NAFİYE ADAK
(Yrd. Doç. Dr., Akdeniz Üniversitesi, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, ANTALYA)
Ayşegül NASIRCILAR
(Yrd. Doç. Dr., Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ortaöğretim Fen-Matematik Alanlar Eğitimi Bölümü, ANTALYA)
KAMİLE ULUKAPI
(Akdeniz Üniversitesi, E)
Yıl: 2017Cilt: 46Sayı: özel sayı 1ISSN: 1300-8943Sayfa Aralığı: 37 - 44Türkçe

105 0
KURAKLIK STRESİNDE YETİŞTİRİLEN ÇİLEK ÇEŞİTLERİNDE, PROLİNİN BİTKİ BÜYÜME VE GELİŞMESİ İLE VERİM VE KALİTE ÜZERİNE ETKİLERİ
Bu araştırmada, kuraklık stresinde yetiştirilen çilek çeşitlerinde, prolinin bitki büyüme ve gelişmesi ile verim ve kalite üzerine etkileri incelenmiştir. Araştırmada materyal olarak Festival (kuraklığa toleranslı) ve Osmanlı (kuraklığa hassas) çeşitleri; prolin uygulamaları olarak ise üç farklı konsantrasyon (0, 10, 20 mM) iki kere kullanılmıştır. Örtüaltı koşullarında Ekim ayı sonunda kokopit torbalarına (2 L/bitki) dikilen fidelere, Kasım ayı ortası kuraklık (%15 drenaj), kontrol (%30 drenaj) uygulamaları başlatılmış ve belirtilen dozlarda prolin (dikim ve dikimden 30 gün sonra) uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, kuraklık koşullarında kardeşlenme sayısı kontrole göre %21.87; yaprak sayısı %41.85; klorofil indeksi %22.79, meyve ağırlığı %68.60, SÇKM %21.72, bitki başına düşen verim %76.65 oranında düşüş göstermiş olup, yaprak sıcaklığı %8.78, toplam fenolik madde içeriği %113.34, toplam antosiyanin %17.13 ve antioksidan aktivite %27.56 oranında artış göstermiştir. Kuraklık stresine bağlı olarak bitkilerde yaprak uç yanıklığı zararı artmış olup, bu zarar Osmanlı çeşidinde daha fazla göze çarpmıştır. Artan prolin konsantrasyonları ise özellikle kardeşlenme sayısını artırırken, yaprak uç yanıklığı zararını da önemli ölçüde azaltmıştır. Stres şartlarında, verim ve kalite bakımından prolin konsantrasyonları arasında önemli fark belirlenmemiş olup, Festival çeşidi verim, erkencilik ve meyve ağırlığı bakımından ön plana çıkmıştır
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • 1. Adak, N., 2009. Topraksız Kültürde Yetiştirilen Çileklerin Verim ve Kalitesi Üzerine Değişik Yetiştirme Ortamlarının Etkileri (Doktora Tezi). Akdeniz Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Antalya, 232s.
  • 2. Adak, N., A. Nasırcılar ve K. Ulukapı, 2016. Çilekte Kuraklık Stresine Toleransın Belirlenmesinde Bazı Fizyolojik ve Biyokimyasal Özelliklerin in vitro ve in vivo Olarak İncelenmesi. Akdeniz Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri, Araştırma Projesi Ara Raporu, Antalya.
  • 3. Ashraf, M. and M. R. Foolad, 2007. Roles of Glycine Betaine and Proline in Improving Plant Abiotic Stress Resistance. Environmental and Experimental Botany 59, 2:206–216.
  • 4. Awang, M. and J. G. Atherton, 1994. Salinity and Shading Effects on Leaf Water Relations and Ionic Composition of Strawberry Plants Grown on Rockwool. J. Hort. Sci. 69:377–383.
  • 5. Baran, A., 2011. Bitkilerin Tuz Stresine Toleransında Salisilik Asit ve Prolin’in Fizyolojik Rolünün Araştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Harran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı 83s.
  • 6. Bayat, R., Ş. Kuşvuran, A. S. Üstün ve Ş. Ellialtıoğlu, 2012. Tuza Tolerans Özelliği Farklı İki Kabak Genotipine Ait Fidelere Yapılan Dışsal Prolin Uygulamalarının Etkileri Üzerinde Araştırmalar. 9. Ulusal Sebze Tarımı Sempozyumu, 12–14 Eylül 2012, Konya, s:456–460.
  • 7. Büyük, İ., S. S. Aydın ve S. Aras, 2012. Bitkilerin Stres Koşullarında Verdiği Moleküler Cevaplar. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 69(2):97–110.
  • 8. Gadow, A. V., E. Joubert ve C. F. Hansmann, 1997. Comparison of the Antioxidant Activity of Rooibos Tea (Aspalathus linearis) with Green, Oolong and Black Tea. Food Chemistry, 60, 73–77.
  • 9. Ghaderi, N., S. Normohammadi and T. Javadi, 2015. Morpho–physiological Responses of Strawberry (Fragaria × ananassa) to Exogenous Salicylic Acid Application under Drought Stress. Journal of Agricultural Science and Technology, 17(1):167–178.
