Elif ATICI
(Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Eskişehir, TÜRKİYE)
AYŞE DUYGU KAÇAR
(Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Eskişehir, TÜRKİYE)
Yıl: 2020Cilt: 16Sayı: 30ISSN: 1302-2636 / 1302-2636Sayfa Aralığı: 21 - 36Türkçe

91 0
Eskişehir Kent Kültürünün Kent Dokusuna Yansıması: Odunpazarı ve Batıkent Örnekleri
İnsanlar varoluşlarını devam ettirmek için bir arada yaşarlar. Bir aradalığı oluşturan toplumdur ve bu toplumu bir arada tutan değerler bulunmaktadır. Bu değerlerin başta geleni kültürdür. Mimari de kültür ile şekillenen bir yaşam biçimi olarak görülebilir. İnsanların sürekli vakit geçirdiği, yaşamını yansıttığı konutlar ve yapılı çevre bu durumu iyi bir şekilde örneklemektedir. Çünkü insan kültürel kodlarıyla çevresini de değiştirmektedir. Kültürel kodları ise sahip olduğu kültürel değerler şekillendirmektedir. Bu kültürel değerler, her zaman aynı biçimiyle kalmamaktadır. Zaman içerisinde köklerinden kopmadan birtakım değişiklikler geçirerek yaşayan bir değer olmaya devam etmektedir. Kültürler zaman içerisinde değişirken, onun etkilediği kentler de zaman içerisinde değişmekte ve dönüşmektedir. Yaşam kültürünün şekillendirmesine göre kentler ortojenik ve heterojenik olarak ikiye ayrılabilir. Ortojenik ve heterojenik kentlerin mimaride nasıl boyut kazandığını, mimari kültürün toplum içerisinde nasıl değişikliklere uğradığını, sokak kullanımları farklılıkları, sokak dokusu, malzeme kullanımları, cephe dili ve mekân kurgusunun bu bağlamlarda nasıl etkilendiğini göstermek bu çalışma için esas olacaktır. Bu sebeple, bu çalışmada Eskişehir’in 19. yy. ilk yerleşim yeri olan Odunpazarı evlerinin ve çevresinin yapım malzemesi ve yapılı çevre dokusuyla; 21. yy. son yerleşim yeri olan Batıkent’in yapım malzemesi ve yapılı çevre dokusunun birbirleriyle olan benzerlik ve farklılık durumu tartışılmıştır. Nitel bir araştırma çalışması olan bu çalışmada, literatür taraması ve alan çalışmasından yararlanılmıştır. Alan çalışmasında, her iki bölgedeki sokaklarda gözlemler yapılarak çıkarımlar yapılmıştır. Çalışmada, her iki bölgeye de üst ölçekten bakılarak, ortaya çıkan kent dokusu görülmüştür. Bunun devamında ise dokuyu oluşturan sokakların ve bu sokakları şekillendiren konutların oluşumları ve yaşam şekillerine etkisi ele alınmıştır. Böylelikle değişen kent kültürünün ne şekilde evrildiği ortaya konulmuştur.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Adalıoğlu, H. H. (2007). Eskişehir Mevlevihane’si. Türk Kültürü, Edebiyatı ve Sanatında Mevlâna ve Mevlevîlik Ulusal Sempozyumu (s. 241-258). Konya: S.Ü. Mevlâna Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları. Erişim: https://www.selcuk.edu.tr/dosyalar/files/323/yay%C4%B1nlar/bildiri5.pdf
  • Akın, O. (2011). Yeni Büyüme Dinamikleri İlişkisinde İstanbul Kentinin Makroform Arayışı. Mimarlık(361). Erişim: http://www.mimarlikder-gisi.com/index.cfm?sayfa=mimarlik&DergiSa-yi=375&RecID=2854
  • Aktuelarkeoloji. (2010). Aktuel Arkeoloji/Odunpazarı.https://www.aktuelarkeoloji.com.tr/: Erişim: https://www.aktuelarkeoloji.com.tr/odunpazari
  • Ayata, S., & Ayata, A. G. (1996). Konut, Komşuluk ve Kent Kültürü (1. b.). Ankara: T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı.
  • Bakanlığı, T. K. (2020). Odunpazarı Evleri (Odunpazarı Kentsel Sit Alanı). Eskisehir.ktb.gov.tr: Erişim: https://eskisehir.ktb.gov.tr/TR-149936/odunpaza-ri-evleri-odunpazari-kentsel-sit-alani.html
  • Balay, R. (2004). Küreselleşme, Bilgi Toplumu ve Eğitim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(2), 61-82. Erişim: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/509194
  • Bayar, F. (2008). Küreselleşme Kavramı ve Küreselleşme Sürecinde Türkiye. Ekonomik Sorunlar Dergisi(32), 25-34. Erişim: http://www.mfa.gov.tr/data/Kutuphane/yayinlar/EkonomikSorunlarDergisi/sayi32/firatbayar.pdf
  • Demirkan, T. (1996). Tarih Boyunca Kuşatılan Özgürlük Adaları; Kentler. Cogito Üç Aylık Düşünce Dergisi(8), 17-22.
