Seval ŞAHİN
(Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, İstanbul, Türkiye)
Yıl: 2021Cilt: 27Sayı: 105ISSN: 1300-7491 / 2791-6057Sayfa Aralığı: 1 - 14Türkçe

60 0
Klasik Masalın Modern Masaldaki Tezahürü: Bilge Karasu’nun “Avından El Alan” Masalı
Fredric Jameson, “Büyülü Anlatılar: Tür Olarak Romans” başlıklı çalışmasında,geleneksel bir anlatı formu olan romansın modern romanda nasıl farklı şekillerdeortaya çıktığı ve dönüştüğü üzerinde durur. Burada öncelikle geleneksel anlatı türleriyleilgili çalışan Nortrop Frye, Vladimir Propp ve Lévi Strauss’un yaklaşımlarınadeğinir. Ona göre bu üç eleştirmenin yaklaşımındaki ortak özellik anlatılardakarakterleri dikkate almaları ve tanımlarını, türe dair özelikleri, karakter üzerindenyapmalarıdır. Bu tarz yaklaşımlar karaktere yabancılaşmayı engellediği, karakterineylemlerini kavramsallaştırmadığı için sorunludur. Bu sebeple Jameson, incelemeninkarakterlerle değil onların ruh halleri, bu ruh hallerinin eylemlerle birleşmesindekidurumlarla yapılmasını önerir.Bu makalede Bilge Karasu’nun Göçmüş Kediler Bahçesi’nde yer alan ve “masal”olarak adlandırdığı “Avından El Alan” masalı, Jameson’ın bu yönteminden yolaçıkarak ele alınmıştır. Karasu’nun masalında, klasik masala ait birçok unsur kendivarlıklarını devam ettirirler. Fakat bu devam ettirmede masal, arkaik birçok anlatıyagöndermeler yapan bir çağrışım alanına dönüşür. Bu çağrışımlara dil, belirli olmaktan ısrarla kaçan ifade kalıplarıyla eşlik eder. Bu şekilde masalda hem aynıanda iki masal birlikte akar hem de o masallar üzerine düşünen anlatıcının sesi,yazıya dökülür. Yazdığına doğrudan masal adını vermesi, klasik masalın unsurlarını kullanarak onu değiştiren, dönüştüren bir yapı kurması Karasu’nun masalınıkendinden önce gelen masalcıların anlatısına ekleyen bir kurgu oluşturmasını damümkün kılmıştır.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Akatlı, F. ve Sökmen M.G (1997). Bilge Karasu aramızda. İstanbul:, Metis.
  • Boratav, P. N. (1973). 100 soruda Türk folkloru. Ankara: Gerçek.
  • Boratav, P. N. (1969). 100 soruda Türk halk edebiyatı. Ankara: Gerçek.
  • Durbilmez, B (2007). Kırım Türk halk anlatılarında sayı simgeciliği. Milli Folklor. 76: 177-190.
  • İleri, C (2007). Yazının da yırtılıverdiği yer. İstanbul: Metis.
  • Jameson, F (2008). Modernizm ideolojisi. İstanbul: Metis.
  • Karasu, B. (1999). Göçmüş kediler bahçesi. İstanbul.
  • Karasu, B. (2017). Susanlar. İstanbul: Metis.
  • Şimşek, E (2019). Türk kültüründe yılan ve yılan kale (Ceyhan/Adana) anlatıları üzerine değerlendirmeler. AKRA Kültür ve Sanat Dergisi. 19, 13-33.
  • Karakurt, D. Türk söylence sözlüğü. Erişim Tarihi: 10.06.2020.
  • https://tr.wikipedia.org/wiki/Dosya:TurkSoylenceSozlugu.pdf

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.