Hürriyet POLAT
(İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Fen Fakültesi, Kimya Bölümü, İzmir, Türkiye)
MEHMET POLAT
(Girilmedi)
Sabit GÜRGEN
(Girilmedi)
Yıl: 2000Cilt: 39Sayı: 1ISSN: 0024-9416Sayfa Aralığı: 39 - 52Türkçe

103 0
Solunabilir tozun su spreyleri kullanılarak bastırılmasında son gelişmeler
Türkiye'de görülen meslek hastalıklarının çoğunu tozun solunmasından kaynaklanan pnömokonyoz oluşturmaktadır. Bu yazının amacı, yeraltı ocaklarında işçi sağlığı açısından sakıncalı olan havada asılı tozların, su spreyleri kullanılarak bastırılması konusunda gelinen aşamayı sunmaktır. Bu amaçla, havada asılı toz ve su damlalarıyla yapılan detaylı çalışmalar ışığında, sprey suyuna katılan yüzey aktif maddelerin istenen verim artışını sağlayamama nedenleri ele alınmakta ve su spreylerinin Türkiye'deki maden ocaklarında kullanım olanakları tartışılmaktadır.
Fen > Mühendislik > Maden İşletme ve Cevher Hazırlama
DergiDiğerErişime Açık
  • Alaboyun, A. R, 1989; "The Effect of Surfactants on the Suppression of Non-Wettable Particles", Yüksek Lisans Tezi, Pensylvania State Üniversitesi.
  • Anderson, F. G., Evans, R. L. ve Peluso, R. G., 1963; "A Study of Dust Control Methods for Continuous Mining of Coal", USBM Information Circular, Sayı 8205, s. 1-14.
  • Baily, A. G., 1988; "Electrostatic Spraying of Liquids", University of Southampton, England. Balanchard, D. C, 1958; "Electrically Charged Drops from Bubbles in Sea Water and Their Meteorological Significance", Journal of Meteorology, Sayı 15, s. 383-396.
  • Baysal, F., 1979 ; "İşyerlerinde Toz Sorunu", 6. Kömür Kongresi, Zonguldak.
  • Byrne, M. J., 1977; "Studies on Spray Electrification and the Inertial Collection of Particles by Spheres", (Doktora tezi), National Univ. of Ireland.
  • Cartwright, J., , 1965; Airborne Dust in Coal Mines, Inhaled Particles and Vapours, Sayı II, Ed. C.N. Davies, Proc. Int. Symp. Organized by the British Hygiene Soc, Cambridge, s. 393-408.
  • Chander, S., Mohal, B. R. ve Aplan, F. F., 1988; "Wetting Characteristics of Particles and Their Significance in Dust Abatement", Respirable Dust in the Mineral Industries, Health Effects Characterization and Control, ACGIH, Eds. R.L. Frantz ve R.V. Ramani, Cincinnati, s. 19-23.
  • Chander, S., Alaboyun, A. R. ve Aplan, F. F., 1991; "On the Mechanism of Capture of Dust Particles by Sprays", 3rd Symposium on Respirable Dust in the Mineral Industries, Eds. R. L. Franz ve R. V. Ramani, SME, Littleton, CO.
  • Chapman, S., 1934; "The Charges on Droplets Produced by the Spraying of Liquids as Revealed by the Millikan Oil Drop Method", Phys. Rev., Sayı 5, s. 150.
  • Chapman, S., 1937; "Carrier Mobility Spectra of Spray Electrified Liquids", Phys. Rev., Sayı 52, s. 184-190.
  • Chapman, S., 1938a; "Carrier Mobility Spectra of Spray Electrified Liquids", Phys. Rev., Sayı 54, s. 520-527.
  • Chapman, S., 1938b; "Interaction of Carrier Mobility Spectra of Liquids Electrified by Bubbling and Spraying", Phys.Rev., Sayı 54, s. 528-533.
  • Cohen, A. W. ve Rosen, M. J., 1981; "Wetting Properties of Nonionic Surfactants of Homogenous Structure Ci2H25 (OC2H4)x OH", Journal of Am. O. Chem. Soc, s. 1062-1066.
