SEMRA TETİK
(Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Salihli Meslek Yüksekokulu, Manisa, Türkiye)
Bilgehan EMEKLİER
(Harp Akademileri Komutanlığı Stratejik Araştırma Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Bölümü, İstanbul, Türkiye)
Nihal EMEKLİER
(Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Salihli Meslek Yüksekokulu, Manisa, Türkiye)
Yıl: 2019Cilt: 7Sayı: 16ISSN: 2147-2610 / 2147-2610Sayfa Aralığı: 165 - 195Türkçe

93 4
DÖNÜŞTÜRÜCÜ LİDERLİĞİN İNOVASYON VE İNOVASYON KÜLTÜRÜNE ETKİSİ: BÜYÜK ÖLÇEKLİ İŞLETMELERE YÖNELİK BİR SAHA ARAŞTIRMASI
İçinde bulunduğumuz çağın kültürü inovasyon kültürüdür. Hızla değişen ve gelişen dünyada işletmelerin rekabette üstünlük sağlayabilmelerinin en etkili yolu inovasyondur. İnovasyon ürünlerde ve tüm süreçlerde yenilik olarak ifade edilebilir. İnovasyon farklı olmaktır. İnovasyon dünyayı, olayları, durumları farklı görmeyi gerektirir. Fırsatları fark etmek ve tehditleri fırsata dönüştürmek farklı görmekle sağlanabilir. Bu bağlamda inovasyon açısından esas üzerinde durulması gereken konu, kurumda bütün çalışanların inovasyon yapmasını destekleyecek bir kültür oluşturmaktır. İnovasyon kültürü, yeni fikirlerin üretildiği, değer verildiği ve desteklendiği bir kültürdür. İşletmelerde inovasyon kültürü oluşması ve yaygınlaşması için öncelikle tepe yöneticilerin bunu benimsemesi ve desteklemesi gerekir. Farklı bir kültür ve anlayış gerektiren inovasyon, geniş bir vizyon oluşturan ve bu vizyonu paylaşan, entelektüel teşvikle yaratıcılığı destekleyen, esinsel motivasyonla çalışanları harekete geçirerek gerekli inovasyonu gerçekleştirebilen dönüştürücü liderliği gerektirmektedir. Dönüştürücü liderlik, toplumsal kalkınmanın itici gücü olarak inovasyon için ayrı bir önem taşımaktadır. Bu noktadan hareketle bu çalışmanın amacı, Manisa Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren büyük ölçekli işletmeler kapsamında (Türkiye’nin ilk 500 büyük sanayi kuruluşu arasında yer alan) yöneticilerin dönüştürücü liderlik özelliklerini hangi düzeyde taşıdıklarını ve inovasyon kültürünü hangi düzeyde yaygınlaştırdıklarını ortaya koyarak dönüştürücü liderliğin inovasyon düzeyi ve inovasyon kültürüne etkisini incelemektir. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda dönüştürücü liderliğin inovasyon düzeyi ve inovasyon kültürü üzerinde olumlu ve anlamlı etkisi olduğu görülmüştür.
Sosyal > İş
Sosyal > İşletme
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • ABDULLAH, N. H. Shamsuddin, A., Wahab, E., & Hamid, N. A. (2013). The Relationship Between Organizational Culture and Product Innovativeness, International Conference on Innovation, Management and Technology Research, Malaysia: Elsevier.
  • AKSEL, İ. (2010). İşletmelerde İnovasyon ve İnovasyonu Destekleyen Örgüt Kültürünün Belirleyicileri ve Bir Araştırma, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • ATİK, H. (2005). Yenilik ve Ulusal Rekabet Gücü, Ankara: Detay Yayıncılık.
  • AVOLIO, B. J. (1998). Full Leadership Development: Building The Vital Forces in Organizations, Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
  • BABADAĞ, M., & Kerse, G. (2017). Dönüştürücü Liderlik Özelliğinin Girişimcilik Niyetine Etkisi, III. Uluslararası Girişimcilik, İstihdam ve Kariyer Kongresi, 12-15 Ekim 2017, Muğla, 436-444.
  • BARKER, A. (2002). Yenilikçiliğin Simyası, (Çev. A. Kardam), Yayın No:391, MESS Yayını.
  • BASS, B. M. (1990). From Transactional to Transformational Leadership: Learning to Share the Vision, Organizational Dynamics, 18(3), 19-31.
