NALAN OVA
(Süleyman Demirel Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Gazeteceilik Bölümü, Isparta, Türkiye)
Yıl: 2019Cilt: 7Sayı: 16ISSN: 2147-2610 / 2147-2610Sayfa Aralığı: 542 - 556Türkçe

52 0
OSMANLI’DAN CUMHURİYET’E CELAL NURİ’NİN DÜİÜNCESİNDE DEĞİŞEN BATILILAŞMA OLGUSU
Son dönem Osmanlı İmparatorluğu ve erken Cumhuriyet döneminin önemli düşünürlerinden biri olan Celal Nuri, aynı zamanda gazeteci kimliği ile de, II. Meşrutiyet sonrası Batılılaşmadan yana olan, Batıcı düşüncenin önde gelen temsilcileri arasında yer almaktadır. Yaşadığı dönemin toplumsal ve siyasal atmosferinden doğrudan etkilenen bir düşünür olarak, gazeteciliğe başladığı 1909‟dan itibaren, Osmanlı İmparatorluğu‟nun gerileme ve çöküş sebepleri üzerine tespitlerde bulunmuş ve çözüm önerileri üretmiştir. Fikirlerini, Batıyı merkeze alan bir yaklaşım içinden şekillendiren Celal Nuri, Batılılaşmadan yana olan bu anlayışını Cumhuriyet‟in ilanından sonra da devam ettirmiştir. Batı ve Avrupa medeniyetine yönelik bakış açısında ve nasıl Batılılaşmak gerektiği noktasında, şahit olduğu Balkan Savaşı, I. Dünya Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu‟nun yıkılması ve Türkiye Cumhuriyeti‟nin inşası gibi siyasal ve toplumsal köklü değişimler ise, Batıya yönelik bakış açısında kimi zaman farklı konumlar almasını da beraberinde getirmiştir. Nitekim, Osmanlı‟nın son döneminde Batılılaşmadan yana olan düşünürler arasında ortaya çıkan “Tam Batılılaşma-Kısmı Batılılaşma” tartışmalarının içinde, seçmeci Batılılaşmadan yana olan bir düşünür olarak öne çıkmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu‟nun çökmesi ve Cumhuriyet‟in inşası ile birlikte ise, bu yaklaşımında bir kırılmanın olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, çalışmada, Osmanlı‟nın son döneminde Batıcı düşünce geleneği içinde öne çıkan bir aydın ve gazeteci olarak, Celal Nuri‟nin Batı ve Avrupa medeniyetine yönelik bakış açısı ve düşünceleri, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi ayrımı dikkate alınarak tartışılmaktadır.
Sosyal > Sanat
Sosyal > Kültürel Çalışmalar
Sosyal > Etnik Çalışmalar
Sosyal > Folklor
Sosyal > Tarih
Sosyal > Edebiyat
Sosyal > Siyasi Bilimler
Sosyal > Tiyatro
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • ARSLAN, Cumhur, (2009), “Celal Nuri İleri”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce: Dönemler ve Zihniyetler, C:IX, (Ed. Ö. Laçiner), İstanbul: İletişim Yayınları, 1042- 1060.
  • BAĞLAMA, Cemil, (2000), Bir Geçiş Dönemi Aydını Olarak Celal Nuri (İleri) ve Görüşleri,Yayımlanmamış Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • BERKES, Niyazi, (2002), Türkiye’de Çağdaşlaşma, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • BUZPINAR, Ş. Tufan, (2007), “Celal Nuri's Concepts of Westernization and Religion”, Middle Eastern Studies, 43:2, s. 247-258.
  • ÇELEBİ, Mevlüt, (1992), “Mütareke İstanbul‟unda bir İtalyan Dostu: Celal Nuri”, Tarih ve Toplum, C. XVIII, S. 108: s. 45-46.
  • DUYMAZ, Recep, (1991), Celal Nuri İleri ve Ati Gazetesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • İLERİ, Celal, Nuri, (2002), “İslamiyet Mani-i Terakki Midir?”, (Haz. A. Ertuğrul), Tabula Rasa, S. 5: 241-262.
  • İLERİ, Celal Nuri, (2000), Türk İnkılabı, (Haz. R. Duymaz), Ankara: AKM Başkalığı Yayınları.
  • İLERİ, Celal Nuri, (1998), “Katılmadığımız Hareketler”, (Haz. Ö. Ozankaya), Ankara Üniversitesi BYYO Yıllık, S. 10: s. 142-147.
  • İLERİ, Celal Nuri, (1993), Kadınlarımız, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  • KAHRAMAN, Hasan Bülent, (2002), “Bir Zihniyet, Kurum ve Kimlik Kurucusu Olarak Batılılaşma”, Modern Türkiye’deSiyasi Düşünce Modernleşme ve Batıcılık, C. III, (Ed. U. Kocabaşoğlu), İstanbul: İletişim Yayınları, 125-140.
  • KOLOĞLU, Orhan, (1992), “Celal Nuri‟nin Jeune Turc Gazetesi ve Siyonist Bağı”, Tarih ve Toplum, C. XVIII, S. 108: s. 366-368.
  • MARDİN, Şerif (2004), Türk Modernleşmesi, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • MARDİN, Şerif (2003), Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, 1895-1908, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • TANSÜ, Yunus Emre, (2002), Batıcı Düşüncenin Etkili Bir Sözcüsü Olarak İçtihad Dergisi (1904-1932), Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • TOKER, N. ve TEKİN, S. (2002), “Batıcı Siyasi Düşüncenin Karakteristikleri ve Evreleri”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce: Modernleşme ve Batıcılık C.III, (Ed. U. Kocabaşoğlu), İstanbul: İletişim Yayınları, 82-106.
  • TUNAYA, Tarık Zafer, (2003), Türkiye’de Siyasal Gelişmeler1876-1938, İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  • TUNAYA, Tarık Zafer, (2010), Türkiye’nin Siyasi Hayatında Batılılaşma Hareketleri, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  • ÜLKEN, Hilmi Ziya, (2005), Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi, İstanbul: Ülken Yayınları.
  • UYANIK, Seda, (2013), Osmanlı Bilim Kurgusu: Fenni Edebiyat, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • UYANIK, Necmi, (2003), Siyasi Düşünce Tarihimizde Batıcı Bir Aydın Olarak Celal Nuri (İleri), Yayınlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Ulus, 5 Kasım 1938

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.