  • Concha, F. ve Almendra, E.R., 1979a; "Settling Velocities of Particulate Systems, 1. Settling Velocities of Individual Spherical Particles", International Journal of Mineral Processing, Sayı 5, s. 349-367.
  • Concha, F. ve Almendra, E.R., 1979b; "Settling Velocities of Particulate Systems, 2. Settling Velocities of Suspension of Spherical Particles", International Journal of Mineral Processing, Sayı 6, s. 31-341.
  • Concha, F. ve Barrientos, A., 1982; "Settling Velocities of Particulate Systems, 3. Power series Expansion for the Drag Coefficient of a Sphere and Prediction of the Settling Velocity", International Journal of Mineral Processing, Sayı 9, s. 167-172.
  • Concha, F. ve Barrientos, A., 1986; "Settling Velocities of Particulate Systems, 4. Settling of Nonspherical Isometric Particles", International Journal of Mineral Processing, Sayı 18, p. 297- 308.
  • Concha, F. ve Christiansen, A., 1986; "Settling Velocities of Particulate Systems, 5. Settling Velocities of Suspension of Particles of Arbitrary Shape", International Journal of Mineral Processing, Sayı 18, s. 309-322.
  • Cooke, B. A., 1955; Nature; s. 176:264.
  • Courtney, W. G. ve Cheng, L., 1976; "Control of Respirable Dust by Improved Sprays", USBM Information Circular 8753, s. 92-108.
  • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, îşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Enstitüsü, 1987; Yaym No 8.
  • Didari, V., 1983; "EKİ Kozlu Bölgesinde İki Kazı Panosunda Solunabilir Toz Durumunun Etüdü", Madencilik, Eylül, s. 27.
  • Dodd, E. E., 1952; "The Statistics of Liquid Spray and Dust Electrification by the Hopper and Laby Method", Journal of Applied Physics, Vol. 24, No. l,s. 73-80.
  • Dumm, T., 1983; "An Evaluation of Techniques for Characterizing Respirable Coal Dust", Yüksek Lisans Tezi, The Pennsylvania State Üniversitesi.
  • Eyyüboğlu, M. ve Çetin, O., 1995; "Mekanize Galerilerde Kullanılan Toz Bastırıcılar ve Yaş Tip Toz Bastırıcıların OAL'de Uygulaması", Madencilik, Mart, s. 3.
  • Eyyüboğlu, M., Çetin, O. ve Saraç, S., 1995; "Üfleyici Tali Havalandırma Uygulanan Mekanize Galerilerde Toz Kontrolü", 14. Madencilik Teknik Kongresi, s. 123, Zonguldak.
  • Fainerman, V. B. ve Levitasov, Y. M., 1976; "Effectiveness of Additions of Surfactants in Dust Collection by Wet Methods", Translated from Zhurnal Prikladnoi Khimii, Sayı 49, No. 6, s. 1295-1298.
  • Glanville, J. O. ve Haley, L. H., 1982; "Studies of Coal Dust Wetting by Surfactant Solutions" Colloids and Surfaces, Sayı 4, s. 213-227.
  • Godard, R. R., 1967; "Dust Abatement Activities Within United States Steel Coal Operations", Coal age, Sayı 72, s. 112.
  • Harper, W. R., 1950; "The Volta Effect as a Cause of Static Electrification", Proceedings of Royal Society Series, Sayı A 205, s. 83-103.
  • Harper, W.R., 1955; "Adhesion and Charging of Qurtz Surfaces", Proc. Royal Soc. Series, Sayı A225, s. 389-403.
  • Harper, W.R., 1957; "Generation of Static Charge, Advances in Physics", Sayı 6, s. 365- 417.
  • Hopper, V.D. ve Laby, T. H.,-1941; "The Electronic Charge", Proc. Roy. Soc, A, Sayı. 178,s. 243-273.
  • Hu, Q., 1992; "Dust Removal by Surfactant- Containing Water Sprays", Yüksek Lisans Tezi, The Pennsylvania State Üniversitesi.
  • Hu, Q., Polat, H. ve Chander, S., 1992; " Effect of Surfactants in Dust Control by Water Sprays", Proc. of the Symposium on Emerging Process Technologies for a Cleaner Environmental, SME, Littleton, CO, Section 36.
