Hanife SARAÇ
(Karadeniz Teknik Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Rus Dili ve Edebiyatı Bölümü, Trabzon, Türkiye)
Yıl: 2019Cilt: 14Sayı: 2ISSN: 1306-732X / 2564-680XSayfa Aralığı: 717 - 738Türkçe

42 0
RUS İÇ SAVAŞI DÖNEMİNDE TÜRETİLEN SOVYET TERİMLERİ VE SIK KULLANILAN YABANCI KELİMELER
Bu çalışmada Ekim Devrimi‟nden sonra yaşanan İç Savaş sürecinde yeni yönetim tarafından kullanıma sokulan Sovyet terimleri, o dönemde Rusçada en sık kullanılan ve yabancı dillerden Rusçaya giren kelimeler mercek altına alınmaktadır. İç Savaş‟ın ardından hem maddi hem de manevi anlamda yıkıma uğramış ve bütün bağları kopma noktasına gelmiş bir ülkeyi tüm kurum ve kuruluşlarıyla tekrar inşa etmek zorunda olan Bolşevikler, bunu gerçekleştirirken de yeni terimlere, kurum ve kuruluş adlarına, yeni ideolojinin bakış açısıyla farklı şekillerde tanımladıkları kavramlara yönelik olarak güncel nitelemelere ihtiyaç duyar. Pavel Hrisanfoviç Spasski‟nin Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB)‟nin kurulmasından sonra, 1924 yılında kaleme aldığı “Sovyet Terimleri Sözlüğü ve En Sık Kullanılan Yabancı Kelimeler” isimli eserinde, İç Savaş dönemi ve akabindeki inşa sürecinde ihtiyaç duyulan ve kullanılmaya başlayan kelimeler, terimler ve yabancı dillerden Rusçaya giren kelimeler tanıtılmaktadır. Çalışmamızda, İç Savaş‟ın dile yönelik yansımaları ve bahsi geçen sözlükteki yeni kelimeler incelenmektedir. Değerlendirmeler neticesinde, Sovyetlerce tercih edilen yeni kelime ve terimlerin önemli bir kısmının, Rusya‟yı yeniden inşa programı kapsamında ve topluma sosyalist ideolojiyi yerleştirme çabası doğrultusunda hazırlandığı ifade edilebilir.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Armaoğlu F. (1989). “20. Yüzyıl Siyasî Tarihi 1914–1980”, 6. Baskı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara.
  • Akan, M. (2017). Sovyet Propaganda Afişlerinde „Doğu‟ İmgesi, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 17/2, 2017, s. 77-102.
  • Bookchin, M. (2011). “Devrimci Halk Hareketleri Tarihi: 1905’ten 1917’ye Rus Devrimleri”, (Çev. Ali İhsan Başgül), Dipnot Yayınları, Ankara.
  • Carr, E. H. (2019). “Bolşevik Devrimi 1 (1917-1923)”. Metis Yayınları, İstanbul.
  • Hosking, G. (2011). “Rusya ve Ruslar: Erken Dönemden 21. Yüzyıla”, (Çev. Kezban Acar), İletişim Yayınları, İstanbul.
  • Kratkiy Kurs. (1950). İstoriya Vserossiyskoy Kommunistiçeskoy Partii Bol’şevikov. (Pod. red. Komis. TSK VPK), Politizdat, Moskva.
  • Lewin, M. (2009). “Sovyet Yüzyılı”, (Çev. Akman, R., & Akkıyal, B.) İletişim Yayınları, İstanbul.
  • Liebman, M. (2017). “Rus Devrimi: Bolşevik Zaferinin Kökenleri, Aşamaları ve Anlamı”, (Çev. Samih Tiryakioğlu), Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
  • Milner R., Dejevskiyçev, G. N. (1993). “Rusya ve Sovyetler Birliği Tarihi: “Ekim Devrimi ve İç Savaş”, (Çev. Metin Çulhaoğlu), VIII. Cilt, İletişim Yayınları, İstanbul.
  • Riasanovsky N. V. ve Steinberg M. D. (2014). “Rusya Tarihi”, İnkılap, İstanbul.
  • Slovar‟ russkogo yazıka v 4-h tomah (1981-1984). Гл. ред. A.P.Yevgenyeva, 2-oe izd., Moskva: Russkiy yazık
  • Spasski, P. H. (1924). “Slovar’ sovetskih terminov i naibolee upotrebitel’nıh inostrannıh slov”,: Şkola-Tipografiya im. V.G.Korolenko, Nijniy Novgorod.
  • Vernadsky, G. (2009). “Rusya Tarihi”, (Çev. Doğukan Mızrak ve Egemen Ç. Mızrak), Selenge, İstanbul.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.