Rıdvan YARBA
(Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Osmaniye, Türkiye)
Yıl: 2021Cilt: 4Sayı: 1ISSN: 2757-8399Sayfa Aralığı: 82 - 103Türkçe

56 0
Mâlik b. Huveyris (öl. 74/693-4) ve Rivayetleri
Kur’ân ve sünnetin, dinin iki temel kaynağı olduğu bilinmektedir. Bunlardan sünnetin gerekfiilî gerekse sözlü olarak günümüze ulaşmasını sağlayan en önemli nesil hiç şüphesiz sahâbenesli olmuştur. Başka bir deyişle sünnetin sözlü ve yazılı ifadesi olarak da ifade edilebilecekhadisler, ilk olarak sahâbe nesli tarafından nakledilmiş olmaktadır. Bu nedenle tarihi süreçiçerisinde özellikle hadis âlimleri, hadislerin naklini sağlayan bu nesli tanıtıcı çalışmalaryapmıştır. Ne var ki bu çalışmalarda kendisine yer verilen her bir sahâbîye ilişkin bilgininaynı miktarda olduğunu söylemek mümkün değildir. Birtakım sebeplerden ötürü bazılarıhakkında çokça malumat bulunurken bazıları hakkında çok az bilgiye rastlanmaktadır.Benzer şekilde bazı nedenlerden dolayı her sahâbînin rivayet ettiği hadis miktarı da aynıolmamıştır. Bazıları çok sayıda hadis rivayet etmişken geriye kalanlar ise ancak az sayıdahadis rivayet etmiştir. Bu çalışma, kendisiyle ilgili nispeten az bilgi bulunan Mâlik b.Huveyris’in hayatı, rivayetleri ve bunlardan namazla ilgili olanların dört mezhebin bazıgörüşlerine etkisi hakkındadır. Bu bağlamda çalışmanın birbiriyle ilişkili üç temel hedefibulunmaktadır. Bunlardan biri, Mâlik b. Huveyris’le ilgili dağınık halde bulunan bilgileriderleyip toplamaktır. İkincisi, hadis kaynaklarındaki rivayetlerini ortaya koymak ve onlarlailgili değerlendirme yapmaktır. Üçüncüsü de ilgili kaynaklarda tespit edilen namaza ilişkinhadislerinin dört mezhebin görüşlerine etkisini tespit etmektir. Böylece bu sahâbînin hayatıhakkındaki bilgileri derleyip toplamaya, Rasûlullah’la (s.a.v.) olan birliktelik miktar vevaktinin onun rivayet sayısına, hakkındaki bilginin miktarına ve ona ait rivayetlerinanlaşılmasına etkisi ortaya konulmaya gayret edilmiştir. Bu hedefler doğrultusunda önceliklebaşta sahâbe bilgisine has kılınanlar olmak üzere ricalle ilgili kaynaklara başvurulmuştur.Bunun yanı sıra hadis kaynaklarına da müracaat edilmiştir. Zira hadis kaynaklarındakirivayetler de onun hakkında bilgi içermektedir. Bu kaynaklardaki Mâlik b. Huveyris’e dairbilgilerden hareketle onun tam ismi, babasının kim olduğu, nesebi, kabilesi, Rasûlullah’a(s.a.v.) geliş vakti, kimlerle birlikte geldiği, onun (s.a.v.) yanındaki ikamet süresi, talebeleri vevefatı konuları işlenmiştir. Böylece bu sahâbî hakkında okuyucunun istifade edebileceği birbiyografi meydana getirilmiştir. Daha sonra, çok sayıda rivayeti olmadığı anlaşılan Mâlik b.Huveyris’in kaç rivayetinin bulunduğu, bu rivayetlerin hangi konularla ilgili olduğu veRasûlullah'la (s.a.v.) birliktelik miktar ve vaktinin rivayetlerinin sayısına etkisi tespitedilmeye çalışılmıştır. Muhtevaları ve bulundukları kaynaklar itibariyle ortak özellikleresahip oldukları gözlemlenen bu rivayetler, Kütüb-i Tisʿa’da olanlar ve diğer hadiskaynaklarında olanlar şeklinde iki gruba ayrılmıştır. Bunların Kütüb-i Tisʿa’da bulunupnamaz dışındaki konularla ilgili olanları hakkında sıhhat değerlendirmesi yapılmıştır. Birbütün olarak sıhhat problemi taşımadıkları tespit edilen namazla ilgili rivayetler demuhtevalarına göre tasnif edilerek tekrarsız sayıları tespit edilmiştir. Son