Mehmet AYDIN
(Dicle Üniversitesi, Diyarbakır, Türkiye)
Adnan BAKİ
(Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon, Türkiye)
Yıl: 2020Cilt: 19Sayı: 73ISSN: 1304-0278 / 1304-0278Sayfa Aralığı: 69 - 91Türkçe

85 0
BAZI İNSANLAR MATEMATİKSEL YETENEKLE Mİ DOĞMAKTADIR? MATEMATİK ÖĞRETMENLERİNİN VE MATEMATİK ÖĞRETMENİ ADAYLARININ MATEMATİKSEL YETENEK HAKKINDAKİ İNANÇLARI
Bu araştırma, ortaöğretim matematik öğretmenlerinin ve matematik öğretmeni adaylarının matematiksel yetenek hakkındaki inançlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, “Matematik yapmak doğuştan sahip olunan bir yetenek mi, yoksa sonradan geliştirilebilir mi?”, “Başarılı öğrenci kimdir?” ve “Matematik nasıl çalışılır?” gibi sorulara yönelik katılımcıların inançları değerlendirilmiştir. Nitel bir yaklaşımla yürütülen araştırmada, gelişimsel araştırma türlerinden biri olan kesit alma (Cross-sectional) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 10 lise matematik öğretmeni ve 2 matematik öğretmeni adayından oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen ve açık uçlu sorulardan oluşan bir görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmelerden elde edilen nitel veriler, Baxter-Magolda’nın Epistemolojik Yansıtma Modeli esas alınarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Çalışmanın sonunda katılımcıların tamamı öğrencinin rolü açısından bağımsız bilme düzeyinde bulunmuşlardır. Ancak araştırmaya katılan bazı öğretmenlerin, matematiksel yetenek ile ilgili olarak, özellikle başarısız öğrencilere yönelik olumsuz görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırmanın bulgularına dayalı olarak, öğretmenlerin epistemolojik inançlarının geliştirilmesi ve sınıf içi uygulamalarının takip edilerek desteklenmesi gerektiği konusunda önerilerde bulunulmuştur. Ayrıca matematiksel yetenek hakkında katılımcıların görüşlerine dayalı bir sınıflandırma inşa edilmiştir.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Akar, Ş. Ş. (2009). İlköğretim 6. ve 7. sınıf öğrencilerine yönelik matematiksel yetenek testinin kapsam geçerliği. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
  • Aksan, N. ve Sözer, M. A. (2007). Üniversite öğrencilerinin epistemolojik inançları ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkiler, Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 31-50.
  • Arslan, S. ve Yıldız, C. (2010). Reflections from the experiences of 11th graders during the stages of mathematical thinking. Education and Science, 35(156), 17-31.
  • Aslan, C. (2017). Examining epistemological beliefs of teacher candidates according to various variables. Eurasian Journal of Educational Research, 67, 37-50.
  • Aydemir, N., Aydemir, M. ve Boz, Y. (2013). Lise öğrencilerinin epistemolojik inançları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(4), 1305-1316.
  • Aydın, M. (2010). Matematik öğretmenlerinin matematik eğitimine yönelik inanışlarındaki değişimin incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
  • Azar, A. ve Çepni, S. (1999). Fizik öğretmenlerinin kullandıkları öğretim etkinliklerinin mesleki deneyime göre değişimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(17), 24-33.
  • Başbay, M. (2013). Epistemolojik inancın eleştirel düşünme ve üstbiliş ile ilişkisinin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 38(169), 249-262.
  • Bakırcıoğlu, R. (2014). Ansiklopedik eğitim ve psikoloji sözlüğü. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Baumert, J. Klieme, E., Neubrand M., Prenzel, M., Schiefele, U., Schneider, W., et al. (Hrsg.) (2001). PISA 2000.
  • Baxter - Magolda, M. B. (1992). Knowing and reasoning in college: Gender-related patterns in students' intellectual development. Jossey-Bass, San Francisco, USA. Belenky, M., F., Chincy, B.M., Goldberger, N.R. ve Tarule, J. M., 1986. Womens ways of Knowing: The Development Of Self, Voice and Mind. Tenth anniversary edition, Basicbooks, New York.
