Fatma HEKİMOĞLU
(Akdeniz Üniversitesi, Psikoloji Bölümü, Antalya,TÜRKİYE)
Yıl: 2020Cilt: 8Sayı: 16ISSN: 2147-6489 / 2147-6489Sayfa Aralığı: 31 - 42Türkçe

220 0
Erkeklere Özgü Beden Tutum Ölçeği (EÖBTÖ)’nin Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması
Beden algısı alanında yapılan araştırmalarda kadınların erkeklere kıyasla daha çok beden memnuniyetsizliği yaşadıkları belirtilmektedir. Bu durumun geleneksel ölçüm araçlarının beden algısını değerlendirirken ağırlıklı olarak zayıflık faktörüne yaptığı vurgudan kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu yanlı tutum erkeklerdeki beden memnuniyetsizliğini değerlendirirken sınırlılık yaratabilmektedir. Alanyazındaki bu eksikliği gidermek için Tylka, Bergeron, & Schwartz (2005) tarafından Erkeklere Özgü Beden Tutum Ölçeği (Male Body Attitudes Scale, EÖBTÖ) geliştirilmiştir. Ölçek erkeklerin bedenlerine yönelik tutumlarını kaslılık, vücut yağ oranı ve boy uzunluğu açısından değerlendirmektedir. Farklı kültürlerde ölçeğin geçerliği ve güvenirliği test edilmiş ve faktör yapısına yönelik farklı bulgular raporlanmıştır. Dolayısıyla, toplumsal cinsiyet rolleri gibi cinsiyete özgü faktörlerden etkilenen beden algısını değerlendiren bu ölçüm aracının farklı örneklemlerde ve kültürlerdeki psikometrik özelliklerinin incelenmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu amaçla bu çalışmada EÖBTÖ’nün Türkçe formunun psikometrik özellikleri 277 erkek üniversite öğrencisi üzerinde incelenmiştir. Türkçe formun iç geçerlik katsayıları, ölçeğin tamamı için .88, Kaslılık, Vücut yağ oranı ve Boy alt boyutları için sırasıyla .86, .84 ve .77 olarak bulunmuştur. Yapı geçerliğini test etmek için yürütülen analiz bulgularına göre de ölçeğin Türkçe formunun orijinal ölçek ile tutarlı olarak üç faktörlü yapıyı desteklediği ve uyum indekslerinin kabul edilir sınırlarda olduğu bulunmuştur. Türkçe alanyazında erkeklerin beden tutumunu değerlendiren bir ölçüm aracının olmaması, EÖBTÖ’nün klinik uygulamalarda ve ilerideki araştırmalarda kullanılması için işlevsel bir araç olacağı düşünülmektedir.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Abebe, D. S., MPhil, L. L. ve von Soest, T. (2012). The development of bulimic symptoms from adolescence to young adulthood in females and males: A Population-based longitudinal cohort study. International Journal of Eating Disorders 45 (6), 737–745.
  • Arbuckle J. L. Amos (Version 23.0) [Computer Program]. IBM SPSS, Chicago, 2014.
  • Bergeron, D. ve Tylka, T. L. (2007). Support for the uniqueness of body dissatisfaction from drive for muscularity among men. Body Image, 4 (3), 288-295.
  • Cafri, G. ve Thompson, J. K. (2004). Evaluating the convergence of muscle appearance attitude measures. Assessment, 11, 224–229.
  • Calugi, S., El Ghoch, M., Conti, M. ve Grave, R. D. (2018). Preoccupation with shape or weight, fear of weight gain, feeling fat and treatment outcomes in patients with anorexia nervosa: A longitudinal study. Behaviour Research and Therapy, 105, 63–68. doi.org/10.1016/j.brat.2018.04.001
  • Compte, E. J., Sepúlveda, A. R., Pellegrin, Y. ve Blanco, M. (2015). Confirmatory factor analysis of the Drive for Muscularity Scale-S (DMS-S) and Male Body Attitudes Scale-S (MBAS-S) among male university students in Buenos Aires. Body Image, 14, 13-19.
