Yıl: 2021 Cilt: 16 Sayı: 2 Sayfa Aralığı: 360 - 380 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.17153/oguiibf.884934 İndeks Tarihi: 01-09-2021

Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi

Öz:
Bu çalışmada tüketicilerin dindarlığının helal gıda satınalma niyetleri üzerindeki etkisi ve bu ilişkide helal gıdayayönelik bilgi ve helal gıdaya verilen önemin aracılıkrollerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Elde edilenverilerin analizinde SPSS, AMOS ve PROCESS programlarıkullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda dindarlığınhelal gıda satın alma niyeti üzerindeki etkisinde helalgıdaya yönelik bilgi ve helal gıdaya verilen önemin kısmîaracı etkiye sahip olduğu ve helal gıdaya yönelik bilgininhelal gıdaya verilen öneme göre daha fazla aracılıketkisine sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelime:

Investigating the Mediator Role of Knowledge about Halal Food and the Importance Given to Halal Food in the Effect of Religiosity on the Intention to Purchase Halal Food

Öz:
In this study, it is aimed to examine the effect of religiosity on the intention of purchasing halal food and the mediating roles of knowledge and importance given to halal food in this relationship. SPSS, AMOS and PROCESS programs were used in the analysis of the obtained data. As a result of the analysis, it was concluded that knowledge about halal food and the importance given to halal food have a partial mediating effect on the effect of religiosity on the intention to purchase halal food.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Abdul, M.; Ismail, H.; Hashim, H; Johari, J. (2009), “Consumer Decision Making Process in Shopping For Halal Food in Malaysia”, China-USA Business Review, C. 8, S. 9, 40-47.
  • Ahmad, A.N.; Rahman, A.A.; Rahman, S.A. (2015, “Assessing Knowledge And Religiosity On Consumer Behavior Towards Halal Food And Cosmetic Products”, International Journal Of Social Science And Humanity, C. 5, S. 10-14.
  • Akbulut, M. S.; Daştan, Ş.; Can, E.; Sipahioğlu, O. (2019), “Genç Tüketicilerin Helal Sertifikası Konusunda Farkındalığı ve Bunun Gıda Tercihi Üzerine Etkileri: Kayseri İli Örneği”, Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi, C. 1, S. 2, 110-121.
  • Altunışık, R.; Çoşkun, R.; Bayraktaroğlu, S; Yıldırım, E. (2010). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, Sakarya Yayıncılık, Sakarya.
  • Arslan, H. (2011) “Dindarlık Boyutları, Algılamaları ve Uygulamaları. Hikmet Yurdu Düşünce-Yorum”, Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, C. 4, S. 7, 39-61.
  • Aslan H.; Aslan İ. (2018), “Helal Gıda Sektörü: Malezya ve Türkiye Karşılaştırılması”, 1. Uluslararası Battalgazi Multi Disipliner Çalışmalar Kongresi, 7-9 Aralık 2018, Malatya, 2930-2939.
  • Awan, H.; M., Siddiquei, A. N.; Haider, Z. (2015), “Factors Affecting Halal Purchase Intention – Evidence From Pakistan’s Halal Food Sector”, Management Research Review, C. 38, S. 6, 640-660.
  • Bailey, J. M.; Sood, J. (1993), “The Effects Of Religious Affiliation On Consumer Behavior: A Preliminary Investigation”, Journal of Managerial Issues, C. 5, S. 3, 328-352.
  • Baron, R. M., Kenny, D. A., (1986), “The Moderator–Mediator Variable Distinction in Social Psychological Research: Conceptual, Strategic, and Statistical Considerations”, Journal of Personality and Social Psychology, V. 51, N. 6, 1173.
  • Batu, A.; Regenstein, J. M. (2014), “Halal Food Certification Challenges And Their Implications For Muslim Societies Worldwide. Turkish Studies- International Peridical For The Languanges”, Literature And History Or Turkic, V. 9, N. 11), 111-130.
  • Çubukçuoğlu, M. E.; Haşıloğlu, S. B. (2012), “Dindarlık Olgusunun Satınalma Davranışı Faktörleri Üzerinde Etkisi. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi”, C. 4, S. 1, 1-18.
