Özcan Emel YILDIZ
(Manisa Celal Bayar Üniversitesi ,Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Manisa,Türkiye)
Özden DEDELİ ÇAYDAM
(Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bi-limleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, İç Hastalıkları Hemşireli-ği Anabilim Dalı, Manisa,Türkiye)
Yıl: 2020Cilt: 30Sayı: 1ISSN: 1301-1421 / 1301-1421Sayfa Aralığı: 9 - 25Türkçe

118 0
Sistematik Derleme: Kanserli Hastalara Yönelik Damgalama İle İlgili Araştırmaların Sistematik Bir Analizi
Amaç: Bu çalışmanın amacı; kanserli hastalara yönelik damgalama ile ilgili çalışmaların sistematik bir şekilde değerlendirilmesidir.Gereç ve Yöntemler: Konu ile ilgili makalelere ulaşmak için kanser (cancer), damgalanma (stigmatization), damgalama (stigma), kan-serde damgalanma (cancer stigmatization), kanser ve damgalama (cancer and stigma) gibi anahtar kelimeler ile Pubmed, Scholar Google, ScienceDirect arama motorlarında 2008-2018 tarihleri arasında tarama yapıldı. Kanserli hastalara yönelik damgalama ile ilgili 51393 makaleye ulaşıldı ve araştırmaya dahil edilme kriterle-rine uyan 29 makale çalışma kapsamında değerlendirildi.Bulgular: Bu sistematik değerlendirmede kanserli hastalara yönelik damgalamanın her iki cinsiyet için de yüksek olduğu, en fazla dam-galamaya maruz kalan kanserli hastaların; akciğer kanseri, meme kanseri ve cerrahi öyküsü olan baş boyun kanserli hastalar olduğu saptandı. Sonuç: Kansere yönelik toplumda oluşan olumsuz algı ve tutumlar kanserli hastalarda damgalamaya neden olmaktadır. Bu durum kan-serli hastaların tanı, tedavi ve bakım süreçlerini, yaşam kalitelerini ve psikososyal iyilik hallerini olumsuz etkilemektedir.
DergiDerlemeErişime Açık
  • 1. Özer N. Meme kanserli kadınların psikososyal gerek-sinimleri. Turkiye Klinikleri J Surg Nurs-Special Topics 2015;1(1):16-22.
  • 2. Yılmaz M, Dişsiz G, Göçmen F, Usluğlu Kurtuluş A, Ala-cacıoğlu A. Kansere ilişkin tutumları (Kanser stigması) ölçme anketi toplum versiyonu’nun Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilim-leri Dergisi 2017;20(2):99-106.
  • 3. Dedeli Ö, Fadıloğlu Ç, Uslu R. Kanserli bireylerin fonksi-yonel durumları ve algıladıkları sosyal desteğin incelenmesi. Türk Onkoloji Dergisi. 2008;23(3):132-9.
  • 4. Cho J, Choi EK, Shin DW, Cho B, Kim C, Koh DH et al. Association between cancer stigma and depression among cancer survivors: A nationwide survey in Korea. Psycho-On-cology 2013;22(10):2372-78.
  • 5. Esser P, Mehnert A, Johansen C, Hornemann B, Dietz A, Ernst J. Body image mediates the effect of cancer‐related stigmatization on depression: A new target for intervention. Psycho-Oncology 2018;27(1):193-8.
  • 6. Öcel H. Meme kanseri tanısı almış çalışan kadınlarda damgalanma ve bilinçli farkındalık ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkiler: psikolojik esnekliğin düzenleyici rolü. Türk Psikoloji Dergisi 2017;32(80):116–33.
  • 7. Özmen S, Erdem R. Damgalanmanın kavramsal çerçeve-si. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 2018; 23(1):185-208.
  • 8. Ernst J, Mehnert A, Dietz A, Hornemann B, Esser P. Perceived stigmatization and its impact on quality of life - results from a large register-based study including breast, colon, prostate and lung cancer patients. BMC Cancer 2017;17(1):741-9.
  • 9. Else-Quest NM, LoConte NK, Schiller JH, Hyde JS. Perceived stigma, self-blame, and adjustment among lung, breast and prostate cancer patients. Psychology and Health 2009; 24:8, 949-64.
  • 10. Johnson CGB, Brodsky JL, Cataldo JK. Lung cancer stigma, anxiety, depression, and quality of life. Journal of Psychosocial Oncology. 2014;32:59–73.
  • 11. Hamann HA, Ostroff JS, Marks GE, David E. Gerber DE, Schiller JH, C Lee CJS. Stigma among patients with lung cancer: A patient-reported measurement model. Psy-chooncology. 2014; 23(1): 81–92.
