Deniz MARDİN
(Göç ve Sağlık Konusunda Bağımsız Danışman, Türkiye)
Şevkat BAHAR ÖZVARIŞ
(Hacettepe Üniversitesi, Halk Sağlığı Enstitüsü, Ankara, Türkiye)
Sibel SAKARYA
(Koç Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye)
İlker KAYI
(Koç Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye)
Gül GÜRSOY
(Risk Yönetimi Derneği, Türkiye)
Neslihan YUKARIKIR
(Kırıkkale İl Sağlık Müdürlüğü, Kırıkkale, Türkiye)
Anıl BAŞPINAR
(Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye)
Yıl: 2020Cilt: 30Sayı: Özel SayıISSN: 1301-1421 / 1301-1421Sayfa Aralığı: 112 - 118Türkçe

302 0
Covıd-19 Sürecinde Türkiye’de Göçmen ve Mültecilerin Durumu
Dünyada en fazla zorunlu göçmene ev sahipliği yapan Türkiye’de toplam 5,5 milyon geçici koruma altında Suriyeli, mülteci ve uluslararası göçmen bulunmaktadır. Bu kişilerin sağlık hizmetlerine erişimi ve sağlık hakkı hukuki statülerine göre farklılık göstermektedir. Salgın sürecinde ise hem sağlık hizmetlerine erişimin hem de kişilerin yaşam koşullarının değiştiği gözlemlenmektedir. Türkiye’de 10 Mart 2020 itibari ile ilk COVID-19 vakasının açıklanmasından sonra bu grupların da sağlık hizmetlerine erişimi konusunda farklı düzenlemeler yapılmıştır. Ancak, mültecilerle çalışan sivil toplum kuruluşlarının tespitlerine göre hala bazı sorunların devam ettiği görülmektedir. Mültecilerin COVID-19 konusunda gerekli bilgilendirmeye erişemedikleri, hangi hastaneye başvurabilecekleri konusunda bilgiye sahip olmadıkları, kayıtsız göçmenlerin kayıt süreçlerinde sorun yaşadıkları, filyasyon sürecinde dil bariyeri ile karşılaşıldığı belirtilmektedir. Ayrıca, mültecilerin salgın sürecinde işlerini kaybetmeleri, barınma, beslenme ve sağlık hizmetlerine erişim koşullarını da etkilemektedir. Bunların yanı sıra, COVID-19 dışında herhangi bir sağlık sorunları olduğunda nereye başvurulması gerektiği ile ilgili bilgiye sahip olmamaları da önemli bir sorundur. Sonuç olarak, Türkiye’de farklı ülkelerden gelen mültecilere yönelik, uluslararası kuruluşların desteği ve sivil toplum kuruluşların işbirliği ile kamusal olarak hem sağlık hem de sosyal ve ekonomik konularda çalışmaların yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • 1. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, Geçici Koruma Altındakiler, https://en.goc.gov.tr/temporary-protection27 , Erişim Tarihi: 26 Nisan 2020
  • 2. UNHCR, Turkey Key Facts and Figures, http://www.unhcr. org/tr/unhcr-turkiye-istatistikleri , Erişim Tarihi: 26 Nisan 2020
  • 3. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, İkamet İzinleri, https://en.goc.gov.tr/residence-permits , Erişim Tarihi: 26 Nisan 2020
  • 4. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, Düzensiz Göçmenler, https://en.goc.gov.tr/irregular-migration , Erişim Tarihi: 26 Nisan 2020
  • 5. UNHCR, Turkey Fact Sheet, https://www.unhcr.org/tr/ wp-content/uploads/sites/14/2019/11/UNHCR-Turkey-One- Pager-Fact-Sheet-Oct2019.pdf , Erişim Tarihi: 30 Mayıs 2020
  • 6. Halk Sağlığı Uzmanları Derneği, Yeni Koronavirüs Hastalığı (Covid-19) Pandemisine Türkiye’de Hazırlıklılık ve Yanıt: 28. Gün Değerlendirmesi, https://korona.hasuder.org. tr/pandeminin-28-gun-degerlendirmesi/, Erişim Tarihi: 4 Mayıs 2020