  • 10.Gine Bordonaba, J. and L. A. Terry, 2008. Biochemical Profiling and Chemometric Analysis of Seventeen UK–Grown Black Currant (Ribes nigrum L.) Cultivars. Journal of Agricultural and Food Chemistry 56(16):7422–7430.
  • 11.Giusti, M. M. and R. E. Wrolstad, 2001. Characterization and Measurement of Anthocyanins by UV–Visible Spectroscopy. In R. E. Wrolstad (Ed.), Current Protocols in Food Analytical Chemistry, New York: John Wiley & Sons Inc. [Unit F1.2.1–Unit F1.2.13].
  • 12.Grant, O. M., A. W. Johnson, M. J. Davies, C. M. James and D. W. Simpson, 2010. Physiological and Morphological Diversity of Cultivated Strawberry (Fragaria × ananassa) in Response to Water Deficit. Environmental and Experimental Botany, 68:264–272.
  • 13.Kaya, C., A. L. Tuna, M. Ashraf and H. Altunlu, 2007. Improved Salt Tolerance of Melon (Cucumis melo L.) by the Addition of Proline and Potassium Nitrate. Environmental and Experimental Botany, 60(3):397–403.
  • 14.Khalil, S. E. and A. A. El–Noemani, 2012. Effect of Irrigation Intervals and Exogeous Proline Application in Improving Tolerance of Garden Cress Plant (Lepidium sativum L.) to Water Stress. Journal of Applied Sciences Research, 8(1):157–167.
  • 15.Klamkowski, K. and W. Treder, 2008. Response to Drought Stress of Three Strawberry Cultivars Grown under Greenhouse Conditions. Journal of Fruit and Ornamental Plant Research. 16, 179–188.
  • 16.Lieten, P., 1999. Guideline for Nutrient Solutions, Peat Substrate and Leaf Values of “Elsanta” Strawberries, Communication Cost Action 836 Integrated Research in Berries, 2th Meeting Wg4. Nutrition and Soilless Culture. Versailles. 16–18 December 1999.
  • 17.Liu, F., S. Savic, C. R. Jensen, A. Shahnazari, S. E. Jacobsen, R. Stikic and M. N. Andersen, 2007. Water Relations and Yield of Lysimeter Grown Strawberries under Limited Irrigation. Scientia Horticulturae, 111, 128–132.
  • 18.Maisuthisakul, P., M. Suttajit and R. Pongsawatmanit, 2007. Assessment of Phenolic Content and Free Radical Scavenging Capacity of Some Thai Indigenous Plants. Food Chemistry, 100, 1409–1418.
  • 19.Nezhadahmadi, A., G. Faruq and K. Rashid, 2015. The Impact of Drought Stress on Morphological and Physiological Parameters of Three Strawberry Varieties in Different Growing Conditions. Pakistan Journal of Agricultural Sciences 52(1):79–92.
  • 20.Rajashekar, C. B., H. Zhou, K. B. and O. Marcum Prakash, 1999. Glycine Betain Accumulation and Induction of Cold Tolerance in Strawberry (Fragaria × ananassa Duch.) Plants. Plant Sci. 148, 175–183.
  • 21.Sanchez, E., G. Avila–Quezada, A. A. Gardea, J. M. Ruiz and L. Romero, 2007. Biosynthesis of Proline in Fruits of Green Bean Plants: Deficiency Versus Toxicity of Nitrogen. Phyton 76, 143–152.
  • 22.Schröder, F. G. and J. H. Lieth, 2002. Irrigation Control in Hydroponics. In: Savvas D, Passam P. (eds) Hydroponic Production of Vegetables and Ornamentals. Embryo Publications. Athens, Greece, pp.263–269.
  • 23.Schwarz, M. and J. Gale, 1981. Maintenance Respiration and Carbon Balance of Plant at Low Levels of Sodium Chloride Salinity. J. Exp. Bot. 32:933–941.
  • 24.Skerget, M., P. Kotnik, M. Hadolin, A. R. Hras, M. Simonic and Z. Knez, 2005. Phenols, Proanthocyanidins, Flavones and Flavonols in Some Plant Materials and their Antioxidant Activities. Food Chemistry, 89:191–198.
  • 25.Terry, L. A., G. A. Chop and J. Gine Bordonaba, 2007. Effect of Water Deficit Irrigation and Inoculation with Botrytis Cinerea on Strawberry (Fragaria × ananassa) Fruit Quality. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 55(26):10812–10819.
  • 26.Tulipani, S., B. Mezzetti, F. Capocasa, S. Bompadre, J. Beekwilder, C. H. Ric de Vos, E. Capanoglu, A. Bovy and M. Battino, 2008. Antioxidants, Phenolic Compounds, and Nutritional Quality of Different Strawberry Genotypes. Journal of Agricultural and Food Chemistry 56, 696–704 . 27.Walker, R. P., E. Trokfalvy, N. S. Scott and E. P. Kriedeman, 1981. An Analysis of Photosynthetic Response to Salt Treatment in Vitis vinifera. Aust. J. Plant Physiol. 8:359– 374

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.