  • Çokluk Ö., Şekercioğlu G. ve Büyüköztürk Ş. (2016). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LİSREL Uygulamaları. 4. Baskı, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 177-330.
  • Çuhadaroğlu, F. (1986). Adölesanlarda benlik saygısı. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Ana Bilim Dalı, (Uzmanlık Tezi), Ankara.
  • Devrim, A. (2016). Kas dismorfik bozukluğu envanteri ve vücut geliştirici imaj şeması'nın geçerlik ve güvenirlik durumu ile yeme tutumu testi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  • Devrim, A., Bilgiç, P. ve Hongu, N. (2018). Is there any relationship between body image perception, eating disorders, and muscle dysmorphic disorders in male bodybuilders?. American Journal of Men’s Health, 12(5), 1746–1758.
  • Frederick, D. A., Buchanan, G. M., Sadehgi-Azar, L., Peplau, L. A., Haselton, M. G., Berezovskaya, A. ve Lipinski, R. E. (2011). Desiring the muscular ideal: Men's body satisfaction in the United States, Ukraine, and Ghana. Psychology of Men & Masculinity, 8(2), 103-117. doi.org/10.1037/1524- 9220.8.2.103
  • Garfinkel, P.E. ve Newman, A. (2001). The eating attitudes test: Twenty-five years later. Eating Weight Disord. 6, 1-24.
  • Garner, D. M. ve Garfinkel, P. E. (1979). The eating attitudes test: An index of the symptoms of anorexia nervosa. Psychological Medicine, 9, 273-279.
  • Griffiths, S., Murray, S. B. ve Touyz, S. (2015). Extending the masculinity hypothesis: An investigation of gender role conformity, body dissatisfaction, and disordered eating in young heterosexual men. Psychology of Men & Masculinity, 16(1), 108-114. doi.org/10.1037/a0035958
  • Griffiths, S., Murray, S.B. ve Touyz, S. (2013). Disordered eating and the muscular ideal. Journal of Eating Disorders, 1(15), 1-2.
  • Güngör, D. (2016). Psikolojide ölçme araçlarının geliştirilmesi ve uyarlanması kılavuzu. Türk Psikoloji Yazıları, 19(38), 104–112.
  • Hekimoğlu, F. M. (2019). Duygu düzenleme süreçleri, olumlu-olumsuz duygulara verilen tepkiler, kadınlıkerkeklik ideolojisinin beden memnuniyetsizliği ile yeme tutumları arasındaki ilişki: Bir model önerisi, Doktora Tezi, Ankara, 2019.
  • Hovardaoğlu, S. (1992). Vücut algısı ölçeği. Psikiyatri, Psikoloji, Psikofarmakoloji (3P) Dergisi, 1(1), 11–26.
  • Kozan, K. (1983). Davranış bilimleri araştırmalarında sosyal beğenirlik boyutu ve Türkiye için bir sosyal beğenirlik ölçeği. ODTÜ Geliştirme Dergisi, 10(3), 447-478.
  • Lavender, J.M. ve Anderson, D.A. (2010). Contribution of emotion regulation difficulties to disordered eating and body dissatisfaction in college men. International Journal of Eating Disorders, 43 (4), 352–357.
  • McCabe, M. P ve Ricciardelli, L.A. (2004). Body image dissatisfaction among males across the lifespan: A review of past literature. Journal of Psychosomatic Research, 56 (6), 675-685. doi.org/10.1016/S0022-3999(03)00129-6
  • McCreary, D.R. ve Sasse, D.K. (2010). An exploration of the drive for muscularity in adolescent boys and girls. Journal of American College Health, 48, 297–304.
  • Mitchison, D., Hay, P., Slewa-Younan, A. ve Mond, J.M. (2014). The changing demografic profile of eating disorders in the community. BMC Public Health, 14 (943), 1-9.
  • Mond, J. M. (2014). Eating disorders "mental health literacy": an introduction. Journal of Mental Health, 23 (2), 51-54.