  • Berg, B. (2001) Qualitative research methods for the social sciences (4. Baskı). Boston, MA: Allynand.
  • Betz, N. E. (1978). Prevalence, distribution, and correlates of math anxiety in college students. Journal of Counseling Psychology, 25(5), 441.
  • Biçer, B., Er, H. ve Özel, A. (2013). Öğretmen adaylarının epistemolojik inançları ve benimsedikleri eğitim felsefeleri arasındaki ilişki. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 9(3), 229-242.
  • Bloom, B. S. (1912). İnsan nitelikleri ve okulda öğrenme (D.A. Özçelik, Çev.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. (Orijinal çalışma 1976 yılında yayımlanmıştır).
  • Bolden, D. S. & Newton, L. D. (2008). Primary teachers’ epistemological beliefs: Some perceived barriers to investigative teaching in primary mathematics. Educational Studies, (34)5, 419-432.
  • Brownlee, J. (2001). Epistemological beliefs in pre-service teacher education students. Higher Education Researchand Development, 20(3), 281-291.
  • Briggs, C. (1986). Learning how to ask: A sociolinguistic appraisal of the role of the interview in social science research. Cambridge University Press.
  • Buehl, M. M., & Fives, H. (2009). Exploring teachers' beliefs about teaching knowledge: Where does it come from? Does it change? The Journal of Experimental Education, 77(4), 367-408.
  • Chan, K. W., & Elliott, R. G. (2004). Epistemological beliefs across cultures: Critique and analysis of beliefs structure studies. Educational Psychology, 24(2), 123-142.
  • Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2013). Research methods in education. New York: Routledge.
  • Çepni, S. (2014). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Trabzon: Celepler Matbaacılık.
  • Çiçekli, A. ve Karaçizmeli, A. (2013). Bulanık analitik hiyerarşi süreci ile başarılı öğrenci seçimi: Ege üniversitesi iktisadi ve idari bilimler fakültesi örneği.Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 4(1), 71-94.
  • Demir, S. ve Akınoğlu, O. (2010). Epistemolojik inanışlar ve öğretme öğrenme süreçleri, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 32(32), 75-93.
  • Deryakulu, D. (2004). Eğitimde Bireysel Farklılıklar. (Eds: Y. Kuzgun ve D. Deryakulu), Ankara: Nobel Yayınları.
  • Dursun, Ş. ve Yüksel, D. (2004). Öğrencilerin matematikte başarısını etkileyen faktörler matematik öğretmenlerinin görüşleri bakımından. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 217-230.
  • Ekici, G. (2003). Öğrenme stiline dayalı öğretim ve biyoloji dersi öğretimine yönelik ders planı örnekleri. Ankara: Gazi Kitabevi.
  • Erdem, M., Yılmaz, A. ve Akkoyunlu, B. (2008, Mayıs). Öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlık özyeterlik inançları ve epistemolojik inançları üzerine bir çalışma. 8th International Educational Technology Conference sunulan bildiri, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
  • Genç, M., Karaçam, S., ve Aydın, F. (2015). Fen bilimleri öğretmenlerine göre başarılı öğrenci, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 53-66.
  • Helms, J., M., 1989. Preservice secondary mathematics teachers’ beliefs about mathematics and teaching of mathematics: two case studies. Unpublised Doctoral Thesis, Georgia University, Georgia.
  • Howard, B. C., McGee, S., Schwartz, N., & Purcell, S. (2000). The experience of constructivism. Journal of Research on Computing in Education, (32)4, 455-65.
  • İçen, M. (2011, Aralık). Eğitimde epistemolojik inançlar ve öğretmenlerin epistemolojik inançlarının eğitim öğretim sürecindeki rolü. II. Ulusal İlköğretim Bölümleri Öğrenci Kongresi’nde sunulan bildiri, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  • İflazoğlu-Saban, A. ve Güzel-Yüce, S. (2012). İlköğretim 6. 7. ve 8. sınıf öğrencilerinde problem çözme, bilişsel farkındalık ve epistemolojik inançlar, International Journal of Human Sciences, 9(2), 1402-1428.