  • Iribarne, J. V. ve Mason, B. J., 1967; "Electrification Accompanying the Bursting of Bubbles in Water and Dilute Aqueous Solutions", Trans. Faraday Soc, Sayı 63, s. 2234-2245.
  • Jonas, P. R. ve Mason, B. J., 1968; "Systematic Charging of Water Droplets Produced by Breakup of Liquid Jets and Filaments", Trans. Faraday Soc, Sayı 64, s. 1971-1982.
  • Kaya, E. ve Hogg, R., 1992; "In-situ Measurements of Agglomeration of Airborne Dust in Mine Atmospheres. Emerging Process Technologies for a Cleaner Environment"; Eds. S. Chander SME, Littleton, CO, s. 259-267.
  • Kobrick, T., 1970; "Water as a Control Method State of the Art Sprays and Wetting Agents", USBM Information Circular, 8458, 123-131.
  • Krupp, H., 1967; "Particle Adhesion-Theory and Experiment", Adv. Colloid and Interface Sci., Sayı l,s. 111-239
  • Kunkel, W., 1948; "Growth of Charged Particles in Clouds", Journal of Applied Physics; Sayı 19, s.1053-1055.
  • Kunkel, W., 1950a; "Charge Distribution in Coarse Aerosols as a Function of Time", Journal of Applied Physics; Sayı 21, s.833-837.
  • Kunkel, W. B., 1950b; "A Dust Electricity Analyzer, The Review of Scientific Instruments", Sayı 21, s. 308-314.
  • Kunkel, W. B., 1950c; "The Static Electrification of Dust Particles on Dispersion into a Cloud", Journal of Applied Physics, Sayı 21, s. 820-832.
  • Kutsuwada, N. ve Nakamura, Y., 1989; "A Measurement of Electro-photographic Toner Charge", The Journal of Imaging Technology, Sayı 15, No. 1, s. 1-6.
  • Leiteritz, H., Einbrodt, H.J. ve Klosterkotter, W., 1965; Grain Size and Mineral Content of of Lung Dust of Coal Miners Compared with Mine Dust, Inhaled Particles and Vapours, Sayı II, Eds. C.N. Davies, Proc. Int. Symp. Organized by the British Hygiene Soc, Cambridge, s. 381-391.
  • Lenard, P., 1892; Wied. Ann., Sayı 46, s. 584. Levo, Jr. N., 1965; "Dust Control in Coal Mines", Trans. 53rd National Safety Congress, Coal Mining Sessions, s. 11-13.
  • Liu, B. H. Y., Pui, D. Y. H., Kinstley, W. O. ve Wayre, G. F., 1987; "Aerosol Charging and Neutralization and Electrostatic Discharge in Clean Rooms", Journal of Environmental Sciences, s. 42, March-April.
  • Mohal, B., 1988; "Enhancement of Wettability of Coal Powders Using Surfactants", (Doktora Tezi), Pennsylvania State Üniversitesi.
  • Mukerjee, P. ve Mysels, K.J., 1971; "CMC of Aqueous Surfactant Systems", Nat. Stand. Ref. Data Ser., Bur. Stand. (US), s. 36, 227.
  • Osipow, L.W., 1962; "Surface Chemistry, Theory and Industrial Applications, Reinhold Publishing" Co., N.Y.
  • Papic, M. M. ve Mclntyre, A. D., 1973; "Surface Active Agents Evaluated in a Canadian Study", Coal Age, s. 85-87.
  • Polat, M., 1990; "Characterization of Freshly Generated Airborne Dust", Yüksek Lisans Tezi, Pensylvania State Üniversitesi.
  • Polat, M., Chander, S. ve Hogg, R., 1991; "Characterization of Freshly Generated Airborne Dust of Quartz", Proc. of Int. Sypm. on Respirable Dust in the Mineral Ind.; Eds., R. L. Frantz, Littleton, CO, s. 267-274.
  • Polat, H., 1992; "Charge on Spray Droplets of Aqueous Electrolyte and Surfactant Solutions", Yüksek Lisans Tezi, Pennsylvania State Üniversitesi, University Park.