olarak da diğerrivayetlerinin aksine namazla ilgili rivayetleri, iki amaç doğrultusunda ayrıca ele alınmıştır.Namazla ilgili bu rivayetlerin, dört fıkıh mezhebi tarafından hangi hükümlerde kullanıldığıirdelenmiştir. Bu bağlamda mezheplerin ortaya koyduğu hükümlerde hangi rivayetleri asıldelil olarak sunduğu, hangilerini başka sahâbîlerden gelen rivayetlere destekleyici mahiyettekullandıkları vurgulanmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu sahâbînin Rasûlullah’la (s.a.v.) olanbirliktelik vakit ve miktarının, rivayetlerinin anlaşılmasına etkisinin olup olmadığı hususuaçıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Netice itibariyle sahâbe hakkındaki bilgilerin derleniptoplanmasının ve Rasûlullah'la (s.a.v.) geçirdikleri vakit ve miktarın bilinmesinin,naklettikleri hadislerin doğru anlaşılmasına katkıda bulunabileceği kanaati hasıl olmuştur.Bu anlamda dinin ikinci kaynağı konumundaki sünnetin günümüze ulaşmasını sağlayansahâbîlerle ilgili çalışmaların Hadis İlmi’ne katkı sağlayacağını söylemek mümkündür.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Ağırman, Cemal. “Müksirûn”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 31/534. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
  • Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillâh. Müsnedü’l-İmâm Ahmed bin Hanbel. thk. Şuayb el-Arnaût - Âdil Mürşid vd. 50 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2001.
  • Aynî, Bedruddîn Mahmûd b. Ahmed. el-Binâye şerhu’l-Hidâye. 13 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’lİlmiyye, 2000.
  • Aynî, Bedruddîn Mahmûd b. Ahmed. Meğâni’l-ahyâr fî şerhi esâmî ricâli Meʻâni’l-âsâr. thk.
  • Muhammed Hasan Muhammed Hasan İsmâil. 3 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2006.
  • Aynî, Bedruddîn Mahmûd b. Ahmed. ʿUmdetü’l-kârî şerhu Sahîhi’l-Buhârî. 25 Cilt. Beyrut: Daru’l-Fikr, ts.
  • Begavî, Ebü’l-Kâsım Abdullah b. Muhammed. Muʿcemü’s-sahâbe. thk. Muhammed el-Emîn b. Muhammed el-Cekenî. 5 Cilt. Kuveyt: Mektebetü Dâri’l-Beyân, 2000.
  • Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. Hüseyin. el-Esmâ ve’s-sıfât. thk. Abdullah b. Muhammed elHâşidî. 2 Cilt. Cidde: Mektebetü’s-Sevâdî, 1993.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâil. et-Târîhu’l-kebîr. thk. Hâşim en-Nedvî vd. 9 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, ts.
  • Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâil. Sahîhu’l-Buhârî. thk. Mustafa Dîb el-Buğâ. 7 Cilt. Beyrut: Dâru İbn Kesîr, 1993.
  • Buhûtî, Mansûr b. Yûnus. Dekâ’iku üli’n-nühâ li-Şerhi’l-Müntehâ (Şerhu Münteha’l-irâdât). 3 Cilt. Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 1993.
  • Buhûtî, Mansûr b. Yûnus. Keşşâfü’l-kınâʿ ʿan metni’l-İknâʿ. 6 Cilt. Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 1983.
  • Burhânüddîn el-Ebnâsî, Ebû İshak İbrâhim b. Mûsâ. eş-Şeze’l-feyyâh min ʿUlûmi İbni’s-Salâh rahimehullâhü teʻâlâ. thk. Salâh Fethî Helel. 2 Cilt. Riyad: Mektebetü’r-Rüşd, 1998.
  • Cessâs, Ebû Bekr Ahmed b. Ali. Muhtasaru İhtilâfi’l-ʿulemâ. thk. Abdullah Nezîr Ahmed. Beyrut: Dâru’l-Beşâiri’l-İslâmiyye, 1995.
  • Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn Ebü’l-Meâlî Abdülmelik b. Abdillâh. Nihâyetü’l-matlab fî dirâyeti’l-mezheb. thk. Abdülazîm Mahmûd ed-Dîb. 20 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Minhâc, 2007.