  • Katung, M., Johnstone, A. H., & Downie, J. R. (1999). Monitoring attitude change in students to teaching and learning in a university setting: A studyusing Perry’s developmental model. Teaching in Higher Education, 4(1), 43-59.
  • Kazu, İ. Y. ve Erten, P. (2015). Öğretmen adaylarının epistemolojik inançlarının incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 57-75.
  • Kılıç, E. (2004). Durumlu öğrenme kuramının eğitimdeki yeri ve önemi. Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 307-320.
  • King, P., M. ve Kitchener, K., S., 1994. Developing Reflective Judgment, Jossey-Bass Publishers, San Fransisco.
  • Koç-Erdamar, G. ve Bangir-Alpan, G. (2011). Öğretmen adaylarının epistemolojik inançları. e-Journal of New World Sciences Academy, 6(4), 2689-2698.
  • Koç, S. ve Memduhoğlu, H. B. (2017). Öğretmen adaylarının epistemolojik inançları: Bir karma yöntem çalışması. Elektronik sosyal bilimler dergisi, 6(60), 119-134.
  • Köse, S. ve Dinç, S. (2012). Fen ve teknoloji öğretmen adaylarının biyoloji özyeterlilik algıları ile epistemolojik inançları arasındaki ilişki. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 121-141.
  • Krutetskii, V. A. (1976). The psychology of mathematical abilities in school children. Chicago: University of Chicago Press., USA.
  • Kurt, F. (2009). Investigating students’ epistemological beliefs through gender, grade level, and fields of the study. Unpublished master thesis, Middle East Technical University, Ankara.
  • Lim, C. P., & Chai, C. S. (2008). Teachers’ pedagogical beliefs and their planning and conduct of computer-mediated classroom lessons. British Journal of Educational Technology, 39(5), 807-828.
  • Meral, M. ve Çolak, E. (2009). Öğretmen adaylarının bilimsel epistemolojik inançlarının incelenmesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 129-146.
  • Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2016). Matematik dersi (9, 10, 11 ve 12. sınıflar) öğretim programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu.
  • Patton, M.Q. (1987). How to use qualitative methods in evaluation. Newbury park, CA:Sage.
  • Perry, W. G. (1970). Forms of Intellectual and Ethical Development In The College Years: Scheme. Jossey-Bass, San Fransisco.
  • Polya, G. (1945). How to solve it: A new aspect of mathematical method. Princeton: Princeton University Press.
  • Pritchard, A. (2015). Öğrenme yolları, sınıfta öğrenme teorileri ve öğrenme stilleri (3. Baskı) (Çev. M. Çevikbaş ve S. Çevikbaş). Ankara. Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Resnick, L. B., & Ford, W. W. (1981). The psychology of mathematics for instruction. Hillsdale, NJ: Erlbaum.
  • Rotermund, M. (2001). Lehrerbildung für eine neue Schule. Zeitschrift für Padagogik, 47(4), 577-595.
  • Sapancı, A. (2012). Öğretmen adaylarının epistemolojik inançları ile bilişüstü düzeylerinin akademik başarıyla ilişkisi. Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1).
  • Schommer, M. (1990). Effects of beliefs about the nature of knowledge on comprehension. Journal of Educalional Psychology, 82(3), 498-504.
  • Selçuk, Z., Kayılı, H. ve Okut, L. (2004). Çoklu zeka uygulamaları (Geliştirilmiş 4. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.
  • Sheffield, L. J. (2008). Questioning mathematical creativity-questions may be the answers. Proceedings of the 5th International Conference on Creativity in Mathematics and the Education of Gifted Students (pp. 29-34). Haifa, Israel.
  • Steen, L. A. (1999). Numeracy: The new literacy for a data-drenched society, Educational Leadership, 57(2), 8-13.