  • 12. Lebel S, Castonguay M, Mackness G, Irish J, Bezjak A, Devins GM. The psychosocial impact of stigma in people with head and neck or lung cancer. Journal of Psycho-On-cology 2013;22(1):140-52.
  • 13. Gupta A, Dillon PK, Govil J, Bumb D, Dey S, Krish-nan S. Multiple stakeholder perspectives on cancer stigma in North India. Asian Pac. J Cancer Prev. 2015;16(14):6141-47.
  • 14. Threader J, Mc Cormack L. Cancer-related trauma, stigma and growth: the ‘’lived’’ experience of head and neck cancer. Europen Journal of Cancer Care 2016;25(1);157-69.
  • 15. Carter Harris L. Lung cancer stigma as a barrier to me-dical help-seeking behavior: Practice implications. Journal of American Assoc Nurse Pract. 2015;27(5):240-5.
  • 16. Gökler-Danışman I, Yalçınay-İnan M, Yiğit İ. Experience of grief by patients with cancer in relation to perceptions of illness: The mediating roles of identity centrality, stigma-in-duced discrimination, and hopefulness. Journal of Psychoso-cial Oncology 2017;35(6):776-96.
  • 17. Marlow LAV, Waller J, Wardle J. Does lung cancer at-tract greater stigma than other cancer types? Lung Cancer 2015; 88:104–7.
  • 18. Mohabbat-Bahar S, Bigdeli I, Mashhadi A, Moradi-Joo M. Investigation of stigma phenomenon in cancer: A ground-ed theory study. Iran J Cancer Prev. 2017;10(2):e6596.
  • 19. Kim MA ve Yi J. Life after cancer: How does public stigma increase psychological distress of childhood can-cer survivors? International Journal of Nursing Studies 2014;51:1605-14.
  • 20. Lehto RH. Patient views on smoking, lung cancer, and stigma: A focus group perspective. European Journal of On-cology Nursing 2014;18(3):316-22.
  • 21. Tang PL, Mayer DK, Chou FH, Hsiao KY. The experi-ence of cancer stigma in Taiwan: A qalitative study of fe-male cancer patients. Archives of Psychiatric Nursing 2016;30(2):204-9.
  • 22. Shiri Hasan F, Motashami J, Manoochehri H, Rohani C. Explaining the meaning of cancer stigma from the point of view of Iranian stakeholders: A qualitative study. Interna-tional Journal of Cancer Management 2018;11(7):e61165.
  • 23. Bhattacharyya GS, Malhotra H, Babu G, Vora A, Bhat-tacharyya S. Cancer stigma related to beliefs of patients and care providers. Annals of Oncology. 2018;29(8):557-61.
  • 24. Shiri Hasan F, Mohtashami J, Nasiri M, Manoochehri H, Rohani C. Stigma and related factors in ıranian people with cancer. Asian Pac J Cancer Prev. 2018;19(8):2285-90.
  • 25. Occhipinti S, Dunn J, O’ Connell DL, Garvey G, Valery PC, Ball D, et. all. Lung cancer stigma across the social network: Patient and caregiver perspectives. Journal of Tho-racic Oncology 2018;13(10):1443-53.
  • 26. Midding E, Halbach SM, Kowalski C, Weber R, Würst-lein R, Ernstmann N. Men with a “woman’s disease”: Stigmatization of male breast cancer patients—a mixed methods analysis. American Journal of Men’s Health 2018;12(6):2194-207.
  • 27. Nyblade L, Stockton M, Travasso S, Krishnan S. A qual-itative exploration of cervical and breast cancerstigma in Karnataka, India. BMC Womens Health. 2017; 17(1):58-73.
  • 28. Esser P, Mehnert A, Johansen C, Hornemann B, Dietz A, Ernst J. Body image mediates the effect of cancer-relat-ed stigmatization on depression: A new target for interven-tion. Psychooncology. 2018; 27(1):193-8.
  • 29. Ettridge KA, Bowden JA, Chambers SK, Smith DP, Mur-phy M, Evans SM, Roder D, Miller CL. “Prostate cancer is far more hidden...”: Perceptions of stigma, social isolation and help-seeking among men with prostate cancer. Eur J Cancer Care (Engl). 2018; 27(2):e12790.
  • 30. Shen MJ, Hamann HA, Thomas AJ, Ostroff JS. Associa-tion between patient-provider communication and lung can-cer stigma. Support Care Cancer. 2016;24(5):2093-9.
  • 31. Stergiou-Kita M, Pritlove C, Kirsh B. The “Big C”-stig-ma, cancer, and workplace discrimination. J Cancer Sur-viv. 2016;10(6):1035-50.
  • 32. Weiss J, Yang H, Weiss S, Rigney M, Copeland A, King JC, Deal AM. Stigma, self-blame, and satisfaction with care among patients with lung cancer. J Psychosoc Oncol. 2017; 35(2):166-79.