  • BASS, B. M., & Avolio, B. J. (1994). Improving Organizational Effectiveness through Transformational Leadership, USA, California: Sage Publications, Inc. BRYMAN, A. (1992). Charisma and Leadership in Organization, London Newbury: Sage Publications.
  • CALANTONE, J. R., Çavuşlugil, S. T., & Zhao, Y. (2002). Learning Orientation, Firm Innovation Capability, and Firm Performance, Industrial Marketing Management, 31(1), 515– 524.
  • CANNARELLA, C., & Piccioni, V. (2003). Innovation Transfer and Rural SMEs, (İnovasyon Transferi), Journal of Central European Agriculture, 4(4), 372-388.
  • CONGER, J. A., & Kanungo, R. N. (1987). Toward a Behavioral Theory of Charismatic Leadership in Organizational Settings, Academy of Management Review, 12(4), 637- 647.
  • ÇAKMUR, H. (2012). Araştırmalarda Ölçme-Güvenilirlik-Geçerlilik, TAF Preventive Medicine Bulletin, 11(3), 339-344.
  • ÇELİK, V. (1998). Eğitimde Dönüşümcü Liderlik, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 4(4), 423-442.
  • ÇELİK, S., & Eryılmaz, F. (2006). Öğretmen Algılarına Göre Endüstri Meslek Lisesi Müdürlerinin Dönüşümcü Liderlik Düzeyleri (Ankara İli Örneği), Politeknik Dergisi, 9(4), 211-224.
  • DÖM, S. (2014). Girişimcilik ve Küçük İşletme Yöneticiliği, Ankara: Detay Yayıncılık.
  • ELÇİ, Ş. (2012). İnovasyon Rehberi: Karlılık ve Rekabetin Elkitabı, Ed: Selçuk Karaata, Yenilik- Yenileşim –İnovasyon Dünyasına Bir Yolculuk, EGİAD. http://www.egiad.org.tr/wp-content/uploads/arastirma-raporlari/inovasyon-raporu.pdf (Erişim Tarihi: 05.11.2017)
  • ERASLAN, L. (2004). Liderlikte Post-Modern Bir Paradigma: Dönüşümcü Liderlik, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-32.
  • ESEN, A. (2012). Örgütsel Değişimde Dönüştürücü Liderlik Davranışları, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
  • FELFE, J., & Schyns, B. (2006). Personality and The Perception of Transformational Leadership: The Impact of Extraversion, Neuroticism, Personal Need for Structure, and Occupational Self-Efficacy, Journal of Applied Social Psychology, 36(3), 708-739.
  • GANDOTRA, N. K. (2010). Innovation Culture For Sustainable Competitive Advantage, Asia Pacific Journal of Research in Business Management, 1( 2), 51-59.
  • GÖKÇE, G. S. (2010). İnovasyon Kavramı ve İnovasyonun Önemi, http://fka.gov.tr/sharepoint/userfiles/Icerik_Dosya_Ekleri (Erişim Tarihi: 26.12.2017)
  • GÖKER, A. (2000). Prodüktivite, İnovasyon Yeteneği ve Teknoloji, http://www.inovasyon.org/yazardetay.asp? YazarID=1 (Erişim: 05.11.2017)
  • GÜMÜŞLÜOĞLU, L. (2009). İnovasyon ve Liderlik, Savunma Sanayii Gündemi, http://docplayer.biz.tr/4067945-Inovasyon-ve-liderlik.html (Erişim Tarihi: 03.11.2017)
  • GÜNDÜZ, R. (1998). Değişimde Liderlik, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
  • HSIAO, H. C., & Chang, J. C. (2011). The Role of Organizational Learning in Transformational Leadership and Organizational İnnovation, Asia Pacific Education Review, 12, 621-631. https://doi.org/10.1007/s12564-011-9165-x (Erişim Tarihi: 06.11.2017)
  • İŞCAN, Ö. F. (2002). Küresel İşletmecilikte Dönüştürücü Liderlik Anlayışı-Büyük Ölçekli İşletmelerde Bir Uygulama, Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
  • İYİGÜN, N. Ö. (2015). İnovasyon & Stratejik Rekabet Üstünlüğü, http://www.datalink.com.tr/toprakisveren/2015-108-oykuiyigun.pdf (Erişim Tarihi: 03.11.2017)
  • JANTZI, D., & Leithwood, K. (1996). Tovard an Explanation of Variation in Teachers Perceptions of Transformational School Leadership, Educational Administration Quarterly, 32(4), 512-538.