  • Eldem, S. H. (1954). Türk Evi Plan Tipleri. İstanbul: Pulhan Matbaası. Erişim: https://archive.org/details/ELDEMSHTrkEviPlanTipleri/page/n13
  • Ertin, G. (1994). Eskişehir Kentinde Yerleşmenin Evrimi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  • Göğebakan, Y. (2015). Karakteristik Bir Değer Olan Geleneksel Türk Evi’nin Oluşumunu Belirleyen Unsurlar Ve Bu Evlerin Genel Özellikleri. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 1(1), 41 - 55. Erişim: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/89593
  • Halaç, H. (2006). Tarihi Odunpazarı’nın Mimari Yapılanmasını Ve Üslup Üzerindeki Etkilerini Nasıl Değerlendiriyorsunuz? Odunpazarı 2006: Tarihin Kapıları Aralanıyor: Bin Yılın Mirası, Yaşayan Anıtlar Odunpazarı Evleri, 21-25.
  • Hugo, V., & Heidegger, M. (1996). Kentin Felefesi. Cogito Üç Aylık Düşünce Dergisi(8), 63-70.
  • İçli, G. (2001). Küreselleşme ve Kültür. C.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 163-172. Erişim: http://eskidergi.cumhuriyet.edu.tr/makale/47.pdf
  • İpek, M. (2002). Farklılaşarak Bütünleşen Yeni Kentsel Mekanlar: Uydu Kentler. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 5(2), 125-142. Erişim: http://www.sosyolojidernegi.org.tr/s/2300/i/2002_Vol_5_say%C4%B1_2.
  • Keleş, R. (2008). Kentleşme Politikası (10 b.). Ankara: İmge Kitapevi.
  • Kıvılcım, F. (2013). Küreselleşme Kavramı ve Küreselleşme Sürecinin Gelişmekte Olan Ülke Türkiye Açısından Değerlendirilmesi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5(1), 219-230. Erişim: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/117355
  • Kocakuşak, S. (1990). Sincan’ın kentleşme Özellikleri. Coğrafya Araştırmaları Dergisi (AKDTYKM), 353-370. Erişim: http://tucaum.ankara.edu.tr/wp-content/uploads/sites/280/2015/08/cadata2_17.pdf
  • Koç, A. (2014). Eskişehir’in Somut Olmayan Kültürel Mirası. Eskişehir: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.Kulözü, N. (2016). Bir Mekansal Modernleşme Öyküsü: Erzurum Kenti ve Kentsel Mekanında İkili Dokunun Oluşumu. İdealkent, Kent Araştırmaları Dergisi, 7(18), 22-47.
  • Laborit, H. (1990). İnsan ve Kent. (B. Onaran, Çev.) İstanbul: Payel Yayınları.
  • Müdürlüğü, H. G. (2020). https://www.harita.gov.tr/.Tarihi Haritalar: Erişim:https://www.harita.gov.tr/k-5-tarihi-haritalar.html
  • Olcay Uçkan, B., & Uçkan, E. (2002). Eskişehir Odunpazarı Evleri. Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı.
  • Oymael, S., Çakır, H. K., & Bideci, Ö. S. (2011). Geleneksel Mimari Uygulamaların Yorumlanması. 6th International Advanced Technologies Symposium (IATS’11) (s. 75-80). Elazığ: Fırat Üniversitesi.
  • Özdemir, E. (2010). Kentin Tanımlanmasında Sosyolojik Yaklaşımlar: Toplumsal Süreç ve/veya Mekânın Çözümlenmesi. İDEALKENT, 1(1), 44-77. Erişim: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/460248
  • Özkurt, D. (2006). Tarihi Odunpazarı’nın Mimari Yapılanmasını Ve Üslup Üzerindeki Etkilerini Nasıl Değerlendiriyorsunuz? Odunpazarı 2006: Tarihin Kapıları Aralanıyor: Bin Yılın Mirası, Yaşayan Anıtlar Odunpazarı Evleri, 19.
  • Rossi, A. (2006). Şehrin Mimarisi (1. b.). (N. Gürbilek, Çev.) İstanbul: Kanat Kitap.
  • Sevindi, N. (2003). Kent ve Kültür (1 b.). İstanbul: Alfa Yayınları.
  • Simmel, G. (1990). Metropol ve Zihinel Yaşam. Cogito Üç Aylık Düşünce Dergisi(8), 81-90.
  • Tümtaş, S. (2012). Kent, Mekan ve Ayrışma (1 b.). Ankara: Detay Yayıncılık.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.