  • Çakan, İsmail Lütfi. “el-Cemʿ Beyne’s-Sahîhayn”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 7/283. İstanbul: TDV Yayınları, 1993.
  • Dârimî, Ebû Muhammed Abdullah b. Abdirrahmân. Sünenü’d-Dârimî. thk. Hüseyin Selim Esed ed-Dârânî. 4 Cilt. Riyad: Dâru’l-Muğnî, 2000.
  • Ebû Dâvûd, Süleymân b. el-Eşʿas. Sünenü Ebî Dâvûd. thk. Şuayb el-Arnaût - Muhammed Kamil Karabelli vd. 7 Cilt. Dımaşk: Dâru’r-Risâleti’l-Âlemiyye, 2009.
  • Ebû İshâk eş-Şîrâzî, İbrâhim b. Ali. el-Mühezzeb fî fıkhi’l-İmâmi’ş-Şâfiʿî. thk. Zekeriyyâ Umeyrât. 3 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1995.
  • Ebû Nuaym el-İsfahânî, Ahmed b. Abdillâh. Maʿrifetü’s-sahâbe. thk. Âdil b. Yûsuf el-Azâzî. 7 Cilt. Riyad: Dâru’l-Vatan, 1998.
  • Ebû Nuaym el-İsfahânî, Ahmed b. Abdillâh. Mevsûʿatü’t-tıbbi’n-Nebevî (et-Tıbbu’n-Nebevî). thk. Mustafa Dönmez. 2 Cilt. Beyrut: Dâru İbn Hazm, 2006.
  • Ebû Yaʿlâ el-Ferrâ, Muhammed b. el-Hüseyin. el-Mesâʾilü’l-usûliyye min Kitâbi’r-Rivâyeteyn ve’l-vecheyn. thk. Abdülkerim b. Muhammed el-Lâhim. 3 Cilt. Riyad: Mektebetü’lMeʿârif, 1985.
  • Ebü’l-Ferec İbn Kudâme, Abdurrahman b. Muhammed. eş-Şerhu’l-kebîr ʿalâ metni’l-Mukniʿ (elMuğnî içinde). thk. Dâru’l-Menâr. 13 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-Arabî, 1983.
  • Fayda, Mustafa. “Senetü’l-Vüfûd”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 36/520-521. İstanbul: TDV Yayınları, 2009.
  • Fesevî, Ebû Yûsuf Yaʿkûb b. Süfyân. el-Maʿrife ve’t-târîh. thk. Ekrem Ziyâ el-Ömerî. 4 Cilt. Medine: Mektebetü’d-Dâr, 1990.
  • Hâkim en-Nîsâbûrî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Abdillâh. el-Müstedrek ‘ale’s-Sahîhayn. thk. Mustafa Abdülkadir Atâ. 5 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2002.
  • Hâkim en-Nîsâbûrî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Abdillâh. Maʿrifetü ‘ulûmi’l-hadîs. thk. Seyyid Muʿazzam Hüseyin. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1977.
  • Hâkim en-Nîsâbûrî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Abdillâh. Tesmiyetü men ehracehum elBuhârî ve Müslim ve mâ inferede küllü vâhidin minhumâ. thk. Kemal Yusuf el-Hût. 5 Cilt. Beyrut: Müessesetü’l-Kütübi’s-Sekâfiyye-Dâru’l-Cinân, 1987.
  • Halîfe b. Hayyât. Kitâbü’t-Tabakât. thk. Ekrem Ziyâ el-Ömerî. Bağdat: Matbaʿatü’l-Ânî, 1967.
  • Hısnî, Ebû Bekr b. Muhammed. Kifâyetü’l-ahyâr fî halli Ğâyeti’l-ihtisâr. thk. Ali Abdülhamîd Baltacî - Muhammed Vehbî Süleyman. 2 Cilt. Dımaşk - Beyrut: Dâru’l-Hayr, 1991.
  • Humeydî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ebî Nasr. el-Cemʿ beyne’s-Sahîhayn el-Buhârî ve Müslim. thk. Ali Hüseyin el-Bevvâb. 4 Cilt. Beyrut: Dâru İbn Hazm, 2002.
  • Irâkî, Ebü’l-Fazl Abdürrahîm b. el-Hüseyin. et-Takyîd ve’l-îzâh şerhu Mukaddimeti İbni’s-Salâh. thk. Muhammed Râgıb et-Tabbâh. Beyrut: Dâru’l-Hadîs, 1984.
