Mehmet GÜNER
(Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Erzincan, Türkiye)
ERSİN KURNAZ
(Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Erzincan, Türkiye)
Yıl: 2021Cilt: 12Sayı: 1ISSN: 1309-7423Sayfa Aralığı: 81 - 96Türkçe

118 0
Muhasebe Denetiminde Benford Kanununun Kullanımı: Bir Devlet Üniversitesi Uygulaması
Benford Kanunu, hile denetiminde, örneklem seçimi yapılırken denetçiye zaman, kaynak ve maliyet avantajı sağlayan matematiksel yöntemlerden birisidir. Bu Kanun, veri setindeki sayıların farklı hanelerinde bulunan rakamların ilgili basamaklardaki rastlanma sıklıklarını öngörmektedir. Denetçi Benford Kanunu ile analiz ettiği veri setlerindeki rakamların dağılımına bakarak olası hata veya hileler hakkında fikir sahibi olabilir. Çalışmanın amacı, Benford Kanununun muhasebe denetiminde olası hata veya hilelerin ortaya çıkartılması için örneklem seçiminde kullanılabilirliğini ortaya koymaktır. Çalışma bir devlet üniversitesinin 2019 yılı muhasebehesapları üzerinde yapılmıştır. Analizler, 800 Bütçe Gelirleri ile 830 Bütçe Giderleri hesaplarının muavin defter kayıtlarında yer alan rakamları kapsamaktadır. Benford Kanunu çerçevesinde, veri setinde yer alan rakamlar kullanılarak “İlk Basamak”, “İkinciBasamak” ve “İlk İki Basamak” testleri yapılmıştır.800 Bütçe Gelirleri hesabının “ilk iki basamak” testi dışındaki bütün testlerde veri setinde bulunan sayıların ilk basamak, ikinci basamak ve ilk iki basamak sıklıkları ile Benford Kanunu arasında “kabul edilebilir uyum” ya da “marjinal kabul edilebilir uyum” tespit edilmiştir. Sonuçlara bakıldığında Benford Kanunu kapsamında yapılan sayısal analiz testlerinin denetçiler tarafından örneklem seçim yöntemi olarak kullanılabileceği ifade edilebilir. Öte yandan, veri seti ile Benford Kanunu arasında uyumsuzluk olmasının mutlak bir hata ya da hile göstergesi olmadığı gerçeği de göz ardı edilmemelidir
DergiDerlemeErişime Açık
  • Akkaş, M.E. (2007). Denetimde Benford Kanunu'nun Uygulanması, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1),191 – 206.
  • Avcı, O. ve Demirci, Z. (2016). Benford Kanunu'nun Vergi Denetiminde Kullanımı ve Bir Örnek Uygulama. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(7), 2232-2246.
  • Ay, Mustafa. (2007). Ay, Mustafa, Bilişim Teknolojilerinin Muhasebe denetiminde Kullanılması ve Türkiye’de Faaliyet Gösteren Bağımsız Denetim Firmalarında Bilişim Teknolojilerinin Kullanım düzeyi Üzerine Bir Araştırma (Doktora Tezi), Konya.
  • Benford, F. (1938). TheLaw of AnomalousNumbers, Proceedings of AmericanPhilosophicalSociety, 78(4), 551-572.
  • Boztepe, E. (2013). Benford Kanunu ve Muhasebe Denetiminde Kullanılabilirliği. EUL Journal of SocialSciences, 4(I), 73– 83.
  • Carslaw C. A. P. N. (1988). Anomalies in IncomeNumbers: Evidence of GoalOrientedBehavior. The Accounting Review,63(2), 321-327.
  • Cengiz, E. (2012). Hile Risklerinin Tespitinde Benford Analizi: Vaka Çalışması, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi,14(3),111- 128.
  • Cinko, M. (2014). BIST100 Getirileri Dağılımının Benford Kanunu İle Testi, Journal of Economics Finance and Accounting, 1(3), 184-191.
  • Çubukçu, S. (2009). Muhasebe Hilelerini Ortaya Çıkarmada BenfordModeli’nin İlk İki Basamak Yaklaşımı İle Kullanılması, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 11(3), 113-142.