  • Polat, H, Hu, Q, Polat, M ve Chander, S., 1993; "The Effect of Droplet and Particle Charge on Dust Suppression by Wetting Agents", Proceedings of the Vlth US Mine Ventilation Symposium,, Eds. R. Bhaskar, SME, s. 535-541, Littleton CO.
  • Polat H, Polat, M, Chander S ve Hogg, R., 1996; " The Electrostatic Charge on Particles and Its Relation to Agglomeration in Air" Journal of Applied Occupational and Environmental Hygine, Sayı 11, No. 2, s. 817-825.
  • Reck, R.A., 1967; In M.J. Schick (Editor), Nonionic Surfactants, Marcel-Decker, Inc., N.Y., s. 187-246.
  • Resmi Gazete, Maden ve Taş Ocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Tozla Mücadeleyle İlgili Yönetmelik, Resmi Gazete No; 20635, Tarih : 14/09/1990.
  • Resmi Gazete, Maden ve Taş Ocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Tozla Mücadeleyle İlgili Yönetmelik, Resmi Gazete No; 23976, Tarih : 26/02/2000.
  • Saltoğlu, S., 1970; Maden İşletmelerde Toz ve Silikozla Mücadele, B. Stoces ve H. Jung'dan çeviri, İTÜ Kütüphanesi, Sayı 805.
  • Saltoğlu, S., 1975; Madenlerde Havalandırma ve Emniyet İşleri, İTÜ Kütüphanesi, Sayı 1019.
  • Stairmand, I., 1956; Institute of Fuel, Sayı 29, s. 58.
  • Tatar, Ç., 1989; "TKİ Orta Anadolu Linyitleri Çayırhan Bölgesinde Mekanize Hazırlık, Üretim, Nakliyat ve Tahkimat Uygulaması, Sorunları, Tasarımı", Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Şubat.
  • Tatar, Ç ve Tatar, D., 1990; "OAL'de Mekanize Kömür Madenciliğinde Oluşan Toz ve Gürültünün Ölçümleri ile Bunların Fizyolojik Özellikleri", 7. Türkiye Kömür Kongresi, TMMOB, s. 383-398.
  • USBM' Open File Report, 1983; 98-83, "Evaluation of Charged Water Sprays for Dust Control".
  • US Department of Interior , 1992a; "Wetting Characteristics of Dust Particles in Relation to Dust Abatement", Project Report, Washington, D.C..
  • US Department of Interior , 1953; "Adhesion, Agglomeration and Deposition of Respirable Dust", Project Report, Washington, D.C., 1992b.Vick, F. A., Theory of Contact Electrification, British Journal of Applied Physics, Sayı Supp.- 2, s. S1-S5.
  • Walker, Jr., Peterson, E. E. ve Wright, C. C, 1952; "Surface Active Agent Phenomena in Dust Abatement", Ind. and Eng. Chenu Sayı 44, No. 44, s. 2389-2393.
  • Walton, W. H. ve Woolcock, A., 1960; "The Suppression of Airborne Dust by Water Sprays", Int. Journal of Air and Pollution, Sayı 3, s. 129- 153.
  • White, H. J., 1951; "Particle Charging in Electrostatic Precipitation", Am. Ins. Electrical Eng. Trans., Sayı 70, s. 1186.
  • Yaprak, S., Didari, V. ve Tözün, A.İ., 1988; "Solunabilir Ocak Tozlarının Kuvarz İçerikleri", 6. Kömür Kongresi, Zonguldak.
  • Zeller, H. W., 1979; "As Quoted by Harold, R., Surfactants vs. Dust - Do They Work?", Coal Age, 84, s. 102-105.
  • Zeller, H. W., 1983; "Laboratory Test for Selecting Wetting Agent For Coal Dust Control", USBM Report of Investigations, s. 1-21.
  • TMMOB MMO, 1992; "Türkiye Taşkömürü Madenciliğinde İşçi Sağlığı ve İşgüvenliğine İlişkin Sorunlar ve Çözüm Önerileri", TMMOB MMO Zonguldak Şubesi.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.