Cihat YAŞAROĞLU
(Yrd. Doç. Dr., Bingöl Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü, El-mek:)
Yıl: 2013Cilt: 8Sayı: 7ISSN: 1308-2140 / 1308-2140Sayfa Aralığı: 849 - 858Türkçe

225 7
HAYAT BİLGİSİ DERSİ KAZANIMLARININ DEĞERLER EĞİTİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ
Günümüzde giderek artan toplumsal sorunların ortadan kaldırılması ya da azaltılması eğitim ile olabilir. Eğitim programları bu amaçla etkin bir şekilde rol oynayabilir. Öğrenmelerin tesadüfe bırakılmaması için hazırlanan öğretim programlarında bu tür toplumsal sorunların çözümüne yönelik kazanımlar konulmalıdır. Erken yaşlarda gelişen tutumların kalıcı hale geldiği gerçeği dikkate alındığında, ilkokul derslerinin kazanımlarında ve içeriğinde değerler eğitimine yer verilmesinin gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Mevcut programların kazanımlarının değerler eğitimi açısından incelenmesi, öğretmenlere tanıtıcı bilgiler sunabildiği gibi program geliştirme merkezlerine de veri kaynağı oluşturmaktadır. Bilişsel, duyuşsal ve devinişsel alanların hazırlanan eğitim programlarında yeterli ve dengeli bir şekilde dağılım sağlamasına dikkat edilmelidir. Bu bağlamda eğitim programlarında duyuşsal özelliklerin ne ölçüde yer aldığının bilinmesi gerekmektedir. Bu çalışmada Hayat Bilgisi Öğretim Programı'nda yer alan kazanımlar, değerler eğitimi açısından incelenmiştir. Çalışma 2. Sınıf Hayat Bilgisi Öğretim Programı ile incelenen değerler ise 27 farklı insani değer ile sınırlandırılmıştır. Hayat Bilgisi 2. sınıflarda üç tema, temalarda toplam olarak 94 kazanım yer almaktadır. Çalışmanın sonucunda 33 kazanımı bulunan "Okul Heyecanım" temasında 15 kazanımın; 37 kazanımı olan "Benim Eşsiz Yuvam" temasında 9 ve "Dün, Bugün, Yarın" temasında ise 24 kazanımdan 7 kazanımın değerler ile ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca bütün kazanımlarda en fazla "sorumluluk" değerine en az ise "barış", "şiddetsiz hayat" ve "ahlak" değerlerine yer verildiği belirlenmiştir. 10 değer ifadesine ise kazanımlarda hiç yer verilmemiştir. Çalışmanın sonuçlarına dayanılarak çeşitli öneriler sunulmuştur.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • AYDIN, M. Z. (2012). Okulda çalışan herkesin görevi olarak değerler eğitimi. Web: http://www.degeregitimi.com/ makaleler/makaleler.html Adresinden 17 Aralık 2012'de alınmıştır.
  • BACANLI, H. (1999). Duyuşsal davranış eğitimi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • BAHÇE, A. (2010). Hayatbilgisi öğretiminde değerlerin kazandırılma düzeylerinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
  • DEMİREL, Ö. (2004). Kuramdan uygulamaya program geliştirme. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  • DİLMAÇ, B. (2002). İnsanca değerler eğitimi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • ERDEN, M., Akman, Y. (1997). Eğitim psikolojisi. Ankara: Arkadaş Yayınevi.
  • KESKİN, S. C., Keskin, Y. (2009). Cumhuriyet dönemi ilkokul (ilköğretim birinci kademe) sosyal bilgiler ve onun kapsamına giren ders programlarında bir değer olarak barış. Değerler Eğitimi Dergisi, 7 (17), 69 - 92.
  • LOVAT, T. & Toomey, R. (Editors) (2009). Values education and quality teaching: the double helix effect.
  • MEB. (2005). Sosyal bilgiler 4 - 5. sınıf programı. Ankara: Devlet Kitapları Basımevi.
  • MEB. (2009). İlköğretim 1, 2 ve 3. sınıflar hayat bilgisi dersi öğretim programı ve kılavuzu. Ankara: Devlet Kitapları Basımevi.
  • NARİN, D. (2007). İlköğretim hayat bilgisi dersi öğretim programının vatandaşlık bilgi, beceri ve değerlerini kazandırmasına ilişkin öğretmen görüşleri. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
  • ÖZKALP, E. (2003). Kültür, Özkalp, E.(Editör). Davranış bilimlerine giriş. 2. Baskı. Eskişehir. Anadolu Üniversitesi Yayınları, ss, 57-73.
  • SENEMOĞLU, N. (2004). Gelişim, öğrenme ve öğretim, kuramdan uygulamaya. Ankara: Gazi Kitabevi.
  • SÖNMEZ, V. (1999). Hayat bilgisi öğretimi ve öğretmen kılavuz kitabı. İstanbul: MEB.
  • SÖNMEZ, V. (2001). Program geliştirmede öğretmen el kitabı. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • ŞAHİN, M. (2009). Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze türkiye'de hayat bilgisi dersi programlarının gelişimi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2 (8), 402 - 410.
  • ŞİŞMAN, M. (2010). Öğrenmede yapılandırmacılık üzerine bir çeşitleme. Eğitimde Bakış, 6(17), 4-9.
  • TİLLMAN, D. (2000). Living values activities for children ages 8-14. Florida: Health Communications.
  • TOZLU, N. (2003). Eğitim problemlerimiz üzerine düşünceler. Ankara: Mikro Yayınları.
  • ÖZEN, Y., Güleryüz, K. ve Özen, H. B. (2012). İlköğretim 1-3. Sınıf hayat bilgisi, 4-5 sosyal bilgiler dersindeki değerler ve değerler eğitiminin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1 (4), 277-286.
  • UNESCO-UNEP. (1977). The international workshop on environmental education belgrade, yoguslavia "final report". Paris.
  • UYGUN, S., Genç, S. Z., Ülger, A. ve Damğa, S. (2006, Eylül). İlköğretim hayat bilgisi dersi yeni öğretim programının yapılandırmacılık yaklaşımına göre değerlendirilmesi. XV. Eğitim Bilimleri Kongresi'nde sunulmuştur. Muğla.
  • ÜLTANIR, G. (2003). Eğitimde planlama ve değerlendirmede kuram ve teknikler. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • YILDIRIM, A., Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.