  • İbn Abdülber en-Nemerî, Ebû Ömer Yûsuf b. Abdillâh. el-İstizkâr. thk. Sâlim Muhammed Atâ - Muhammed Ali Muʿavvaz. 9 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2002.
  • İbn Abdülber en-Nemerî, Ebû Ömer Yûsuf b. Abdillâh. el-İstîʿâb fî maʿrifeti’l-ashâb. thk. Ali Muhammed el-Becâvî. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Cîl, 1992.
  • İbn Adî, Ebû Ahmed Abdullah. el-Kâmil fî duʻafâi’r-ricâl. thk. Âdil Ahmed Abdülmevcûd - Ali Muhammed Muʿavvaz. 9 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997.
  • İbn Duveyyân, İbrâhim b. Muhammed. Menârü’s-sebîl fî şerhi’d-Delîl. thk. Züheyr eş-Şâvîş. 2 Cilt. Beyrut: el-Mektebü’l-İslâmî, 1989.
  • İbn Ebû Hâtim, Ebû Muhammed Abdurrahmân b. Muhammed. el-Cerh ve’t-taʿdîl. thk.
  • Abdurrahman b. Yahya el-Muʿallimî. 9 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1952.
  • İbn Hacer el-Askalânî, Ebü’l-Fazl Ahmed b. Ali. el-İsâbe fî temyîzi’s-sahâbe. thk. Âdil Ahmed Abdülmevcûd - Ali Muhammed Muʿavvaz. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1995.
  • İbn Hacer el-Askalânî, Ebü’l-Fazl Ahmed b. Ali. Fethu’l-bârî bi-şerhi Sahîhi’l-Buhârî. thk. Abdülazîz b. Abdullah b. Bâz vd. 13 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Maʿrife, 1960.
  • İbn Hacer el-Askalânî, Ebü’l-Fazl Ahmed b. Ali. İthâfü’l-mehere bi’l-fevâidi’l-mübtekire min etrâfi’l-ʻaşere. thk. Merkezü Hizmeti’s-Sünne ve’s-Sîre. 19 Cilt. Medine: Mecmaʻu’lMelik Fehd, 1994.
  • İbn Hacer el-Askalânî, Ebü’l-Fazl Ahmed b. Ali. Lisânü’l-Mîzân. thk. Abdülfettâh Ebû Gudde. 10 Cilt. Beyrut: Mektebetü’l-Matbûʻâti’l-İslâmiyye, 2002.
  • İbn Hacer el-Askalânî, Ebü’l-Fazl Ahmed b. Ali. Tehzîbü’t-Tehzîb. 12 Cilt. Haydarâbâd: Matbaʻatü Dâireti’l-Meʻârifi’n-Nizâmiyye, 1327.
  • İbn Hazm, Ebû Muhammed Ali b. Ahmed. el-İhkâm fî usûli’l-ahkâm. thk. Ahmed Muhammed Şâkir. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Âfâki’l-Cedîde, ts.
  • İbn Hazm, Ebû Muhammed Ali b. Ahmed. Esmâü’s-sahâbe ve mâ li-külli vâhidin minhüm mine’l-ʿaded. thk. Muhammed Abdülhamîd es-Seʻdânî. Kahire: el-Mektebetü’l-Kur’ân, ts.
  • İbn Hibbân, Ebû Hâtim Muhammed. Kitâbü’s-Sikât. thk. Muhammed Abdürreşîd. 10 Cilt. Haydarâbâd: Meclisü Dâiretü’l-Meʿârif, 1983.
  • İbn Hibbân, Ebû Hâtim Muhammed. Sahîhu İbn Hibbân bi-tertîbi İbn Balabân. thk. Şuayb elArnaût. 18 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1993.
  • İbn Kâniʿ, Ebü’l-Hüseyn Abdülbâkî. Muʿcemü’s-sahâbe. thk. Ebû Abdurrahman Salâh b. Sâlim el-Musarrâtî. 3 Cilt. Medine: Mektebetü’l-Ğurabâi’l-Eseriyye, 1997.
  • İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ İsmâil b. Ömer. et-Tekmîl fi’l-cerh ve’t-taʿdîl ve maʿrifetü’s-sikât ve’dduʿafâ ve’l-mecâhîl. thk. Şâdî b. Muhammed b. Sâlim. 4 Cilt. Sana: Merkezü’n-Nuʿmân, 2011.