  • Murray, S.B., Rieger, E., Hildebrandt, T., Karlov, L., Russell, J., Boon, E., Dawson, R.T. ve Touyz, S.W. (2012). A comparison of eating, exercise, shape, and weight related symptomatology in males with muscle dysmorphia and anorexia nervosa. Body Image, 9(2), 193–200.
  • Nouria, M. L., G.Hill, Orrell-Valentec, J. K. (2011). Media exposure, internalization of the thin ideal, and body dissatisfaction: Comparing Asian American and European American college females. Body Image, 8(4), 366-372.
  • Pearson, A. N., Heffner, M. ve Follette, V. M. (2010). Acceptance & commitment therapy for body image dissatisfaction. Oakland: New Harbinger Publications, Inc
  • Pope, H.G., Phillips, K.A. ve Olivardia, R. (2000). The Adonis Complex: The secret crisis of male body obsession. New York: Free Press.
  • Ridgeway, R.T. ve Tylka, T.L. (2005). College men’s perceptions of ideal body composition and shape. Psychol. Men Masculinity, 6(3), 209–220.
  • Savaşır, I. ve Erol, N. (1989). Yeme tutum testi: Anoreksiya nervoza belirtileri indeksi. Psikoloji Dergisi, 23,19-25.
  • Selvi, K. (2018). Explorıng men's body image concerns And predısposıng factors for muscle dysmorphıa in the framework Of self-determınatıon theory. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Mıddle East Technıcal Unıversıty The Department Of Psychology, Ankara.
  • Selvi, K. ve Bozo, Ö. (2019). Kaslı Olma Dürtüsü Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Nesne, 7(14), 68-82. DOI: 10.7816/nesne-07-14-05
  • Smink, F. R. E., van Hoeken, D. ve Hoek, H. W. (2012). Epidemiology of eating disorders: Incidence, prevalence and mortality rates. Current Psychiatry Reports, 14(4), 406–414. doi: 10.1007/s11920- 012-0282-y
  • Smolak, L. (2004). Body image in children and adolescents: where do we go from here?. Body Image, 1(1), 15–28.
  • Stice, E. ve Desjardins, C. D.(2018). Interactions between risk factors in the prediction of onset of eating disorders: Exploratory hypothesis generating analyses. Behaviour Research and Therapy, 105, 52–62. doi.org/10.1016/j.brat.2018.03.005
  • Thompson, J. K., Coovert, M. D. ve Stormer, S. (1999). Body image, social comparison and eating disturbance: A covariance structure modeling investigation. International Journal of Eating Disorders, 26, 43–53.
  • Trak, E. ve İnözü, M. (2017). A new obsessive-compulsive symptom type: The psychometric properties of the Turkish forms of relationship obsessions and compulsions inventory and partner-related obsessivecompulsive symptoms inventory. J Clin Psy.,20(3), 171-185
  • TUIK (2018). http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1028. Türkiye İstatistik Enstitüsü Kurumu Hane Halkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2018. (Erişim tarihi 15.04.2019)
  • Twenge, J. M., ve Crocker, J. (2002). Race and self-esteem: Meta-analyses comparing Whites, Blacks, Hispanics, Asians, and American Indians and comment on GrayLittle and Hafdahl (2000). Psychological Bulletin, 128, 371−408.
  • Tylka, T. L. (2011). Refinement of the tripartite influence model for men: Dual body image pathways to body change behaviors. Body Image, 8 (3), 199– 207.
  • Tylka, T. L., Bergeron, D. ve Schwartz, J.P. (2005). Development and psychometric evaluation of the Male Body Attitudes Scale (MBAS). Body Image, 2, 161–175.
  • Yang, C.J., Gray, P. ve Pope, H.G. (2005). Male body image in Taiwan versus the West: Yanggang Zhiqi meets the Adonis complex. American Journal of Psychiatry, 162, 263-269.
  • Yetişgin, M. (2007).Tarih, Coğrafya ve sosyo-kültürel ortamın Türk kimliğinin gelişmesine etkileri. Akademik İncelemeler, 2 (1), 37-68.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.