  • Çukadar, M. (2017), “Helal Gıda Konusunda Tüketici Davranışları”, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, C. 34, S. 3, 190-200.
  • Dali, N. R. Shah Bin Mohd, Nooh, M. N. Bin, Nawai, N. B.; H. B. Mohammad (2008), “Is Halal Products Are More Expensive As Perceived By The Consumers? Muslimprenuers Challenges And Opportunities In Establishing A Blue Ocean Playing Field”, Proceedings of International Conference on Entreprenuership: Towards Developing Entreprenuership Society, 27-28 May at Meritus Pelangi Beach Resort & Spa Langkawi
  • Delener, N. (1990), “The Effects of Religious Factors on Perceived Risk in Durable Goods Purchase Decisions”, The Journal of Consumer Marketing, V. 7, N: 3, 27-35.
  • Demirağ, B.; Çavuşoğlu, S.; Dağ K.; (2020), “Dindarlık, Tutum ve Davranışsal Niyetler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Almanya’daki Müslüman Tüketicilerin Helal Gıda Etiketli Ürünlere Yönelik Algılarının VAB Modeli ile İncelenmesi”, İşletme Araştırmaları Dergisi, C. 12, S. 4, 3405-3420.
  • Derin, N.; Türk, M.; Demirtaş, Ö.; (2019), “Gençlerin Helal Gıda Hakkındaki Algı ve Farkındalıklarını Belirlemeye Dönük Keşfedici Bir Araştırma”, Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 12, S. 1, 60-72.
  • Essoo, N.; Dibb S. (2004), “Religious Influences on Shopping Behaviour: An Exploratory Study”, Journal of Marketing Management, V. 20, 683-712.
  • Fornell, C.; Larcker F. D.; (1981), “Evaluating Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error”, Journal of Marketing Research, V. 18, 39-50.
  • Gegez A. E. (2007). Pazarlama Araştırmaları. Beta Basım Yayım Dağıtım, İstanbul.
  • Genç, A. T.; Yardımcıoğlu, F. (2017), “Helal Sertifikasının Tüketici Tercihleri Üzerindeki Etkisi: Sakarya İli Örneği”, I. Uluslararası Ekonomi, Finans ve Ekonometri Öğrenci Sempozyumu (EFEOS), 17-18 Mayıs 2017, Sakarya, 530-544.
  • Golnaz, R.; Zainalabidin, M.; Mad Nasir, S.; Eddie Chiew, F.; (2010), "Non-Muslims Awareness of Halal Principles and Related Food Products in Malaysia", International Food Research Journal, V. 17, 667-674.
  • Gürbüz, S.; Şahin, F. (2017), “Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri”, Ankara. Seçkin Yayıncılık.
  • Harrell, G. D.; Carter R. (1986), Consumer Behaviour, San Diego: Harcourt, Brace, Jovanovich Publishers.
  • Hayes, F. A. (2013), Introduction To Mediation, Moderation And Conditional Process Analysis, New York, USA: The Guilford Press.
  • Hosseini, S. M. P.; Mirzaei, M.; Iranmanesh, M. (2020), “Determinants of Muslims’ Willingness to Pay for Halal Certified Food: Does Religious Commitment Act As a Moderator in the Relationships?”, Journal of Islamic Marketing, V. 11, N. 6, 1225-1243.
  • Ji, C.-H. C.; İbrahim, Y. (2007), “Islamic Doctrinal Orthodoxy and Religious Orientations: Scale Development and Validation”, The International Journal for the Psychology of Religion, V. 17, N. 3, 189- 208.
  • Koç, M. (2009), “Dindarlık ile Benlik Saygısı Arasındaki İlişki: Yetişkinler Üzerine Ampirik Bir Araştırma” Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C. 18, S. 1, 473-493.
  • Koç, M. (2010), “Demografik Özellikler ile Dindarlık Arasındaki İlişki: Yetişkinler Üzerine Ampirik Bir Araştırma”, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C. 19, S. 2, 217-248.