  • İbn Mâce, Ebû Abdillâh Muhammed. es-Sünen. thk. Şuayb el-Arnaût vd. 5 Cilt. Beyrut: Dâru’rRisâleti’l-Âlemiyye, 2009.
  • İbn Manzûr, Ebü’l-Fazl Muhammed b. Mükerrem. Lisânü’l-Arab. thk. Ahmed Fâris eş-Şidyâk. 15 Cilt. Beyrut: Dâru Sâdır, ts.
  • İbn Mende, Ebû Abdillâh Muhammed b. İshâk. Kitâbü’t-Tevhîd ve maʿrifeti esmâillâhi ʿazze ve celle ve sıfâtihî ʿale’l-ittifâk ve’t-teferrüd. thk. Ali Muhammed b. Nâsır el-Fükayhî. 3 Cilt. Medine: Câmiʿatü’l-İslâmiyye, 1413.
  • İbn Mende, Ebû Abdillâh Muhammed b. İshâk. Maʿrifetü’s-sahâbe. thk. Âmir Hasan Sabrî. 2 Cilt. Ayn: Matbûʿâtü Câmiʿati’l-İmâreti’l-Arabiyyeti’l-Müttehide, 2005.
  • İbn Müflih, Burhâneddin İbrâhim b. Muhammed. el-Mübdiʿ fî şerhi’l-Mukniʿ. thk. Muhammed Hasan Muhammed Hasan İsmâil eş-Şâfiî. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997.
  • İbn Nüceym, Zeynüddîn b. İbrâhîm. el-Bahru’r-râʾik şerhu Kenzi’d-dakâʾik. thk. Zekeriyyâ Umeyrât. 9 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997.
  • İbn Receb, Ebü’l-Ferec Abdurrahmân b. Ahmed. Câmiʿu’l-‘ulûm ve’l-hikem. thk. Muhammed elAhmedî Ebü’n-Nûr. 3 Cilt. Kahire: Dâru’s-Selâm, 2004.
  • İbn Rüşd, Ebü’l-Velîd Muhammed b. Ahmed. el-Beyân ve’t-tahsîl. thk. Muhammed Haccî - Saîd Aʿrâb. 20 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Garbi’l-İslâmî, 1988.
  • İbn Rüşd el-Hafîd, Ebü’l-Velîd Muhammed b. Ahmed. Bidâyetü’l-müctehid ve nihâyetü’lmuktesıd. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Maʿrife, 1982.
  • İbn Saʿd, Ebû Abdillâh Muhammed. et-Tabakâtü’l-kebîr. thk. Ali Muhammed Ömer. 11 Cilt. Kahire: Mektebetü’l-Hancî, 2001.
  • İbnü’l-Cevzî, Ebü’l-Ferec Abdurrahman b. Ali. Telkîhu fühûmi ehli’l-eser fî ‘uyûni’t-târîh ve’ssiyer. Beyrut: Dâru’l-Erkam, 1997.
  • İbnü’l-Hümâm, Kemâlüddîn Muhammed b. Abdilvâhid. Şerhu Fethu’l-kadîr. thk. Abdürrezzâk Gâlib el-Mehdî. 10 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2003.
  • İbnü’l-Irâkî, Ebû Zürʿa Ahmed b. Abdirrahîm. Tarhu’t-tesrîb fî şerhi’t-Takrîb. 8 Cilt. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, ts.
  • İbnü’s-Salâh, Ebû Amr Osmân b. Salâhiddîn Abdirrahmân. ʿUlûmü’l-hadîs. thk. Nûreddîn Itr. Dımaşk: Dâru’l-Fikr, 1986.
  • İmrânî, Ebü’l-Hüseyn Yahyâ b. Ebi’l-Hayr. el-Beyân fî mezhebi’l-İmâmi’ş-Şâfiʿî. thk. Kâsım Muhammed en-Nûrî. 14 Cilt. Cidde: Dâru’l-Minhâc, 2000.
  • İzzüddîn İbnü’l-Esîr, Ebü’l-Hasen Ali b. Muhammed. Üsdü’l-ğâbe fî maʻrifeti’s-sahâbe. thk. Ali Muhammed Muʿavvaz - Âdil Ahmed Abdülmevcûd. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’lİlmiyye, 1994.
