Mehmet ÖNCEL
(İbn Haldun Üniversitesi)
Yıl: 2019Cilt: 0Sayı: 50ISSN: 1303-3344Sayfa Aralığı: 39 - 59Türkçe

101 0
XI. YÜZYIL MÛSİKÎ NAZARİYESİNDE KULLANILAN TERİMLER: “KEMÂLÜ EDEBİ’L-GIN VE EL-KÂFÎ Fİ’LMÛSİK” ÖRNEĞİ
Mûsikîye dair meselelerin anlaşılması adına yapılan ansiklopedik ve sözlükçalışmaları alana katkı sağlaması bakımından önem arz etmektedir.Bulunduğumuz coğrafi konum itibariyle özellikle Arapça ve Farsça kökenlimüzik terimlerinin tarihsel süreçte nasıl bir evrim geçirdiği konusu ele alınmasıgereken mühim meselelerdendir. Bu ihtiyaca binaen XI. yüzyılda Hasan b.Ahmed b. Ali el-Kâtib tarafından kaleme alınan Kemâlü Edebi’l-Gınâ ve İbnSînâ’nın gözde talebelerinden İbn Zeyle’nin telif ettiği el-Kâfî fi’l-mûsikâ adlıeserlerde kullanılan ıstılahlar bu çalışmada ele alınmıştır. Şüphesiz her terimintam manasıyla karşılığını güncel mûsikî dağarcığıyla ifade etmek bazen yanlışolabilir. Bu makalede elden geldiğince bu ibarelerin günümüzdeki karşılığıbulunmaya çalışıldı. Bu makalenin ana hedefi XI. yüzyıl mûsikî nazariyesindekullanılan müzikal terimlerin ortaya çıkarılması ve özellikle Arapça ve Farsçabilmeyen müzik araştırmacılarına yol göstermesine yardımcı olmaktır. Bumakale nitel araştırma yöntemlerinden doküman taraması, veriler ise içerikanalizi ve karşılaştırma yöntemi ile ele alınmıştır.
Sosyal > Din Bilimi
DergiDerlemeErişime Açık
  • Brockelmann, Carl, Geschichte der Arabischen Litteratur und Supplementen (GAL) (Leiden, 1938), c. II.
  • Farmer, Henry George, The Sources of Arabian Music (Leiden: E. J. Brill, 1965), 45;
  • el-Kâtib, Hasan b. Ahmed b. Ali. Kemâli Edebi’l-Gınâ, thk. Gattas Abdülmelik Haşebe (Kahire: el-Mektebetü’l-Arabiyye, 1975).
  • el-Kâtib, Hasan b. Ahmed b. Ali. Kemâlü Edebi’l-Gına, trc. Amnon Shiloah (Paris: Librairie Orientaliste Paul Geuthner, 1972).
  • İbn Zeyle, Ebû Mansûr el-Hüseyin. el-Kafî fi’l-Mûsikî, thk. Zekeriyya Yusuf (Kahire: Daru’l-kalem, 1964).
  • el-Mahfûz, Hüseyin. Kâmûsu’l-Mûsîkâ’l-Arabiyye (Bağdat: Vizâratü’l-İ’lâm, 1977).
  • Öncel, Mehmet. Hasan b. Ahmed b. Ali el-Katib’in Kemâlü Edebi’l-Gınâ Adlı Eseri (Marmara Üniversitesi SBE Basılmamış Doktora Tezi, 2017).
  • Öncel, Mehmet. XI. Yüzyıl Musiki Nazariyesi - İbn Zeyle’nin el-Kâfî fi’lMûsîkâ’sı (İstanbul: Endülüs Yayınları, 2018)
  • Shehadi, Fadlou. Philosophies of Music in Medieval Islam, 1995.
  • Şevki, Yusuf. Risâletü’l-Kindî fi hubri Sınâati’t-Telif, Kahire: Darulkutub, 1969.
  • Tahhân, Ebu’l-Hüseyin Muhammed b. el-Hasan b. Havi’l-Fünûn ve Selvetü’l-Mahzûn. (Ed.Eckhard Neubauer), Frankfurt an Main: Institute for the History of Arabic-Islamic Science, 1990.
  • Turabi, Ahmet Hakkı. “Ebû Ya’kûb b. İshâk el-Kindî’nin Müzik Risâlelerinde Tesbit Edilen Terimler, M.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, 25 (2003/2), 65-78.
  • Yusuf, Zekeriya. el-Mevrid (Bağdat: Darü’l-Hürriye li’t-Tab‘a Matbaati’lHukûme, 1973), 2: 104.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.