Ahmet Emrah TAYYAR
(Tanımlanmamış Kurum)
Yıl: 2019Cilt: 54Sayı: 4ISSN: 2148-1237 / 2587-0114Sayfa Aralığı: 1937 - 1956Türkçe

74 0
Türkiye’de Sektörel Elektrik Tüketimi ile Ekonomik Büyüme İlişkisi: MWALD Temelli Nedensellik Analizlerinin Uygulanması
Türkiye’de sektörel açıdan elektrik tüketiminin ekonomik büyüme üzerindeki nedensellik ilişkilerinin incelenmesi makalenin temel amacını oluşturmaktadır. Bu açıdan çalışmada Türkiye’de 1970-2017 dönemi için yıllık bazda ticari, aydınlatma, mesken, diğer, resmi, sanayi sektörleri elektrik tüketimlerinin yanı sıra toplam elektrik tüketimi ile reel gayri safi yurt içi hasıla serileri kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkilerinin tespiti için MWALD testini kullanan Toda-Yamamoto (1995) ve Dolado-Lütkepohl (1996) analizlerinden faydalanılmıştır. Toda-Yamamoto testi sonuçlarına göre ticari, mesken ve sanayi sektörlerinin elektrik tüketimi ile ekonomik büyüme arasında çift yönlü nedenselliğin var olduğu görülmektedir. Toplam elektrik tüketimi ve resmi sektörün elektrik tüketimi açısından büyüme hipotezinin ve aydınlatma sektörü için koruma hipotezinin geçerli olduğu tespit edilmiştir. Dolado-Lütkepohl testine göre diğer, mesken ve aydınlatma sektörleri için koruma hipotezi geçerliyken geriye kalan sektörlerde nedenselliğin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca her iki testin ortak sonucu olarak aydınlatma sektöründe koruma hipotezinin geçerliliği dikkati çekmektedir.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Abdoli, G., Farahani, F. G. ve Dastan, S. (2015). “Electricity Consumption and Economic Growth in OPEC Countries: A Cointegrated Panel Analysis”, OPEC Energy Review, March 2015.
  • Adom, P.K. (2011). “Electricity Consumption-Economic Growth Nexus: The Ghanaian Case”, International Journal of Energy Economics and Policy, Sayı. 1, No. 1, ss. 18-31.
  • Akarca, A. T. ve Long, T. V., (1980). “On The Relationship Between Energy and GNP: A Reexamination”, Journal of Energy and Development, Vol. 5, ss. 326-331.
  • Akbaş, Y.E. ve Şentürk, M. (2013). “MENA Ülkelerinde Elektrik Tüketimi İle Ekonomik Büyüme Arasındaki Karşılıklı İlişkinin Analizi”, Erciyes Üniversitesi İİBF Dergisi, Sayı: 41, ss. 45-67.
  • Akinlo, A. E. (2008). “Energy Consumption and Economic Growth: Evidence From 11 African Countries”, Energy Economics, Vol. 30, ss. 2391-2400.
  • Akinlo, A. E. (2009). “Electricity Consumption and Economic Growth in Nigeria: Evidence From Cointegration and Co-Feature Analysis”, Journal of Policy Modelling, Vol 31(5), ss. 681- 693.
  • Aktaş, C. ve Yılmaz, V. (2008). “Causal Relationship Between Electricity Consumption and Economic Growth in Turkey”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 4, No. 8, ss. 45-54.
  • Aktaş, C. (2009). “Türkiye’de Elektrik Tüketimi, İstihdam ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Hata Düzeltme Modeliyle Analizi”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 25, ss. 61-68.
  • Altınay, G. ve Karagöl, E. (2005). “Electricity Consumption and Economic Growth: Evidence From Turkey”, Energy Economics, Vol. 27, ss. 849-856.
  • Altıntaş, H. ve Koçbulut, Ö. (2014). “Türkiye’de Elektrik Tüketiminin Dinamikleri ve Ekonomik Büyüme: Sınır Testi ve Nedensellik Analizi”, Erciyes Üniversitesi İİBF Dergisi, Sayı: 43, ss. 37-65.
  • Apergis, N. ve Payne, J. A. (2009). “Energy Consumption and Economic Growth in Central America: Evidence From a Panel Cointegration and Error Correction Model”, Energy Economics, Vol.31, ss. 211-216.
  • Aqeel, A. ve Butt, M. S. (2001). “The Relationship Between Energy Consumption and Economic Growth in Pakistan”, Asia-Pacific Development Journal, Vol. 8, No. 2, ss. 101-110.
