İrem İNCE KELLER
(İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, İzmir, Türkiye)
Nursen KAYA EROL
(İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, İzmir, Türkiye)
Yıl: 2020Cilt: 30Sayı: 2ISSN: 1300-7319Sayfa Aralığı: 257 - 272Türkçe

37 0
Kentsel Adaptasyon Planlaması: Türkiye’de Adaptasyon Odaklı Kentsel Politika ve Uygulamaların İncelenmesi
Kentlerde meydana gelen doğal ve insan kaynaklı değişiklikler, kentlerin sosyal, ekonomik ve çevresel yapılarını habitat kaybı, kirlilik, yoksulluk, toplulukların yerinden edilmesi ve işsizlik gibi sorunlar ile ciddi bir şekilde etkilemektedir. Günümüzde, bu değişimlerin etkisi kentlerin sınırlarının çok ötesinde görülebilmektedir. Kentsel planlama alanıyla ilişkili bilim insanları ve karar vericiler dış baskılar, tehlikeler, riskler oluşturan kentsel değişimler ile başa çıkmak için adaptasyon kavramına odaklanmaya başlamışlardır (Yamu ve ark., 2016; Raco ve ark., 2012; Rauws ve ark., 2016; Wendt, 2015; Jabareen, 2013; De Roo, 2015; Ahern, 2011). Planlama literatüründe “bir kentin değişen koşullara cevap verme kapasitesini destekleyen kalkınma koşullarını yaratmak” olarak tanımlanan adaptasyon planları giderek daha fazla kabul görmeye başlamıştır (Rauws ve ark., 2016: 1). Ulusal ve uluslararası platformlarda iklim değişikliğine bağlı çevre krizleri, doğal afetler veya savaş sonucu gerçekleşen uluslararası göç gibi öngörülen ve öngörülemeyen kentsel değişimlerin mevcut ya da beklenmeyen etkilerine karşılık kentsel adaptasyon planları kapsamında politikalar üretilmiş ve kentlerin adaptasyon kapasitesinin artırılması hedeflenmiştir. Kentsel adaptasyon planları sürecinde kentsel değişim türüne bağlı olarak farklı yaklaşımlar izlenmiş ve adaptasyonu sağlayan modelleme, izleme, simülasyon ve öğrenme gibi çeşitli etmenlere odaklanılmıştır. Bu çalışmada Türkiye’de kentsel adaptasyon konusunun nasıl ele alındığının ortaya koyulması ve bu kapsamda yapılan projelere yönelik bir ilk izlenim oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaçla Türkiye’deki kentsel adaptasyon planları araştırılarak tespit edilen 48 proje kentsel değişim türüne bağlı olarak analitik bir çerçevede incelenmiştir. Projelerin adaptasyon konuları, ilgili aktörler ve iş birlikleri, yararlandıkları hibe programları araştırılmış ve projelerin adaptasyon temelli planlama yaklaşımları, süreçleri ve odaklandıkları adaptasyon etmenleri ortaya konmuştur.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Adger, W. N. (1999). Social vulnerability to climate change and extremes in coastal Vietnam. World development, 27(2), 249-269.
  • Adger, W. N., Huq, S., Brown, K., Conway, D., & Hulme, M. (2003). Adaptation to climate change in the developing world. Progress in development studies, 3(3), 179-195.
  • Ahern, J. (2011). From fail-safe to safe-to-fail: Sustainability and resilience in the new urban world. Landscape and urban Planning, 100(4), 341-343.
  • Alfasi, N., & Portugali, J. (2004). Planning just-in-time versus planning justin-case. Cities, 21(1), 29-39.
  • Alfasi, N., & Portugali, J. (2007). Planning rules for a self-planned city. Planning theory, 6(2), 164-182.
  • Allen, C. D., Macalady, A. K., Chenchouni, H., Bachelet, D., McDowell, N., Vennetier, M., ... & Gonzalez, P. (2010). A global overview of drought and heat-induced tree mortality reveals emerging climate change risks for forests. Forest ecology and management, 259(4), 660-684.
