Zafer DUYGU
(Mardin Artuklu Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Süryani Dili ve Edebiyatı Bölümü, Mardin, Türkiye)
Yıl: 2019Cilt: 23Sayı: 1ISSN: 2528-9861 / 2528-987XSayfa Aralığı: 521 - 544Türkçe

67 0
Sinoptik Problem ve Redaksiyon Kritiği: Giriş Mahiyetinde Bir Değerlendirme
Sinoptik Problem, XVIII. yüzyıldan bu yana bilim insanlarının çözmeye çalıştıkları bir sorun ve entelektüel bir tartışmadır. Bu tartışma, Kilise’nin geleneksel İncillerinden ilk üçünü, yani Sinoptik İnciller tabir edilen Matta, Markos ve Luka’yı bahis konusu etmesi dolayısıyla dinsel bir arka plan barındırmaktadır. Tartışma, en temel bağlamda, içerik, dil ve düzen bakımlarından büyük oranda benzeşen, ama bazen de farklı noktalar barındıran söz konusu bu İnciller arasında ne gibi ilişkiler bulunduğu ya da kurulabileceği noktasında yoğunlaşmaktadır. Tartışmanın teorisi, Yuhanna İncili’ni Sinoptik İncillerden ayırmakta ve onu İsa’nın tarihi için temel bir kaynak olarak görmemektedir. Tartışmanın yöntemi, Sinoptik İncil metinlerinin kuşbakışı olarak birlikte görülmek suretiyle ve karşılaştırmalı şekilde okunması esasına dayanmaktadır. Tartışmanın amacı, Sinoptik İnciller arasındaki muhtemel ilişkiler ağını bunların kaynakları üzerinden çözümlemek suretiyle İsa ve Hıristiyanlığın doğuşu konularında özgün tarihsel bilgilere ulaşmaktır. Sinoptik Problem’in çözümüne yönelik birçok hipotez ileri sürülmektedir. Ancak Problem kapsamındaki bütün modern çalışmalar Batılı araştırmacılar tarafından yapılmaktadır. Bir başka deyişle, Sinoptik Problem Türk akademisine yabancı bir konudur. Bu yüzden de burada, giriş mahiyetinde bir değerlendirme üzerinden, Sinoptik Problem’in varlığına ve çerçevesine Türk akademisinin dikkatini çekmek amaçlanmaktadır. Ayrıca bu bağlamda ulaşılabilecek bazı sonuçlar redaksiyon kritiği yönteminden yardım alınmak suretiyle örneklendirilecektir.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Adams, Nicholas. “A Disharmony of the Gospel”. The Vocation of Theology Today: A Festschrift For David Ford. Ed. T. Greggs-R. Muers-S. Zahl. 92-107. Eugene, Oregon: Cascade, 2013.
  • Aydın, Mahmut. “Tarihsel İsa Araştırmaları ve Onların Bulguları Üzerine Bazı Mülahazalar”. İslam Araştırmaları Dergisi 5 (2001): 1-41.
  • Aydın, Mahmut. “Yahudi Bir Peygamberden Gentile Tanrı’ya: İsa’nın Tanrısallaştırılma Süreci”. İslamiyat 3/4 (2000): 47-74.
  • Aydın, Mahmut. Tarihsel İsa: İmanın Mesih’inden Tarihin İsa’sına. 2.Baskı. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2015.
  • Bloomberg, Craig L. The Historical Reliability of the Gospels. Illinois: Inter-Varsity Press, 1987.
  • Bultmann, Rudolf K. The History of the Synoptic Tradition. İngilizce trc. J. Marsh. Oxford: Basil Blackwell, 1972.
  • Callan, Charles C. “The Synoptic Problem”. The Catholic Biblical Quarterly 1:1 (1939): 55-63.
  • Chadwick, Henry. (trc. sunum, notlar). Origen: Contra Celsum. Cambridge: Cambridge University Press, 1980.
  • Cornett, Daryl. “Harmonization in the Patristic Period”. Harmony of the Gospels. Ed. S.L. CoxK.H. Easley. 267-270. Nashville, Tennessee: Holman Bible, 2007.
  • Çelik, Mehmet. “Sinoptik İncillerin Kaynakları ve Tahlili Mukayeseleri”. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Tetkikleri Dergisi 8 (1988): 267-274.
  • Dungan, David Laird. A History of the Synoptic Problem: The Canon, the Text, the Composition, and the Interpretation of the Gospels. New York: Doubleday, 1999.
  • Ehrman, Bart D. Jesus Before the Gospels: How the Earliest Christians Remembered, Changed, and Invented Their Stories of the Savior. New York: HarperOne, 2017.
  • Ehrman, Bart D. The New Testament: A Historical Introduction to the Early Christian Writings. 2. Baskı. New York: Oxford University Press, 2000.
  • Engelbrecht, Johan. “Challenging the Two-Source Hypothesis: How Successful are the Commentaries?. Neotestamentica 30 (1996): 89-101.
  • Farmer, William R. The Synoptic Problem: A Critical Analysis. New York: The Macmillan Company-Londra: Collier-Macmillan Limited, 1964.
  • Fee, Gordon D. “A Text-Critical Look at the Synoptic Problem”. Novum Testamentum 22/1 (1980): 12-28.