  • Köleoğlu, N.; Erdil, Ş. T.; Gezen, A. (2016), “Tüketicilerin Helal Ürün Algısı ve Helal Ürünleri Satın Alma Niyetleri Üzerine Bir Araştırma”, Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 19, S. 1, 363- 378.
  • Kurt, A. (2009), “Dindarlığı Etkileyen Faktörler”, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C. 18, S. 2, 1-26.
  • Kurtoğlu, R.; Çiçek, B. (2013), “Tüketicilerin Helal Ürünler Hakkındaki Algılama, Tutum ve Beklentilerini Tespit Etmeye Yönelik Bir Araştırma”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, C. 8, S. 3, 181-205.
  • Lindridge, A. (2005), “Religiosity and The Construction of A Cultural Consumption Identity”, Journal of Consumer Marketing, V. 22, N. 3, 142-151.
  • MacCallum, R. C.; Widaman, K. F.; Preacher, K. J.; Hong, S. (2001), “Sample Size İn Factor Analysis: The Role Of Model Error”, Multivariate Behavioral Research, V. 36, N. 4, 611-637.
  • Maichum, K.; Parichatnon, S.; Peng, K. (2017), “The Influence of Attitude, Knowledge and Quality on Purchase Intention towards Halal Food: A Case Study of Young Non-Muslim Consumers in Thailand”, IRA-International Journal of Management & Social Sciences, V. 6, N. 3, 354-364.
  • Mittelstaedt, J. D. (2002); “A Framework for Understanding the Relationships Between Religions and Markets”, Journal of Macromarketing, V. 22, N. 1, 6-18.
  • Muhamad, N.; Mizerski D. (2010), “The Constructs Mediating Religions’ Influence on Buyers and Consumers”, Journal of Islamic Marketing, V. 1, N. 2, 124-135.
  • Mumuni, A. G.; Veeck, A.; Luqmani, M.; Quraeshi, Z. A.; Kamarulzaman, Y. (2018), “Religious Identity, Community and Religious Minorities’ Search Efforts For Religiously Sanctioned Food: The Case Of Halal Food in Non-Muslim Majority Markets”, International journal of Consumer Studies, V. 42, 586-598.
  • Nurhayati, T.; Hendar, H. (2019), “Personal İntrinsic Religiosity And Product Knowledge On Halal Product Purchase İntention: Role Of Halal Product Awareness”, Journal of Islamic Marketing, V. 11, 603- 620.
  • Özdemir, H.; Yaylı, A. (2014), “Tüketicilerin Helal Sertifikalı Ürün Tercihleri Üzerine Bir Araştırma İstanbul İli Örneği”, İşletme Araştırmaları Dergisi, C. 6, S. 1, 183-202.
  • Preacher, K.J.; Hayes, A.F. (2008), “Asymptotic And Resampling Strategies For Assessing And Comparing İndirect Effects İn Multiple Mediator Models”, Behavior Research Methods, V. 40, 879–891
  • Rahman, A.; Asrarhaghighi, E.; Rahman, S.A. (2015), “Consumers And Halal Cosmetic Products: Knowledge, Religiosity, Attitude And Intention”, Journal of Islamic Marketing, V. 6, 148-163.
  • Rehman, A.U.; Shabbir, M. S.; (2010), "The Relationship Between Religiosity And New Product Adoption", Journal of Islamic Marketing, V. 1, N. 1, 63-69.
  • Reutter, K. K.; Bigatti, S. M. (2014), “Religiosity and Spirituality as Resiliency Resources: Moderation, Mediation, or Moderated Mediation?”, Journal for the Scientific Study of Religion, V. 53, N. 1, 56-72.
  • Sakr, A.; Büyüközer, H. K. (2011), Jelatin, 2. Baskı, Çevik Matbaacılık: İstanbul.
  • Salman, F.; Siddiqui, K. (2011), "An Exploratory Study For Measuring Consumers Awareness And Perc Eptions Towards Halal Food In Pakistan", Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business, V. 3, N. 2, 639.
  • SGIER, State of the Global Islamic Economy Report 2016/2017. (2016). New York.
  • SGIER, State of the Global Islamic Economy Report 2020/2021. (2020). New York.
