli, İ. (2009). Metin tahlillerine giriş 2. Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Enginün, İ. (1993). Namık Kemal ve tiyatro. Doğumunun Yüzellinci Yılında Namık Kemal içinde (ss. 13-24). Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  • Enginün, İ.,& Kerman, Z. (2011). Yeni Türk Edebiyatı Metinleri 3. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  • Erbay. E. (1997). Eskiler ve Yeniler. Erzurum: Akademik Araştırmalar.
  • Gökçek, F. (2007). Bir tartışmanın hikâyesi Dekadanlar. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  • İnal, İbnü"l Emin Muhammed Kemal. (2000). Son Asır Türk Şairleri. 3. (Hzl. Hidayet Özcan). Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.
  • Kaplan, M. (1998). Şiir tahlilleri I. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  • Muallim Naci (1326). Heder. İstanbul: İkdâm Matbaası.
  • Muallim Naci (t.y.). Istılahat-ı Edebiyye. (Hzl: Alemdar Yalçın, Abdulkadir Hayber) Ankara: Akabe Yayınları.
  • Muallim Naci (1998). Mektuplarım. (Hzl: Ramazan Kaplan) Ankara: T. C. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  • Namık Kemal (2005). Celâleddin Harzemşah. (Hzl. Oğuz Öcal). Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Parlatır, İ. (2006). Şinasi. İ. Parlatır (Ed.) Tanzimat Edebiyatı içinde (ss. 71-126). Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Sevengil, R. A. (2015). Türk tiyatrosu tarihi. İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım.
  • Şener, S. (1991). Dünden bugüne tiyatro düşüncesi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  • Tanpınar, A. H. (1988). 19 uncu asır Türk edebiyat tarihi. İstanbul: Çağlayan Kitabevi.
  • Tansel, F. A. (1953) Muallim Naci ile Recaizade Ekrem arasındaki münakaşalar ve bu münakaşaların sebep olduğu edebî hadiseler. 06.01.2016 tarihinde www.journals.istanbul.edu.tr/iuturkiyat/article, adresinden erişildi. s. 159- 206
  • Tiyatro Bibliyografyası 1859-1928 (1967). (Hzl. Türkân Poyraz, Nurnisa Tuğrul) Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
  • Tarakçı, C. (1994). Muallim Naci Efendi. Samsun: Furkan Kitabevi.
  • Töre, E. (2016a). Geleneksel Türk tiyatrosu. İstanbul: Kesit Yayınları.
  • Töre, E. (2016b). Modern Türk tiyatrosu. İstanbul: Kesit Yayınları.
  • Uçman, A. (1998). Muallim Naci. İstanbul: Toker Yayınları.
  • Uçman, A. (2006). Namık Kemal. İ. Parlatır (Ed.) Tanzimat Edebiyatı içinde (ss. 201-288). Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Ulçugür, İ. (1982). Muallim Naci"nin ,,Heder"i üzerine. Yazko Edebiyat, 16, 123- 137.
  • Yalçın, A. (2002). II. Meşrutiyette tiyatro edebiyatı tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.