Mehmet ELALDI
(Bingöl Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Bingöl, Türkiye)
Yıl: 2019Cilt: 0Sayı: 34ISSN: 1304-0618 / 2602-408XSayfa Aralığı: 385 - 401Türkçe

41 0
Bursalı İbrahim Râzî Divanı'ndaki Tarih Manzumeleri
Klasik Türk edebiyatı sanatçıları, matematikle dil estetiğini birleştirerek bir olayın veya durumunzamanını göstermek için tarih düşürme sanatına başvurmuşlardır. Tarih düşürme sanatı ebcedhesabına dayanır. Klasik Türk şairi doğum, ölüm, evlenme, sünnet, mansıb ve tayin durumları,zaferler, fetihler, mimarî yapıların tamiri veya inşası başta olmak üzere akla gelebilecek hemenhemen her konuda bu sanata başvurmuştur. 18. yüzyılın sonu ile 19. yüzyılın başında yaşayan,kaynaklarda kendisine dair herhangi bir bilgiye rastlanmayan Bursalı İbrahim Râzî, Divan’ında51 tarih manzumesine yer vererek bu türdeki maharetini bizlere göstermiştir. 1202-1249(1787/1788-1833/1834) tarihleri arasında 46-47 yıllık bir zaman diliminin şahitliğini yansıtanbu tarih manzumeleri, taşıdığı estetik ve edebî değerinin yanı sıra dönemin sosyal, siyasî, tarihîve mimarî görünümünü yansıtması açısından da önemlidir. Bu çalışmada Bursalı İbrahim RâzîDivanı’ndaki tarih manzumeleri biçim, muhteva ve yöntem gibi farklı açılardan ele alınıp değerlendirilmeye çalışılacak, ortaya konulan görüşler tablolar ve sayısal veriler yardımıyla somut birşekilde gözler önüne serilmeye çalışılacaktır.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • » Altınışık, Kezban. Nakşîbendî-i Atîk Dergâhı ve Açıkbaş Mahmud Efendi. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, 2006.
  • » Baykal, Kazım. Bursa ve Anıtları. Bursa: Aysan Matbaası, 1950.
  • » Canım, Rıdvan. Divan Edebiyatında Türler. Ankara: Grafiker Yayınları, 2016.
  • » Demirel, Şener. “Antepli Aynî Divanı’ndaki Tarih Manzumeleri Üzerine Bir İnceleme”. Turkish Studies 3(4) (Summer 2008): 372-398.
  • » Dostoğlu, Neslihan Türkün- Dostoğlu, Hamdi. Bursa Kültür Varlıkları Envanteri:
  • » Anıtsal Eserler. Bursa: Bursa Büyükşehir Belediyesi Yayınları, 2011.
  • » Elaldı, Mehmet. Bursalı İbrahim Râzî Divanı (İnceleme-Transkripsiyonlu Metin). Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, 2017.
  • » Ersoy, Ahmet A. “XIX. Yüzyılda Osmanlı Mimarlık Tarihi ve Kuramsal Söylemin İnşası”. Journal of Turkish Studies (In Memoriam Şinasi Tekin), 31/1 2007: 333-344.
  • » İpekten, Haluk. Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Aruz. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2010.
  • » Kaplanoğlu, Raif. Bursa Anıtlar Ansiklopedisi. Bursa: Yenigün Yayınları, 1994.
  • » Karabey, Turgut. Türk Edebiyatında Tarih Düşürme. Ankara: AKM Yayınları, 2015.
  • » Karabey, Turgut - Mehmet Atalay. Ahmet Cevdet Paşa Belâgat-ı Osmaniyye. Ankara: Akçağ Yayınları, 2000.
  • » Mercanlıgil, Muharrem. Ebced Hesabı. Ankara: Doğuş Limited Şirketi Matbaası, 1960.
  • » Uzun, Mustafa. "Ebced", Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi 10: 68-70. İstanbul, TDV Yayınları, 1994.
  • » Yakıt, İsmail. Türk İslam Kültüründe Ebced Hesabı ve Tarih Düşürme. İstanbul: Ötüken Yayınları, 2017.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.