  • 7. Kayı İ., Sakarya S., Policy Analysis of Suppression and Mitigation Strategies in the Management of an Outbreak Through the Example of COVID-19 Pandemic. Infect Dis Clin Microbiol 2020; 1: 30-41
  • 8. Sağlık Bakanlığı, Türkiye’deki Güncel Durum, https://covid19. saglik.gov.tr/, Erişim Tarihi: 6 Mayıs 2020
  • 9. Resmi Gazete, 11 Nisan 2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, https://www.unhcr. org/tr/wp-content/uploads/sites/14/2017/04/LoFIP_ENG_ DGMM_revised-2017.pdf, Erişim Tarihi: 3 Mayıs 2020
  • 10. Resmi Gazete, 22 Ekim 2014 tarihli Geçici Koruma Yönetmeliği https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/ 2014/10/20141022-15-1.pdf , Erişim Tarihi: 26 Nisan 2020
  • 11. Resmi Gazete, 4 Kasım 2015 tarihli Geçici Koruma Altına Alınanlara Verilecek Sağlık Hizmetlerine Dair Esaslarda Değişiklik Yapılması, http://www.madde14.org/images/5/56/ SagBakYonergeDegisiklik54567092.pdf ,Erişim Tarihi: 26 Nisan 2020
  • 12. Mardin, F. D., Right to Health and Access to Health Services for Syrian Refugees in Turkey. MiReKoc Policy Brief Series 2017, https://mirekoc.ku.edu.tr/wp-content/uploads/ 2016/11/PB_Right-to-Health.pdf , Erişim Tarihi: 3 Mayıs 2020
  • 13. Resmi Gazete, 24 Aralık 2019 tarihli 30988 sayılı Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, https://www.resmigazete. gov.tr/eskiler/2019/12/20191224-1.htm , Erişim Tarihi: 26 Nisan 2020
  • 14. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, 7 Şubat 2020 tarihinde Uluslararası Koruma Kapsamındaki Yabancıların Genel Sağlık Sigortaları Hakkında, https://www.goc. gov.tr/uluslararasi-koruma-kapsamindaki-yabancilarin-genel- saglik-sigortalari-hakkinda , Erişim Tarihi: 26 Nisan 2020
  • 15. Ursu P., Nitzan D., Şener S., Bahadır S., Şimşek M., Beqiri M., Dembech M., Karaoğlan Kahiloğulları A., Malaj A. Protracted emergency in Turkey – supporting provision of essential health services to Syrians under temporary protection, http://www.euro.who.int/__data/assets/ pdf_file/0007/364885/php-4-1-1205-emergency-turkey-eng. pdf?ua=1 , Erişim Tarihi: 26 Nisan 2020
  • 16. Resmi Gazete, 2008/13 sayılı Acil Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Genelgesi, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/ 2008/06/20080626-3.htm , Erişim Tarihi: 26 Nisan 2020
  • 17. Resmi Gazete, 2010/16 sayılı Acil Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Genelgesi, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/ 2010/08/20100810-12.pdf , Erişim Tarihi: 26 Nisan 2020
  • 18. Resmi Gazete, 31 Mayıs 2016 tarihli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu https://www. resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/06/20060616-1.htm , Erişim Tarihi: 3 Mayıs 2020
  • 19. https://www.dropbox.com/sh/cg26o0fwlhmp2wt/AABYZGpUbyINmyT392i3cxXKa? dl=0 , Erişim Tarihi: 25 Nisan 2020
  • 20. https://covid19.sgdd.org.tr/ , Erişim Tarihi: 25 Nisan 2020
  • 21. https://www.youtube.com/watch?v=sVJqw2mP6WY&- feature=youtu.be , Erişim Tarihi: 25 Nisan 2020
  • 22. https://www.igamder.org/TR/covid-19 , Erişim Tarihi: 25 Nisan 2020