  • Kandemir, M. Yaşar. “Bakî b. Mahled”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 4/541-542. İstanbul: TDV Yayınları, 1991.
  • Kâsânî, Ebû Bekr b. Mesʿûd. Bedâʾiʿu’s-sanâʾiʿ fî tertîbi’ş-şerâʾiʿ. 7 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’lİlmiyye, 1986.
  • Kastallânî, Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Muhammed. İrşâdü’s-sârî ilâ şerhi Sahîhi’l-Buhârî. 10 Cilt. Bulak: el-Matbaʿatü’l-Kübrâ’l-Emîriyye, 1323.
  • Kevsec, İshâk b. Mansûr. Mesâ’ilü’l-İmâm Ahmed bin Hanbel ve İshâk bin Râhûye. thk. Komisyon. 10 Cilt. Medine: Câmiʿatü’l-İslâmiyye, 2004.
  • Küçükaşcı, Mustafa Sabri. “Mudar (Benî Mudar)”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 30/358-359. İstanbul: TDV Yayınları, 2005.
  • Mâverdî, Ebü’l-Hasen Ali b. Muhammed. el-Hâvi’l-kebîr. thk. Ali Muhammed Muʿavvaz - Âdil Ahmed Abdülmevcûd. 18 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1994.
  • Menbicî, Ali b. Zekeriyyâ. el-Lübâb fi’l-cemʿ beyne’s-sünne ve’l-kitâb. thk. Muhammed Fazl Abdülazîz el-Murâd. 2 Cilt. Dımaşk - Beyrut: Dâru’l-Kalem - Dâru’ş-Şâmiyye, 1994.
  • Merdâvî, Ebü’l-Hasen Ali b. Süleymân. et-Tahbîr şerhi’t-Tahrîr fî usûli’l-fıkh. thk. Abdurrahman el-Cibrîn - Avz el-Karnî vd. 8 Cilt. Riyad: Mektebetü’r-Rüşd, 2000.
  • Mizzî, Ebü’l-Haccâc Yûsuf b. Abdirrahmân. Tehzîbü’l-Kemâl. thk. Beşşâr Avvâd Maʻrûf. 35 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1992.
  • Moğultay b. Kılıç, Ebû Abdillâh Alâüddîn. İkmâlü Tehzîbi’l-Kemâl fî esmâi’r-ricâl. thk. Âdil b. Muhammed - Üsâme b. İbrâhîm. 12 Cilt. Kahire: el-Fârûku’l-Hadîsiyye li’t-Tıbâʻa ve’nNeşr, 2001.
  • Muvaffakuddin İbn Kudâme, Abdullah b. Ahmed. el-Kâfî fî fıkhi’l-İmâm Ahmed bin Hanbel. thk. Muhammed Fâris - Misʿad Abdülhamîd es-Saʿdenî. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’lİlmiyye, 1994.
  • Müslim, Ebü’l-Hüseyn Müslim b. el-Haccâc. Sahîhu Müslim. thk. Muhammed Fuâd Abdülbâki. 5 Cilt. Kahire: Dâru İhyâi’l-Kütübi’l-Arabiyye, 1991.
  • Nâsırüddin el-Elbânî, Muhammed. Silsiletü’l-ehâdîsi’s-sahîha ve şey’ün min fıkhihâ ve fevâidihâ. 7 Cilt. Riyad: Mektebetü’l-Meʿârif, 1415.
  • Nesâî, Ebû Abdirrahmân Ahmed b. Şuayb. Sünenü’n-Nesâî. thk. Mektebü Tahkîki’t-Türâsi’lİslâmî. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Maʿrife, ts.
  • Nevevî, Ebû Zekeriyyâ Yahyâ b. Şeref. el-Mecmûʿ şerhu’l-Mühezzeb. 20 Cilt. Mısır: İdâretü’tTıbâʿati’l-Münîriyye, ts.
  • Nevevî, Ebû Zekeriyyâ Yahyâ b. Şeref. Tehzîbü’l-esmâ ve’l-lüğât. thk. Komisyon. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, ts.
  • Nûreddin el-Heysemî, Ebü’l-Hasen Ali b. Ebî Bekr. Mecmaʿu’z-zevâid ve menbaʿu’l-fevâid. thk. Hüsâmeddin el-Kudsî. 10 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-Arabî, ts.
