Serdar KARABULUT
(Milli Egitim Bakanlığı, Ali Rıza Septioğlu Yatılı Bölge Ortaokulu)
Yıl: 2020Cilt: 9Sayı: 17ISSN: 2146-7900Sayfa Aralığı: 87 - 110Türkçe

54 0
ŞEYH HACI MUHAMMED YÂSÎN EFENDİ’NİN HAYATI, ESERİ VE TASAVVUF ÂDÂBI
Elazığ İli Palu İlçesi'nde XIX. yüzyılın ikinci yarısında yaşamışnakşîbendîye Tarikatı'nın Halîdîyye kolunun tasavvuf anlayışı geleneğini devamettiren son mürşitlerinin en önemlilerinden biri de Şeyh Hacı Muhammed YâsînEfendi’dir. Yâsîn Efendi, Şeyh Ali Sebtî Hazretleri’nin (ö. 1871) vefatından sonraPalu İlçesi'nin şehir merkezine gelerek yerleşmiştir. Nitekim Palu bölgesini irşadeden Nakşî/Hâlidî tarikat şeyhleri ile onların yetiştirdiği halifelerinin neredeysetamamına yakını Şeyh Ali Sebtî Hazretleri'nden silsile yoluyla icazetli olmalarınarağmen, Yâsîn Efendi'nin bağlı olduğu tasavvufi tarikat silsilesi Mevlanâ HâlidîBağdâdî’nin (ö. 1827) halifesi olan Seyyid Tâhâ Hakkâri Hazretleri’ne (ö. 1853)ulaşmaktadır. Dolayısıyla Yâsîn Efendi, Nakşîbendîye Tarikatı'nın Halîdîyyekolunun Seyyid Tâhâ Hakkâri Hazretleri’nin ekolünü devam ettiren Norşîn(Güroymak) dergâhına mensup icazetli halifelerinden biri olması ile dikkatçekmektedir. Yâsîn Efendi, Palu yöresinde toplum üzerinde gerek ahlâki kişiliğigerekse ilmî yönüyle derin izler bıraktığı gibi yazılı eserde telif etmiştir. Bu makalede Yâsîn Efendi’nin hayatı, eseri, müritleri ve tasavvuf âdâbı hakkında bilgilersunulmuştur.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Ayiş, Mehmet Şirin. “Bingöl Hâlidî Geleneğinin Medrese Boyutu”, Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5/10 ( 2017): 71-94.
  • Bakıcı, Yusuf. Kültür ve Medeniyetler Şehri Palu. Elazığ: Güntek ofset ve Matbaa, 2012.
  • Baz, İbrahim. “Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî’nin Halifelerinden Şeyh Hâlid-i Cezerî ve Basret Dergâhı”, Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi 14/32 (2013): 139-167.
  • Baz, İbrahim. “Osmanlı’dan Cumhuriyet'e Norşin Dergâhı ve Şeyh Abdurrahmanı Tâğî”, Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi 34/2 (2014): 73- 108.
  • Çakır, Mehmet Şaki. “Şeyh Abdurrahman-ı Tâğî ve Norşin Tekkesi’nden Yayılan Kollar” İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi 3/2 (2017): 26-53.
  • Demirbağ, Abdusamet- Mehmet Demirbağ. “Palu’nun Manevi Şahsiyetlerinden Molla Kasım Hoca”, Uluslararası Palu Sempozyumu Bildiriler Kitabı (Elazığ, 11-13 Ekim 2018). Ed. Enver Çakar, Kürşat Çelik, Yavuz Kısa 2: 265-274.
  • Elazığ: Fırat Üniversitesi Harput Uygulama ve Araştırma Merkezi, 2018.
  • Hûnî, Hacı Muhammed Yasin bin Muhammed Ali, Mecmûatü’ş-Şerîfe. Elazığ: 1317/1900.
  • Işın, Ekrem. “Nakşîbendîlik”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi. 4: 31-39. İstanbul: Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı Yayınları, 1994.
  • Karabulut, Serdar. “Şeyh Ali Sebtî ve Palu Çevresinde Hâlidîliğin Yayılmasındaki Yeri”, Akademik İslam Araştırmaları Dergisi 4/1 (2018): 145-175.
  • Karabulut, Serdar. “Molla İbrahim Efendi ve Ailesinin ilmî Kişiliği”, Uluslararası Palu Sempozyumu Bildiriler Kitabı (Elazığ, 11-13 Ekim 2018). Ed. Enver Çakar, Kürşat Çelik, Yavuz Kısa 2: 213-222. Elazığ: Fırat Üniversitesi Harput Uygulama ve Araştırma Merkezi, 2018.
  • Karabulut, Serdar. Şeyh Ali Sebiti el-Palevi. İzmit: Altın Kalem Yayınları, 2014.
  • Kavak, Abdulcebbar. Mevlânâ Hâlid-i Nakşibendî ve Hâlidîlik. İstanbul: Nizamiye Akademi Yayınları, 2016.
  • Abdulcebbar Kavak, Seyyid Taha Hakkari. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2017.
  • Kılıç, Rüya. “Osmanlı Devleti’nde Yönetim-Nakşibendî İlişkisine Farklı bir Bakış: Halidi Sürgünleri”. Tasavvuf: İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi 7/17 (2006): 103-119.
  • Kufralı, Kasım. “Molla İlahi ve Kendisinden Sonra Nakşibendî Muhiti”. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi 3/ 1-2 (1948): 129- 151.
  • Mutçalı, Serdar. “Sami”. Arapça-Türkçe Sözlük. 409-410. İstanbul: Dağarcık Yayınları, 1995.
  • Selçuk, Bahir-Şener, Hasan. “Palulu Mustafa Bahtî Efendi ve Şiirleri”, Uluslararası Palu Sempozyumu Bildiriler Kitabı (Elazığ, 11-13 Ekim 2018). Ed. Enver Çakar, Kürşat Çelik, Yavuz Kısa 2: 19-28. Elazığ: Fırat Üniversitesi Harput Uygulama ve Araştırma Merkezi, 2018.
  • Yapıcı, Süleyman. Harput Âlim-Müellif ve Mutasavvıfları. 2 Cilt. Ankara: Sistem Ofset Basım Yayınları, 2013.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.