  • Stipek, D., J., Givvin, K., B., Salmon, J., M., & Macgyvers, V. L. ( 2001). Teachers’ beliefs and practices related to mathematics instruction. Teaching and Teacher Education, 17, 213-226.
  • Şahin-Taşkın, Ç. (2012). Epistemolojik inançlar: Öğretmen adaylarının öğrenme yaklaşımlarını yordayıcı bir değişken. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9(19), 273-285.
  • Şenocak, E. (2006). The adaptation of university students' intellectual development scale into Turkish. Educational Sciences: Theory & Practice, 6(2), 524-551.
  • Taşdemir, M. ve Taşdemir, A. (2010). Okullarda başarı ve başarısızlık olgusu: Tipik öğrenci davranışları yönüyle bir durum araştırması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 471-503.
  • Terzi, A. R., Şahan, H. H., Çelik, H. ve Zöğ, H. (2015). Öğretmen adaylarının epistemolojik inançları ile eleştirel pedagoji ilkeleri arasındaki ilişki. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 2146-9199.
  • Tümkaya, S. (2012). Üniversite öğrencilerinin epistemolojik inançlarının cinsiyet, sınıf, eğitim alanı, akademik başarı ve öğrenme stillerine göre incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1), 75-95.
  • Türk Dil Kurumu [TDK]. (2015). Güncel Türkçe sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu.
  • Toffler, A. (2015). Öğrenme stilleri (Çev. Alp Boydak). İstanbul: Beyaz Yayınları.
  • Valanides, N., & Angeli, C. (2005). Effects of instruction on changes in epistemological beliefs. Contemporary Educational Psychology, 30, 314-330.
  • Viholainen, A., Asikainen, M., & Hirvonen, P. E. (2014). Mathematics student teachers’ epistemological beliefs about the nature of mathematics and the goals of mathematics teaching and learning in the beginning of their studies, Eurasia Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 10(2), 159-171.
  • Werdelin, I. (1958). The mathematical ability: Experimental and factorial studies. Oxford, England: C. W. K. Gleerup.
  • Yapıcı, M. (2010).Yapılandırmacı sınıf atmosferi. Eğitime bakış: Eğitim-Öğretim ve Bilim Araştırma Dergisi, 6(6), 61-65.
  • Yıldız, C. (2016, July). Comparing the mathematical thinking experiences of students at faculty of education and faculty of arts and sciences. Paper Presented at International Conference on New Horizons in Education, Vienna University of Technology, Austria.
  • Yıldırım, M., C. ve Dönmez, B. (2008). Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımı uygulamalarının sınıf yönetimine etkileri üzerine bir çalışma. İlköğretim Online, 7(3), 664-679.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin yayıncılık, Ankara.
  • Yıldız, C., Altundağ, R., Aydın, M., & Köğce, D. (2010, April ). The design and implementation of material according to multiple intelligence theory in mathematics teaching. Paper Presented at Second International Congress of Educational Research, Antalya.
  • Yıldız, C., Baki, A., Aydın, M., & Köğce, D. (2010, February). Development of materials in instruction of decimals according to constructivist approach. World Conference on Educational Sciences 2010: Creativity and Innovation, vol.2, no.2, pp.3660-3665, Bahçeşehir University, İstanbul.
  • Yılmaz, H., & Şahin, S. (2011). Pre-service teachers’ epistemological beliefs and conceptions of teaching. Australian Journal of Teacher Education, 36(1), 73-88.
  • Yılmaz-Tüzün, Ö., & Topçu, M. S. (2013). Exploration of pre-service science teachers’ epistemological beliefs, world views, and self-efficacy considering gender and achievement. Elementary Education Online, 12(3), 659-673.
  • YÖK (Yüksek Öğretim Kurulu) (1998a). Eğitim Fakültesi Öğretmen Yetiştirme Lisans Programları. Ankara: Mart
  • YÖK (Yükseköğretim Kurulu) (1998b). Eğitim Fakülteleri Öğretmen Yetiştirme Programlarının Yeniden Düzenlenmesi. Ankara: Mart

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.