  • Allen, R., & Slotterback, C. S. (2017). Building immigrant engagement practice in urban planning: The case of Somali refugees in the Twin Cities. Journal of Urban Affairs, 1-16.
  • Balaban, O. (2011). Developing an indicator-based approach to evaluate the effectiveness of urban regeneration for climate change mitigation and adaptation.
  • Brooks, N., Adger, W. N., & Kelly, P. M. (2005). The determinants of vulnerability and adaptive capacity at the national level and the implications for adaptation. Global environmental change, 15(2), 151-163.
  • De Roo, G. (2015). Going for Plan B–conditioning adaptive planning: about urban planning and institutional design in a non-linear, complex world. Handbook on Complexity and Public Policy, Edward Elgar Publishing Limited, Cheltenham, 349-368.
  • Delvino, N. (2017). European Cities and Migrants with Irregular Status: Municipal initiatives for the inclusion of irregular migrants in the provision of services.
  • DHA, (2016). Samsun, "İl Afet Risk Azaltma Planı" çalışmalarında pilot il oldu. http://www.hurriyet.com.tr/samsun-il-afet-risk-azaltma-planicalismalar-40295693
  • Downing, T. E., & Patwardhan, A. (2003). Vulnerability Assessment for Climate Adaptation: APF Technical Paper 3. New York: United Nations Development Programme.
  • Engle, N. L. (2011). Adaptive capacity and its assessment. Global environmental change, 21(2), 647-656.
  • Eraydin, A. (2013). “Resilience Thinking” for Planning. In Resilience thinking in urban planning (pp. 17-37). Springer, Dordrecht.
  • Folke, C., Carpenter, S., Elmqvist, T., Gunderson, L., Holling, C. S., & Walker, B. (2002). Resilience and sustainable development: building adaptive capacity in a world of transformations. AMBIO: A journal of the human environment, 31(5), 437-441.
  • Gallopín, G. C. (2006). Linkages between vulnerability, resilience, and adaptive capacity. Global environmental change, 16(3), 293-303.
  • Garmestani, A. S., & Benson, M. H. (2013). A framework for resilience-based governance of social-ecological systems. Ecology and Society, 18(1), 9.
  • Haasnoot, M., Kwakkel, J. H., Walker, W. E., & ter Maat, J. (2013). Dynamic adaptive policy pathways: A method for crafting robust decisions for a deeply uncertain world. Global environmental change, 23(2), 485-498.
  • Holling, C. S. (1978). Myth of Ecological Stability: Resilience and the Problem of Failure. Studies on crisis management, 4.
  • Huq, S., & Reid, H. (2004). Mainstreaming adaptation in development. Jabareen, Y. (2013). Planning the resilient city: Concepts and strategies for coping with climate change and environmental risk. Cities, 31, 220-229.
  • Jha, C. K., Gupta, V., Chattopadhyay, U., & Amarayil Sreeraman, B. (2018). Migration as adaptation strategy to cope with climate change: A study of farmers’ migration in rural India. International Journal of Climate Change Strategies and Management, 10(1), 121-141.
  • Juzwiak, T., McGregor, E., & Siegel, M. (2014). Migrant and refugee integration in global cities: The role of cities and businesses. Hague Process on Refugees and Migration.
  • Kato, S., & Ahern, J. (2008). ‘Learning by doing’: adaptive planning as a strategy to address uncertainty in planning. Journal of Environmental Planning and Management, 51(4), 543-559.
  • Kaya Y., (2017). İstanbul deprem Riski Azaltma ve Acil Durum Hazırlık Projesi. http://file.atuder.org.tr/_atuder.org/fileUpload/Q2RflPoQVHJs. pdf
  • Lei, Y., Yue, Y., Zhou, H., & Yin, W. (2014). Rethinking the relationships of vulnerability, resilience, and adaptation from a disaster risk perspective. Natural hazards, 70(1), 609-627.