  • Bozkurt, H. (2013). Zaman Serileri Analizi, Ekin Yayınevi, Bursa.
  • Burbridge, J. ve Harrison, A. (1984). “Testing For The Effects of Oil Prices Rises Using Vector Autoregression”, International Economic Review, Vol. 25, ss. 459-484.
  • Chen, S.T., Kuo, H., Chen, C.C., (2007). “The Relationship Between GDP and Electricity Consumption in 10 Asian Countries”, Energy Policy, Vol.35, ss. 2611-2621.
  • Dolado, J. ve Lütkepohl, H.S. (1996). “Making Wald Tests for Cointegrated VAR Systems”, Econometric Reviews, Vol. 15, No. 4, ss. 369-386.
  • Dunkerley, J. (1982). “Estimating Energy Demand: The Developing Countries”, Energy Journal, Vol.23, ss. 79-99.
  • Ebohon, O.J. (1996). “Energy, Economic Growth and Causality in Developing Countries: A Case Study of Tanzania and Nigeria”, Energy Policy, Vol.24, ss. 447-453.
  • Eren M. V., .Polat, M. A. ve Aydın, H. İ. (2016). “Türkiye’de Yapısal Kırılmalı Testlerle Elektrik Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Analizi”, Akademik Bakış Dergisi, Sayı 56, ss. 275-289.
  • Erol, U. ve Yu, E. S. H. (1987). “On the Causal Relationship Between Energy and Income for Industrializing Countries”, Journal of Energy Development, Vol. 13, ss. 113-122.
  • Ertuğrul, M. (2011). “Türkiye’de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz”, EnerjiPiyasa ve Düzenleme, Cilt: 2, ss. 49-73.
  • Ghosh, S. (2002). “Electricity Consumption and Economic Growth in India”, Energy Policy, Vol. 30, ss. 125-129.
  • Guttormsen, A. G. (2004). Causality Between Energy Consumption and Economic Growth: Department of Economics and Resource Management, Agriculture University of Norway.
  • Halıcıoğlu, F. (2007). “Residential Electricity Demand Dynamics in Turkey, Energy Economics”, Vol. 29, No. 2, ss. 199-210.
  • Hamilton, J. D. (1983). “Oil and The Macroeconomy Since World War II”, Journal of Political Economy, Vol. 91, ss. 228-248.
  • Ho, C-Y. ve Siu, K. W. (2007). “A Dynamic Equilibrium of Electricity Consumption and GNP in Hong Kong: An Empirical Investigation”, Energy Policy, Vol. 35, No. 4, ss. 2507-2513.
  • İsmiç, Betül. (2015). “Gelişrmekte Olan Ülkelerde Elektrik Tüketimi, Ekonomik Büyüme ve Nüfus İlişkisi”, Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Dergisi, Cilt 5, Sayı 1, ss. 259-274.
  • Jumbe, C.B.L. (2004). “Cointegration and Causality Between Electricity Consumption and GNP: Empirical Evidence From Malawi”, Energy Economics, Vol. 26, ss. 61-68.
  • Kar, M. ve Kınık, E. (2008). “Türkiye’de Elektrik Tüketimi Çeşitleri ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Ekonometrik Bir Analizi”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Dergisi, Vol. 10, No. 2, ss. 333-353.
  • Karagöl, E., Erbaykal, E. ve Ertuğrul, H. M. (2007). “Türkiye’de Ekonomik Büyüme ile Elektrik Tüketimi İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, Vol. 8, No.1, ss. 72- 80.
  • Kraft, J. ve Kraft, A. (1978). “On the Relationship Between Energy and GNP”, Journal of Energy Development, Vol. 3, ss. 401-403.
  • Kwiatkowski, D., Phillips, P.C.B., Schmidt, P. ve Shin, Y. (1992). “Testing the Null Hypothesis of Stationarity Against the Alternative of a Unit Root: How Sure We that Economic Time Series Have a Unit Root?”, Journal of Econometrics, Vol 54, ss. 159-178.
  • Lee, C. C. (2005). “Energy Consumption and GDP in Developing Countries: A Cointegrated Panel Analysis”, Energy Economics, Vol.27, ss. 415-427.
  • Lütkepohl, H. ve Kratzig, M. (2004). Applied Time Series Econometrics, Cambridge University Press, Cambridge.
  • Murray, D.A. ve Nan, G.D. (1996). “A Definition of The GDP-Electrification Interrelationship, Journal of Energy and Development”, Vol.19, ss. 275-283.