  • Fitzmyer, Joseph A. “The Priority of Mark and the ‘Q’ Source in Luke”. Jesus and Man’s Hope, Ed. D. Hadidian. I: 134-147. Pittsburgh: Pittsburgh Theological Seminary, 1970.
  • Frederick Fyvie Bruce. “The History of New Testament Study”. New Testament Interpretation: Essays on Principles and Methods. Ed. I. Howard Marshall. 21-59. Carlisle: The Paternoster Press, revised 1979.
  • Goodacre, Mark. The Case Against Q: Studies in Markan Priority and the Synoptic Problem. Harrisburg, PA: Trinity Press International, 2002.
  • Goodacre, Mark. The Synoptic Problem: A Way through Maze. Londra: T-T Clark, 2001.
  • Gregory, Andrew. The Reception of Luke and Acts in the Period Before Irenaeus. Tübingen: Mohr Siebeck, 2003.
  • Griesbach, Johann Jacob. Synopsis Evangeliorum Matthaei, Marci et Lucae. Halle, 1776.
  • Groves, John. A Greek and English Dictionary: Comprising All the Words in the Writings of the Most Popular Greek Authors with the Difficult Inflections in them and in the Septuagint and New Testament. Boston: Hilliard-Gray and Company, 1840.
  • Hawkins, John C. Horae Synopticae: Contributions to the Study of the Synoptic Problem. Oxford: Clarendon Press, 1909.
  • Hill, Charles E. “Polycarp Contra Marcion-Irenaeus Presbyterial Source in AH 4.27-32”. Studia Patristica. Ed. Frances Margaret Young, Mark J. Edwards, Paul M. Parvis. 15: 399-412. Louvain: Peeters, 2006.
  • Hobson, Alphonzo Augustus. The Diatessaron of Tatian and the Synoptic Problem: Being an Investigation of the Diatessaron for the Light Which It Throws Upon the Solution of the Problem of the Origin of the Synoptic Gospels. Chicago: Chicago University Press, 1904.
  • Hoffmann, R. Joseph. (ed.-trc.). Porphyry’s Against the Christians: The Literary Remains. New York: Prometheus Books, 1994.
  • Hoffmann. R. Joseph. (ed.). Celsus, On the True Doctrine: A Discourse Against the Christians. New York: Oxford University Press, 1987.
  • Hunt, Emily J. Christianity in the Second Century: The Case of Tatian. Londra-New York: Routledge, 2003.
  • Jonge, Held J. de. “The Loss of Faith in the Historicity of the Gospels: H.S. Reimarus (ca 1750) on John and the Synoptics”. Ed. John and the Synoptics, Adelbert Denaux. 409-421. Leuven: Peeters Press 1992.
  • Klinghardt, Matthias. “The Marcionite Gospel and the Synoptic Problem: A New Suggestion”. Novum Testamentum 50/1 (2008): 1-27.
  • Kloppenborg, John S. Q, The Earliest Gospel: An Introduction to the Original Stories and Sayings of Jesus. Louisville-Londra: Westminster John Knox Press, 2008.
  • Koester, Helmut. Introduction to the New Testament: II, History and Literature of Early Christianity. 2. Baskı. New York-Berlin: Walter de Gruyter, 2000.
  • Kuzgun, Şaban. Dört İncil: Yazılması, Derlenmesi, Muhtevası, Farklılıkları, Çelişkileri. İstanbul: Fazilet Neşriyat, 2000.
  • Lampe, Geoffrey William Hugo. A Patristic Greek Lexicon. Oxford: Clarendon Press, 1961.
  • Metzger, Bruce M. The Canon of the New Testament: Its Origin, Development, and Significance. Oxford: Clarendon Press, 1987.
  • Moloney, Francis J.- Harrington Daniel J. (ed.). The Gospel of John. Collegeville, Minnesota: Liturgical Press, 1998.
  • Perrin, Norman. What Is Redaction Criticism. 4. Basım. Philadelphia: Fortress Press, 1974
  • Riddle, Donald Wayne. “The Aramaic Gospels and the Synoptic Problem”. Journal of Biblical Literature 54/3 (1935): 127-138.
  • Smalley Stephen S. "Redaction Criticism". New Testament Interpretation: Essays on Principles and Methods, Ed. I. Howard Marshall. 181-196. Carlisle: The Paternoster Press, revised 1979.
  • Stanton, Graham. The Gospels and Jesus. New York: Oxford University Press, 2002.
  • Tarakçı, Muhammet. “Origen ve Alegorik Kitab-ı Mukaddes Yorumu”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 19/1 (2010): 183-213.
  • Travis, Stephen H. “Form Criticism”. New Testament Interpretation: Essays on Principles and Methods Ed. I. Howard Marshall. 153-164. Carlisle: The Paternoster Press revised 1979.
  • Watson, Francis. “The Fourfold Gospels”. Ed. S.C. Barton. The Cambridge Companion to the Gospels. 34-52. New York: Cambridge University Press, 2006.
  • Watson, Francis. Gospel Writing: A Canonical Perspective. Michigan, Grand Rapids: W.B. Eerdmans, 2013.
  • Wiles, Maurice F. The Spiritual Gospel: The Interpretation of the Fourth Gospel in Early Church. New York: Cambridge University Press, 1960.
  • Ziegler, Robert A. “Augustine of Hippo’s Doctrine of Scripture: Christian Exegesis in Late Antiquity”. Primary Source 5/2 (2015): 33-39.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.