  • 33. Wood A, Barden S, Terk M, Cesaretti J. Prostate cancer: the influence of stigma on quality of life and relationship sat-isfaction for survivors and their partners. J Psychosoc On-col. 2018; 22:1-17.
  • 34. Cataldo JK, Jahan TM, Pongquan VL. Lung cancer stig-ma, depression, and quality of life among ever and never smokers. Eur J Oncol Nurs. 2012;16(3): 264–9.
  • 35. Phelan SM, Griffin J, Jackson GL, et al. Stigma, per-ceived blame, self-blame, and depressive symptoms in men with colorectal cancer. Psychooncology. 2013; 22(1): 65–73.
  • 36. Avcil C, Bulut H, Hızlı Sayar G. Psikiyatrik hastalıklar ve damgalama. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2016;2(2):175-202.
  • 37. Sevim K. Sosyal çalışma perspektifinden damga ve kadın. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2018;8(15):469-79.
  • 38. Tuna Oran N, Şenuzun F. Toplumda kırılması gereken bir zincir: HIV/AIDS stigması ve baş etme stratejileri. Uluslar arası İnsan Bilimleri Dergisi. 2008;5(1):1-16.
  • 39. Holland JC. Improving the human side of cancer care: Psycho-oncology’s contribution. Cancer Journal.2001; 7: 458-71.
  • 40. Else-Quest NM, Jackson TL. Cancer stigma. In: Corri-gan P (ed.) The Stigma of Disease and Disability. Washin-gton, DC: American Psychological Association, 2014; pp. 165–182.
  • 41. Knapp S, Marziliano A, Moyer A. Identity threat and stig-ma in cancer patients. Health Psychology Open;2014:1-10.
  • 42. Kadıoğlu M, Hotun Şahin N. Stigmatizasyon (Damgala-ma) ve kadın. Sağlık ve Toplum. 2015;25(3):3-9.
  • 43. Kuş Saıllard E. Ruhsal hastalara yönelik damgalamaya ilişkin psikiyatrist görüşleri ve öneriler. Türk Psikiyatri Der-gisi. 2010; 21(1): 14-24.
  • 44. Çakan E, Visal Buturak Ş, Özçiçek G ve ark. Tıp fakülte-si öğrencilerinde psikiyatrik yardım alma nedeniyle kendini damgalama hissinin sosyal zeka ve kültürel zeka ile ilişkisi. Journal of Mood Disorders. 2016;6(3):140-5.
  • 45. Rhoten BA, Murphy B, Ridner SH. Body image in pa-tients with head and neck cancer: A review of the literature. Oral Oncology 2013;49(8):753-60.
  • 46. Corrigan PW, Larson JE, Kuwabara SA. Social psychol-ogy of stigma formental illness: public stigma and self-stig-ma. In: Maddux, J.E., Tangley, J.P. (Eds.), Social Psycho-logical Foundations of Clinical Psychology, Guilford Press, New York, 2010.
  • 47. Oystacher T, Blasco D, He E, et al. Understanding stig-ma as a barrier to accessing cancer treatment in South Afri-ca: implications for public health campaigns. Pan Afr Med J. 2018; 29:73 doi:10.11604/pamj.2018.29.73.14399.
  • 48. Güleç G, Büyükkınacı A. Kanser ve psikiyatrik bozukluk-lar. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2011;3(2):343-67.
  • 49. Tünel M, Vural A, Evlice YE, Tamam L. Meme kanserli hastalarda psikiyatrik sorunlar. Arşiv Kaynak Tarama Dergi-si. 2012;21(3):189-219.
  • 50. Öcel H. Meme kanseri tanısı almış çalışan kadınlarda damgalanma ve bilinçli farkındalık ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkiler: psikolojik esnekliğin düzenleyici rolü. Türk Psikoloji Dergisi. 2017;32(80):116-33.
  • 51. Iredale R, Brain K, Williams B, France E, Gray J. The ex-periences of men with breast cancer in the United Kingdom. European Journal of Cancer 2006;42(3):334-41.
  • 52. Lobchuk MN, McClement SE, McPherson C, et al. Does blaming the patient with lung cancer affect the help-ing behavior of primary caregivers. Oncology Nursing Fo-rum 2008;35: 681–9.
  • 53. Kyung Mi Y, Myeong Jeong C, Hyang Sook S. Stigma and distress among cancer patients: The mediating effect of self-blame. Korean Journal of Adult Nursing 2018;30(1):89-97.
  • 54. Knapp-Oliver S, Moyer A. Causal attributions predict willingness to support the allocation of funding to lung can-cer treatment programs. Journal of Applied Social Psycholo-gy 2012; 42: 2368–2385.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.