  • Nûreddin el-Heysemî, Ebü’l-Hasen Ali b. Ebî Bekr. Mevâridü’z-zam’ân ilâ zevâidi İbn Hibbân. thk. Hüseyin Selîm Esed - Abduh Ali el-Kûşek. 9 Cilt. Dımaşk: Dâru’s-Sekâfeti’lArabiyye, 1993.
  • Serahsî, Ebû Bekr Muhammed b. Ahmed. el-Mebsût. 31 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Maʿrife, 1989.
  • Süyûtî, Celâleddin Abdurrahmân b. Ebî Bekr. el-Câmiʿu’s-sağîr fî ehâdîsi’l-beşîri’n-nezîr. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2004.
  • Süyûtî, Celâleddin Abdurrahmân b. Ebî Bekr. Tedrîbü’r-râvî fî şerhi Takrîbi’n-Nevevî. thk. Nazar Muhammed el-Fâryâbî. 2 Cilt. Riyad: Mektebetü’l-Kevser, 1994.
  • Şâfiî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İdrîs. el-Üm (er-Risâle ve İhtilâfü’l-hadîs ile birlikte). thk. Rıfʿat Fevzî Abdülmuttalib. 11 Cilt. Mansûre: Dâru’l-Vefâ, 2001.
  • Şemseddin ez-Zerkeşî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Abdullah. Şerhu’z-Zerkeşî ʿalâ Muhtasari’lHırakî. thk. Abdullah b. Abdurrahman el-Cibrîn. 7 Cilt. Riyad: Mektebetü’l-Ubeykân, 1993.
  • Taberânî, Ebü’l-Kâsım Süleymân b. Ahmed. el-Muʻcemü’l-kebîr. thk. Hamdî Abdülmecîd esSelefî. 25 Cilt. Kahire: Mektebetü İbn Teymiyye, ts.
  • Taberânî, Ebü’l-Kâsım Süleymân b. Ahmed. el-Muʿcemü’l-evsat. thk. Târık b. Avdillah b. Muhammed - Abdülmuhsin b. İbrahim el-Hüseynî. 10 Cilt. Kahire: Dâru’l-Harameyn, 1995.
  • Taberânî, Ebü’l-Kâsım Süleymân b. Ahmed. er-Ravdu’d-dânî ilâ el-Muʻcemu’s-sağîr. thk. Muhammed Şekûr Mahmûd el-Hâc Emrîr. 2 Cilt. Beyrut: el-Mektebetü’l-İslâmî, 1985.
  • Tahâvî, Ebû Caʿfer Ahmed b. Muhammed. Şerhu Meʻâni’l-âsâr. thk. Muhammed Zührî enNeccâr - Muhammed Seyyid Câdülhak. 5 Cilt. Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 1994.
  • Tirmizî, Ebû Îsâ Muhammed b. Îsâ. Sünenü’t-Tirmizî. thk. Ahmed Muhammed Şâkir vd. 5 Cilt. Mısır: Şirketü Mektebeti ve Matbaʿati Mustafâ el-Bâbî, 1977.
  • Ukaylî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Amr. ed-Duʿafâü’l-kebîr. thk. Abdülmuʿtî Emîn Kalʿacî. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1984.
  • Zehebî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed. Dîvânü’d-duʻafâ ve’l-metrûkîn. thk. Hammâd b. Muhammed el-Ensârî. Mekke: Mektebetü’n-Nehdati’l-Hadîse, 1967.
  • Zehebî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed. el-Kâşif fî maʻrifeti men lehü rivâye fi’l Kütübi’sSitte. thk. Muhammed Avvâme. 2 Cilt. Cidde: Dârü’l-Kıble, 1992.
  • Zehebî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed. el-Muğnî fi’d-duʻafâ. thk. Nûreddîn Itr. 2 Cilt. Halep: Dâru’l-Meʻârif, 1971.
  • Zehebî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed. Mîzânü’l-iʻtidâl fî nakdi’r-ricâl. thk. Muhammed Rıdvan Arkasûsî vd. 5 Cilt. Beyrut: Dâru’r-Risâleti’l-Âlemiyye, 2009.
  • Zeylaî, Ebû Muhammed Abdullah b. Yûsuf. Tebyînü’l-hakâʾik şerhu Kenzi’d-dakâʾik. 6 Cilt. Bulak: Matbaʿatü’l-Kübra’l-Emîriyye, 1315.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.