  • 23. Resmi Gazete, 9 Nisan 2020 tarihli Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/ 2020/04/20200409-7.htm , Erişim Tarihi: 26 Nisan 2020
  • 24. Resmi Gazete, 13 Nisan 2020 tarihli ve 2399 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki, https://www.resmigazete.gov.tr/ eskiler/2020/04/20200414-16.pdf , Erişim Tarihi: 26 Nisan 2020
  • 25. Kirişçi K. ve Erdoğan M.M., Turkey and COVID-19: Don’t forget refugees, https://www.brookings.edu/blog/order- from-chaos/2020/04/20/turkey-and-covid-19-dont-forget- refugees/, Erişim Tarihi: 3 Mayıs 2020
  • 26. Pandemi döneminde Türkiye’de göçmen ve mülteciler, https://www.dw.com/tr/pandemi-d%C3%B6neminde-t%- C3%BCrkiyede-g%C3%B6%C3%A7men-ve-m%C3%BClteciler/ a-53098563 , Erişim Tarihi: 27 Nisan 2020
  • 27. İzmir Barosu, Göç ve İltica Komisyonu İzmir Harmandalı Geri Gönderme Merkezi Korona Pandemisi Raporu (18.03.2020-13.04.2020 Dönemi), https://www.izmirbarosu. org.tr/HaberDetay/2025/izmir-harmandali-geri-gonderme- merkezi-korona-pandemisi-raporu?fbclid=IwAR29Dw- D c 7 G 5 u l n F 2 - 5 R b P G 9 c 2 S e a h r _ 5 I z g e 8 H - N p x R - LHLpKjJR5NN9iwqw, Erişim Tarihi: 27 Nisan 2020
  • 28. Tanış F., Türkiye-Yunanistan Sınırında Neler Oldu?, https://www.gocarastirmalaridernegi.org/tr/yayinlar/analizler/ 160-turkiye-yunanistan-sinirinda-neler-oldu?fbclid= IwAR1m_l3KN_5Ni9ChWimYxU_mdwfHp3iT3d71tvlwBRKBlEEbE6QKoIJRQfs , Erişim Tarihi: 27 Nisan 2020
  • 29. Osmaniye’den İzmir’e getirilen mülteciler, otogarda kaderlerine terk edildi: “Paramız yok, ne yapacağımızı bilmiyoruz”, https://sendika63.org/2020/04/osmaniyeden-izmire- getirilen-multeciler-otogarda-kaderlerine-terk-edildi-paramiz- yok-ye-yapacagimizi-bilmiyoruz-584021/ , Erişim Tarihi: 27 Nisan 2020
  • 30. Şimşek D., Feeling of desperation is doubled due to COVID- 19 among undocumented African migrants in Istanbul, Identities Blog Series COVID, https://www.identitiesjournal. com/covid-19-blog-series/feeling-of-desperation-is-doubled- due-to-covid-19-among-undocumented-african-migrants- in-istanbul?fbclid=IwAR0Lsv5WXvdv3lwoIKfjd1oic- MZk6kqjNjRvb-Eqq_FQurwTCkjjYN1uvIw , Erişim Tarihi: 27 Nisan 2020
  • 31. Sağlık Bakanlığı, Pandemi Döneminde Mevsimlik Tarım İşçilerinin (MTİ) Korunmasına Yönelik Alınacak Önlemler, https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/depo/diger_kamu_kuruluslar/ COVID19-TarimIsclerininKorunmasinaYonelikAlinacakTedbirler. pdf , Erişim Tarihi: 27 Nisan 2020
  • 32. Defending agricultural workers, in a pandemic and beyond, http://www.iuf.org/w/?q=node/7426, Erişim Tarihi: 27 Nisan 2020
  • 33. Kamer H., Koronavirüs: Mevsimlik tarım işçileri için ne tür düzenlemeler getirildi?, https://www.bbc.com/turkce/haberler- turkiye-52196967 , Erişim Tarihi: 27 Nisan 2020
  • 34. Akay Erturk S., The effects of COVID-19 on Syrian refugees in Turkey, https://southernresponses.org/2020/04/24/ the-effects-of-covid-19-on-syrian-refugees-in-turkey/?fbclid= IwAR1My4lqJRrSxODSKshkjvXKrxZ1h4dLQgIbAu5o- 8eUdT32g18aqMyJk-BQ , Erişim Tarihi: 27 Nisan 2020
  • 35. IBC ve COMEST, Statement on Covid-19: Ethical Considerations from a Global Perspective, Paris, France, 2020

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.