  • Diekmann, A. (2007) Not the First Digit! Using Benford'sLawtoDetectFraudulentScientific Data, Journal of AppliedStatistics, 34(3), 321-329.
  • Drake Philip D. andNigrini Mark J.(2000). “ComputerAssisedAnalyticalProcedures Using Benford’sLaw”, Journal of Accounting Education, Vol: 18, 127-146
  • Dubumsky, Bruce G. (2001), "Math Formula FightsFraudBenford'sLaw Plus Technology Can Detect White CollarCrime", Legal Times, 2.
  • Durtschi, C.,Hillison, W. ve Pacini, C. (2004). TheEffectiveUse of Benford’sLawtoAssist in DetectingFraud in Accounting Data. Journal of Forensic Accounting, 99(99), 17–34.
  • Erdoğan M., C. Elitaş, M. Erkan, O. Aydemir (2014). Muhasebe Hilelerinin Denetiminde Benford Yasası, Gazi Kitabevi, Yalova.
  • Erdoğan, Melih. (2001), "Muhasebe Hilelerinin Ortaya Çıkarılmasında Benford Yasası", Muhasebe ve Denetime Bakış, 1- 8.
  • Ertikin, K. (2017). Hile Denetimi: BENFORD Yasası’nın Bilgisayar Destekli Kullanımına Yönelik Bir Hizmet İşletmesi Örneği, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 19(3), 696-726.
  • Gönen, S. ve Rasgen, M. (2016). Hile Denetiminde Benford Yasası: Borsa İstanbul Örneği, Journal of International Trade, Finance andLogistics, 1(1), 93-111.
  • Hill, T.P. (1995). A Statistical Derivation of theSignificant-DigitLaw. Statistical Science, 10(4), 354 – 363.
  • Kıymaz Kıvraklar, M., Demirci, Ş. D. (2019). Benford Yasası’nın Mali Denetim Alanında Kullanımı Üzerine Bir Uygulama. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi. 12 (2), 289-316.
  • Newcomb, S. (1881). Note on theFrequency of Use of theDifferentDigits in Natural Numbers, AmericanJournal of Mathematics, 4(1/4), 39 – 40.
  • Nigrini, J. Mark (2011), “Benford’sLaw Applications forForensic Accounting, AudutingandFraudDedection”, New Jersey: John Wilwy&Sons
  • Nigrini, M. J. (1996). A TaxpayerCompliance Application of Benford’sLaw, TheJournal of AmericanTaxationAssociation,(18)1, 72 – 91.
  • Öncü, M. A., Yücel, R., &Özevin, O. (2018). Benford Analizi İle Muhasebe Denetimi: Kamu Hastaneleri Üzerine Bir Uygulama. Journal of Accounting & Finance, (80), 1-22.
  • Özer, G. ve Babacan, B. (2013). Benford’sLawandDigital Analysis: Application on TurkishBankingSector. Business andEconomicsResearchJournal, 4(1), 29-41.
  • Pericchi L. ve D. Torres (2011). QuickAnomalyDetectionbyTheNewcomb- BenfordLaw, with Applications toElectoralProcesses Data fromThe USA, PuertoRicoand Venezuela, Statistical Science, 26(4), 502-516.
  • Pinkman, R. S. (1961). On the Distribution of the First SignificantDigits, Annals of Mathematical Slatistic, 32(4), 1223-1230.
  • Uyar, A. ve Uzuner, M.T. (2014). Benford Yasasının Sermaye Piyasasında Faaliyet Gösteren Aracı Kurumların Konsolide Bilançolarına Uygulanması, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 87-98.
  • Yanık, R. ve Samancı, T.H. (2013). Benford Kanunu ve Muhasebe Verilerinde Uygulanmasına Ait Kamu Sektöründe Bir Uygulama, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17 (1): 335-348.
  • Yıldırım, H. ve İnel, M. N. (2012). Muhasebe Denetiminde Örnekleme Tekniğinin Değerlendirilmesi Üzerine Bir İnceleme, Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi, XXXII(I), 261-276.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.