  • Narayan, P.K. ve Prasad, A. (2008). “Electricity Consumption-Real GDP Causality Nexus: Evidence From A Bootstrapped Causality Test For 30 OECD Countries”, Energy Policy, Vol. 36, ss. 910-918.
  • Nişancı, M. (2015). “Türkiye’de Elektrik Enerjisi Talebi ve Elektrik Tüketimi ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki”, SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Sayı:9, ss. 107-121.
  • Odhiambo, N. M. (2009). “Electricity Consumption and Economic Growth in South Africa: A Trivariate Causality Test”, Energy Economics, Vol. 31, No. 5, ss. 635-640.
  • Paul, S. ve Bhattacharya, R. N. (2004). “Causality Between Energy Consumption and Economic Growth in India: A Note on Conflicting Results”, Energy Economics, Vol. 26, No. 6, ss. 977-983.
  • Rambaldi, A. N. ve Doran, H.E. (1996). “Testing For Granger Non-Causality in Cointegrated Systems Made Easy”, Working Papers in Econometrics and Applied Statistics, Department of Econometrics, The University of New England.
  • Saatçi, M. ve Dumrul, Y. (2013). “Elektrik Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisinin Dinamik Bir Analizi: Türkiye Örneği”, Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 32, No. 2, ss. 1-24.
  • Sevüktekin, M. ve Çınar, M. (2014). Ekonometrik Zaman Serileri Analizi, Dora Yayınevi, Bursa.
  • Shiu, A. ve Lam, P. (2004). “Electricity Consumption and Economic Growth in China”, Energy Policy, Vol. 32, ss. 47-54.
  • Soytaş, U. ve Sarı, R. (2003), “Energy Consumption and GDP: Causality Relationship in G-7 Countries and Emerging Markets”, Energy Economics, Vol. 25, ss. 33-37.
  • Squalli, J. (2007). “Electricity Consumption and Economic Growth: Bounds and Causality Analyses of OPEC Members”, Energy Economics, Vol. 29, No. 6, ss. 1192-1205.
  • Stern, David I. (2000). “A Multivariate Cointegration Analysis of the Role of Energy in the US Macroeconomy”, Energy Economics, Vol. 22, No. 2, ss. 267-283.
  • Tang, C. F. (2008). “A Re-examination of The Relationship Between Electricity Consumption and Economic Growth in Malaysia”, Energy Policy, Vol. 36, No. 8, ss. 3077-3085.
  • Tayyar, Ahmet Emrah (2018). “Endojen Para Arzının Politik Yönü: Türkiye İçin TodaYamamoto Nedensellik Analizinin Uygulanması”, Sosyal Bilimler Dergisi, Yıl:5, Sayı: 26, ss. 89-107.
  • Templet, P.H. (1999). “Energy Diversity and Development in Economic Systems: An Empirical Analysis”, Ecological Economics, Vol. 30, No. 2, ss. 223-233.
  • Terzi, H. (1998). “Türkiye’de Elektrik Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Sektörel Bir Karşılaştırma”, İktisat İşletme ve Finans, Vol. 13, No. 144, ss. 62-71.
  • Toda, H. Y. ve Yamamoto, T. (1995). “Statistical Inference in Vector Autoregressions With Possibly Integrated Processes”, Journal of Econometrics, Vol. 66, ss. 225-250.
  • Wolde-Rufael, Y. (2006). “Electricity Consumption and Economic Growth: A Time Series Experience For 17 African Countries”, Energy Policy, Vol. 34, ss. 1106-1114.
  • Yamada, H. ve Toda, H.Y. (1998). “Inference in Possibly Integrated Vector Autoregressive Models: Finite Sample Evidence”, Journal of Econometrics, Vol. 86, ss. 55-95.
  • Yang, H. Y. (2000). “A Note of the Causal Relationship Between Energy and GDP in Taiwan”, Energy Policy, Vol. 22, No. 3, ss. 309-317.
  • Yapraklı, S. ve Yurttançıkmaz, Z. Ç. (2012). “Elektrik Tüketimi İle Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik: Türkiye Üzerine Ekonometrik Analiz”, C.Ü. İİBF Dergisi, Vol. 13, No. 2, ss. 195-215.
  • Yoo, S. H. (2005). “Electricity Consumption and Economic Growth: Evidence From Korea”, Energy Policy, Vol. 33, No. 12, ss. 1627-1632.
  • Yu, E. Ve Choi, I. (1985). “The Causal Relationship Between Energy and GNP: An International Comparison”. Journal of Energy and Development, Vol. 10, 249-272.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.