  • MacKinnon, D., & Derickson, K. D. (2013). From resilience to resourcefulness: A critique of resilience policy and activism. Progress in Human Geography, 37(2), 253-270.
  • Marshall, S. (2012). Planning, design and the complexity of cities. In Complexity theories of cities have come of age (pp. 191-205). Springer, Berlin, Heidelberg.
  • Mirfenderesk, H., & Corkill, D. (2009). The need for adaptive strategic planning: Sustainable management of risks associated with climate change. International Journal of Climate Change Strategies and Management, 1(2), 146-159.
  • Neupane, K. W., Rubinyi, L., Sivappha, T., & Wang, Y. (2016, May). Climate migrants and urban adaptation in India and China. In Workshop in International Public Affairs.
  • O'Reilly, K. (2013). International migration and social theory. The encyclopedia of global human migration.
  • Özbabacan, A. (2009). Immigrant Integration at the Local Level: Comparison Between Stuttgart and Selected US Cities.
  • Portugali, J. (2012). Self-organization and the city. Springer Science & Business Media.
  • Raco, M., & Street, E. (2012). Resilience planning, economic change and the politics of post-recession development in London and Hong Kong. Urban studies, 49(5), 1065-1087.
  • Rauws, W., & De Roo, G. (2016). Adaptive planning: Generating conditions for urban adaptability. Lessons from Dutch organic development strategies. Environment and Planning B: Planning and Design, 43(6), 1052- 1074.
  • Smit, B., & Wandel, J. (2006). Adaptation, adaptive capacity and vulnerability. Global environmental change, 16(3), 282-292.
  • Stead, D., & Taşan-Kok, T. (2013). Urban resilience, climate change and landuse planning in Rotterdam. In Resilience Thinking in Urban Planning (pp. 211-227). Springer, Dordrecht.
  • Swanson, D., & Kelkar, U. (2006). Designing policies in a world of uncertainty, change and surprise: adaptive policy-making for agriculture and water resources in the face of climate change; phase I research report– executive summary.
  • Taneja, P., Walker, W. E., Ligteringen, H., Van Schuylenburg, M., & Van Der Plas, R. (2010). Implications of an uncertain future for port planning. Maritime Policy & Management, 37(3), 221-245.
  • Thomalla, F., Downing, T., Spanger-Siegfried, E., Han, G., & Rockström, J. (2006). Reducing hazard vulnerability: towards a common approach between disaster risk reduction and climate adaptation. Disasters, 30(1), 39-48.
  • Tokuş, C. M. ve Özdemir, G. (2017). Yağmur Hasadı Uygulamalarına Giriş Rehberi: İklim Değişikliğine Uyum Kapsamında Bir Çözüm Önerisi, Peyzaj Araştırmaları Derneği, Ankara. ISBN: 978-605-84032-1-5
  • Walker, W., Haasnoot, M., & Kwakkel, J. (2013). Adapt or perish: a review of planning approaches for adaptation under deep uncertainty. Sustainability, 5(3), 955-979.
  • Walters, C. J. (1986). Adaptive management of renewable resources. Macmillan Publishers Ltd.
  • Warner, K., Ehrhart, C., Sherbinin, A. D., Adamo, S., & Chai-Onn, T. (2009). In search of shelter: Mapping the effects of climate change on human migration and displacement. In search of shelter: mapping the effects of climate change on human migration and displacement.
  • Wendt, W. Adaptive Planning-Needs and strategies for indicator based adaptive planning.
  • Wikström, A. (2013). The Challenge of Change: Planning for social urban resilience.: An analysis of contemporary planning aims and practices.
  • Yamu, C., De Roo, G., & Frankhauser, P. (2016). Assuming it is all about conditions. Framing a simulation model for complex, adaptive urban space. Environment and Planning B: Planning and Design, 43(6), 1019-1039.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.