TANER OKAN
(İstanbul Üniversitesi)
COŞKUN KÖSE
(İstanbul Üniversitesi)
ELİF BAŞAK AKSOY
(Hacettepe Üniversitesi)
NESİBE KÖSE
(İstanbul Üniversitesi)
Jeffrey R WALL
(Cornell University Department of Natural Resources, Fernow Hall, Ithaca, 14853, New York)
Yıl: 2017Cilt: 5Sayı: 1ISSN: 2147-7507Sayfa Aralığı: 19 - 27Türkçe

126 2
TÜRKİYE’DE KESTANE (Castanea sativa Mill.) VE KULLANIMI ÜZERİNE GELENEKSEL TERİMLER
Kestane, Türkiye ve Kafkasya'da uzun yıllardır doğal ormanlarından veya kültüre alınan bireylerinden faydalanılan önemli bir türdür. Günümüzde bu türün önemi, meyvesi, odunu, yaprağı ve çiçeğinin ülke genelinde yaygın ticari ve eviçi kullanımından kaynaklanmaktadır. Buna bağlı olarak kestane ve kestaneden faydalanmanın ürettiği kültürel bir birikim söz konusudur. Bu kültürel birikimin boyutlarından biri kestane ve kullanımıyla ilgili geleneksel terim bilgisidir. Ülke genelindeki yaygın kullanıma rağmen geleneksel terim bilgisi hakkında yeterli sayıda ve içerikte çalışmalar bulunmamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'de kestane ve kullanımı ile ilgili geleneksel terim bilgisinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Çalışmada kullanılan yöntem üç aşamadan oluşmaktadır. İlk olarak Türkçe Derleme Sözlüğünde bulunan kestane ile ilgili terimler çıkarılmıştır. Daha sonra bu kelimelere dayanılarak arazi çalışmasında kullanılmak üzere bir anket formu düzenlenmiştir. Türkiye'nin Doğu Karadeniz, Batı Karadeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde 10 farklı ilde yürütülen saha çalışmalarında kestaneden faydalanan hane halkları ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Çalışma sonucunda kestane ağacının ve meyvesinin kullanımına dayalı olarak yüksek bir terim çeşitliliği olduğu ortaya konulmuştur
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Anonim, 2012. Kestane eylem planı (2013-2017). Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü, Silvikültür Daire Başkanlığı. Ziyaret Tarihi [12.09.2016] http://www.ogm.gov.tr/Lists /Haberler/Attachments/457/KESTANE%20EYLEM%20 PLANI.pdf
  • Anonim, 2015. Sinop ilinde uygulamalı eğitimler devam ediyor: eğitimciler kestane ormanında. Orman ve Av Dergisi, Kasım-Aralık, Sayı:6, s.21-26, Ankara.
  • Baytop, T., 1997. Türkçe bitki adları sözlüğü. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu,Türk Dil Kurumu Yayınları: 578, Ankara.
  • Baytop, T., 1999. Türkiye’de bitkiler ile tedavi geçmişte ve bugün. Nobel Tıp KitapevleriLtd. Şti.,İstanbul.
  • Bozkurt, Y., Yaltırık, F., Özdönmez, M., 1982. Türkiye’de orman yan ürünleri. İÜ Orman Fakültesi Yayınları, İÜ Yayın No:2845, OF Yayın No: 302, İstanbul.
  • Correia, P., Cruz, L., Costa, B., Morphology and structure of chestnut starch isolated by alkali and enzymatic methods. Food Hydrocolloids 28 (2012) 313-319. http://www.sciencedirect.com/ science/ article/pii /S0268005X11003377
  • Doğan, A., Tuzlacı, E., 2015. Tunceli’nin bazı yöresel bitki adları. Avrasya Terim Dergisi, 3(2):23-33.
  • Ertürk, Ü., Mert, C., Soylu, A. 2006. Chemical composition of fruits of some important Chestnut Cultivars, Vol.49, n. 2: pp. 183-188, ISSN 1516-8913, printed in Brazil, Brazilian archives of biology and technology.
  • İnan, S. 1955. Meşe (Quercus) hakkında etimolojik ve tarihi etüdler. İ.Ü Orman Fakültesi Dergisi, Seri B, Cilt 5, Sayı I.
  • Lizotte, E., 2014. Edible sweet chesnuts. Extension Bulletin E3213, Michigan State University, http://msue.anr.msu.edu/uploads/resources/pdfs/ Chestnuts_(E3213).pdf
  • Maffi, L. 2005. Linguistic, cultural, and biological diversity. Annu. Rev. Anthropol, 29:599–617.
  • Sevgi, E., Kızılarslan, Ç., 2013. Bir isim çok bitki: mayasıl otu. Avrasya Terim Dergisi, 1(1):17-29.
  • Soylu, A., 2004. Kestane yetiştiriciliği ve özellikleri. Geniş- letilmiş II. baskı, Hasad Yayıncılık, ISBN 975-8377- 37-X, İstanbul.
  • Sökmen, A., Tosun, F., 2012. Kültür ve bitkilerde bilimsel adlandırma, Batman University Journal of Life Sciences, Volume 1, Number 2.
  • Şenkardeş, İ., Tuzlacı, E., 2016. Nevşehir’in güney ilçelerindeki bitkilerin yöresel adları. Avrasya Terim Dergisi, 4 (1):29-39.
  • TDK, 1963-1993. Derleme Sözlüğü. 12 Cilt, Türk Dil Kurumu, Ankara.
  • TÜBA, 2016. Mühendislik Terimleri Sözlüğü. http://www.tubaterim.gov.tr/
  • Tuzlacı, E., 2011. Türkiye’nin yabani besin bitkileri ve ot yemekleri. Alfa Basım Yayım Dağıtım San. Tic. Lmt Şti. İstanbul.
  • Yaltırık, F. 1993. Dendroloji Ders Kitabı–II Angisospermae (Kapalı Tohumlular). İ.Ü. Yayınları No:3767, Orman Fakültesi Yayınları No: 420, İstanbul.
  • Yılmaz, H. Castanea Mill. (Editor) Akkemik, Ü. 2014. Türkiye’nin Doğal-Egzotik Ağaç ve Çalıları I. Orman Genel Müdürlüğü Yayınları, MRK Baskı ve Tanıtım, Ankara, s.668-669.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.