  • Swimberghe, K.; Sharma D.; Flurry L. (2009), “An Exploratory Investigation of The Consumer Religious Commitment and Its Influence on Store Loyalty and Consumer Complaint Intentions”, Journal of Consumer Marketing, V. 26, N. 5, 340-347.
  • Tabachnick, B. G.; Fidell, L. S. (1996), Using Multivariate Statistics. New York, USA: Harper Collins Publication.
  • Tatlı, H.; Erdem, M.; Arpacık, M. (2017), “Tüketicilerin Gıda Tüketiminde Helal Gıda Farkındalığı Ve Tutumu: Hanehalkı Reisleri Üzerine Bir Uygulama”, Organizasyon Ve Yönetim Bilimleri Dergisi, C. 9, S. 2, 37-53.
  • Topal, B.; Şahin H. (2019), “Tüketicilerin Helal Gıda Ürünlerine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi: Sakarya Örneği”, Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 9, S. 1, 37-51.
  • Torlak Ö. (2012), “İslam Ülkeleri Arasında Helal Ürün Pazarlama Potansiyeli, Problemleri ve Çözüm Önerileri”, Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, C. 4, S. 2, 1-9.
  • Ülker, Y. (2020), “Markaların Helal Etiketi Kullanımının Satın Alma Davranışına Yansıması”, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 22, S. 3, 802-814.
  • Ünalan, M. (2017), “Helal Gıda Ürünlerinde Pazarlama Karması Elemanları”, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi (GÜSBEED), C. 8, S. 19, 102-113.
  • Varinli İ.; Erdem, E.; Avcılar, M. Y. (2016), “Exploring the Factors Affecting Purchase Intention of Halal Certified Foods in Turkey: A PLS-Path Modeling Study”, European Journal of Business and Management, V. 8, N. 4, 68-78.
  • Yazıcıoğlu, Y., Erdoğan, S. (2004). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Detay Yayıncılık,
  • Wilkes, R. E.; Burnett, J. J.; Howell, R. D. (1986), “On the Meaning and Measurement of Religiosity in Consumer Research”, Journal of the Academy of Marketing Science, V. 14, N. 1, 47-56.
APA AVCI İ, KOROGLU A (2021). Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi. , 360 - 380. 10.17153/oguiibf.884934
Chicago AVCI İbrahim,KOROGLU ALI Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi. (2021): 360 - 380. 10.17153/oguiibf.884934
MLA AVCI İbrahim,KOROGLU ALI Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi. , 2021, ss.360 - 380. 10.17153/oguiibf.884934
AMA AVCI İ,KOROGLU A Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi. . 2021; 360 - 380. 10.17153/oguiibf.884934
Vancouver AVCI İ,KOROGLU A Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi. . 2021; 360 - 380. 10.17153/oguiibf.884934
IEEE AVCI İ,KOROGLU A "Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi." , ss.360 - 380, 2021. 10.17153/oguiibf.884934
ISNAD AVCI, İbrahim - KOROGLU, ALI. "Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi". (2021), 360-380. https://doi.org/10.17153/oguiibf.884934
APA AVCI İ, KOROGLU A (2021). Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 16(2), 360 - 380. 10.17153/oguiibf.884934
Chicago AVCI İbrahim,KOROGLU ALI Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 16, no.2 (2021): 360 - 380. 10.17153/oguiibf.884934
MLA AVCI İbrahim,KOROGLU ALI Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, vol.16, no.2, 2021, ss.360 - 380. 10.17153/oguiibf.884934
AMA AVCI İ,KOROGLU A Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2021; 16(2): 360 - 380. 10.17153/oguiibf.884934
Vancouver AVCI İ,KOROGLU A Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2021; 16(2): 360 - 380. 10.17153/oguiibf.884934
IEEE AVCI İ,KOROGLU A "Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi." Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 16, ss.360 - 380, 2021. 10.17153/oguiibf.884934
ISNAD AVCI, İbrahim - KOROGLU, ALI. "Dindarlığın Helal Gıda Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Helal Gıdaya Yönelik Bilgi ve Helal Gıdaya Verilen Önemin Aracılık Rollerinin İncelenmesi". Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 16/2 (2021), 360-380. https://doi.org/10.17153/oguiibf.884934