  • KANBER, S. (2010). İmalat Sanayinde İnovasyon: Sanayi Kuruluşlarında İnovasyon Aktivitelerinin İnovasyon Performansı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Üniversitesi, Adana.
  • KARCIOĞLU, F., & Kaygın, E. (2013a). Girişimcilik Sürecinde Dönüştürücü Liderlik Anlayışı: Otomotiv Sektöründe Bir Uygulama, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 27(3), 1-20.
  • KARİP, E. (1998). Dönüşümcü Liderlik, Kuram ve Uygulamada Eğitimi Yönetimi Dergisi, 4(4), 443-465
  • KEÇECİOĞLU, T. (2003). Lider&Liderlik, İstanbul: Okumuş Adam Yayıncılık.
  • KHAN, R., Rehman, A. U., & Fatima, A. (2009). Transformational Leadership And Organizational Innovation: Moderated by Organizational Size, African Journal of Business Management, .3(11), 678-684. doi: 10.5897/AJBM09.203
  • KOÇEL, T. (1998). İşletme Yöneticiliği, İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
  • LOSANE, L. (2013). Innovation Culture-Determinant of Firms’ Sustainability, International Journal of Economics and Management Engineering, 7(10), 2755- 2760.
  • MALECKI, E. J. (1995). Culture as A Mediator of Global and Local Forces, In: Van der Knaap, B., Le Heron R. (Eds.) Human Resources and Industrial Spaces: A Perspective on Globalization and Localization, John Wiley & Sons, Chichester, 105- 128.
  • MUCHTAR, Y. C. (2014). The Influence of Transformational Leadership Style on Innovation Mediated by Organizational Culture, Journal of Management Research, 6 (4), 176-186. DOI: 10.5296/jmr.v6i4.6511.
  • NIELSEN, K., & Cleal, B. (2011). Under Which Conditions Do Middle Managers Exhibit Transformational Leadership Behaviors?- An Experience Sampling Method Study on The Predictors of Tranformational Leadership Behaviors, The Leadership Quarterly, 22(2), 344-352.
  • OKE, A., Munshi, N. & Walumbwa, F. O. (2009). The Influence Of Leadership On Innovation Processes And Activities, Organizational Dynamics, 38 (1), 64–72.
  • O'REILLY, C. A., Chatman, J. A., & Caldwell, D. F. (1991). People and Organizational Culture: A Profile Comparison Approach to Assessing Person-Organization Fit, Academy of Management Journal, 34, 487-516.
  • OSLO KILAVUZU, (2005). Yenilik Verilerinin Toplanması ve Yorumlanması İçin İlkeler. 3. Baskı. (Çev.:Tübitak), Paris: Oecd ve Eurostat Ortak Yayımı.
  • ÖZÇALIŞKAN, D. (2012). Dönüştürücü Liderliğin Düşünsel İnovasyon Üzerine Etkisi: Gaziantep İli Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.
  • ÖZTÜRK, T. (2016). Liderlik Davranışlarının Yönetim İnovasyonu Üzerindeki Etkileri, Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van.
  • PIELSTICK, C. D. (1997). The Transforming Leader: A Meta Etnographic Analysis, Community College Review, 26 (3), 15-34.
  • PILLAI, R., Schriesheim, C. A., & Williams, E. S. (1999). Fairness Perceptions and Trust as Mediators for Transformational and Transactional Leadership: A Two-Sample Study, Journal of Management, 25(6), 897-933.
  • PODSAKOFF, P. M., MacKenzie, S. B., & Moorman, R. H. (1990). Transfotmational Leaders’ Behaviors and Their Effects on Followers’ Trust in Leader, Satisfaction and Organizational Citizenship Behaviors, The Leadership Quarterly, 1(2), 107-142.
  • PODSAKOFF, P. M., MacKenzie, S. B., & Bommer, M. H. (1996). Transformational Leader Behaviors and Substitutes For Leadership as Determinants of Employee Satisfaction, Commitment, Trust and Organizational Citizenship Behaviors, Journal of Management, 22(2), 259-298.
  • ROBBINS, S. P., & Judge, T. A. (2011). Organizational Behavior, New Jersey: Pearson Education.
  • ROBBINS, S. P., & Judge, T. A. (2012). Örgütsel Davranış, (Çev. İnci Erdem), 14. Basımdan Çeviri, Ankara: Nobel Yayınevi.
  • SAMAD, S. (2012). The Influence of Innovation and Transformational Leadership on Organizational Performance, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 57, 486 – 493.
  • SANDIKÇI, M., Vural, T., & Zorlu, Ö. (2015). Otel İşletmelerinde Dönüştürücü Liderlik Davranışlarının Örgüt Sağlığı Üzerine Etkileri: Afyonkarahisar İlinde Bir Araştırma, Yönetim Bilimleri Dergisi, 13(25). 161-200.
  • SANRI, H. (2011). Yönetim Fonksiyonları Bağlamında İnovasyon Yönetimi: Türkiye Mobilya Endüstrisinde İnovasyon Yönetimi Sürecinin İncelenmesi ve Bir Model Önerisi, Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
  • SASHKIN, M. (1990). Leadership and Culture-Building in Schools: Quantitative and Qualitative Understandings, Boston: American Research Association.
  • TABAK, A., Sığrı, Ü., Eroğlu, A., & Hazır, K. (2009). Örgütlerde Yöneticilerin Dönüştürücü Liderlik Algılamalarının Problem Çözme Becerilerine Etkisi: Kamu Sektöründe Bir Uygulama, Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(2), 387-397.
  • TICHY, N. M., & Devanna, M. A. (1986). The Transformational Leader, New York:Wiley.
  • TOKAT, B. (2012). Örgütlerde Değişim ve Değişimin Yönetimi, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • TOP, S. (2009). Toplam Kalite Yönetimi Bağlamında Sürekli İyileştirme Anlayışı, 1. Baskı, İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım
  • TROFINO, A. J. (2000). Transformational Leadership: Moving Total Quality Management to World-Class Organizations, International Nursing Review, 47(4), 232-242
  • TDK,http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&view=bts&kategori1=veritbn&kel imesec=170144 (Erişim tarihi: 25.11.2017)
  • TÜSİAD (2003). Ulusal İnovasyon Sistemi, Kavramsal Çerçeve, Türkiye İncelemesi ve Ülke Örnekleri, İstanbul: TÜSİAD Yayınları.
  • ÜNDER, İ. (2017). Dönüştürücü Lider Özellikleri Taşıyan Emniyet Liderleri: Kavramsal Bir Çerçeve, Journal of Aviation, Yıl:1, 1(1), 18-25.
  • VAYNİ, T. (2017). Örgüt Kültürünün İşletmelerde İnovasyon Etkinliği Üzerine Etkisi: Bir Araştırma, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • YİĞİT, S. (2014). Kültür, Örgüt Kültürü ve İnovasyon İlişkisi Bağlamında “İnovasyon Kültürü”, K Ü Sosyal ve Ekonomı k Araştırmalar Dergı s , 16 (27), 1-7.
  • YOLSAL, M., Bilgiseven, E. B., & Muradoğlu, S. (2017). Gençlerin Dönüştürücü Liderlik Algısı Üzerine Bir Araştırma, Al-Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1(3), 423-441.
  • YUKL, G. A. (1989). Leadership in Organization, 2d ed., Englewood Cliffs, NJ: Pentice Hall.
  • VYAS, V. (2009). Innovation and New Product Development by SMEs: An Investigation of The Scottish Food Industry, PhD Thesis, Edinburgh Napier Universy.
  • WALUMBWA, F. O., & Lawler, J. J. (2003). Building Effective Organizations: Transformational Leadership, Collectivist, Orientation, Work-Related Attitudes and Withdrawal Behaviours in Three Emerging Economies, The International Journal of Human Resource Management, 14(7), 1083-1101.
  • YALÇIN, M. (2010). İşletmelerde İnovasyon Gücünün Ölçülmesinde Tarım ve Gıda Sektöründe Yöresel Bir Araştırma, Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
  • ZHANG, W., Wang, H. & Pearce, C. L. (2014). Consideration for Future Consequences as An Antecedent of Transformational Leadership Behavior: The Moderating Effects of Perceived Dynamic Work Environment, The Leadership Quarterly, 25, 329-343.
  • https://www.capital.com.tr/capital-dergi/capitalde-bu-ay/inovasyon-gundemi, (Erişim Tarihi: 20.11.2017)
  • www.sanayi.gov.tr (Erişim Tarihi: 20.11.2017)

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.