Murat ÇİNİCİ
(Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Din Psikolojisi Ana Bilim Dalı, Erzurum, Türkiyeum)
Muhammed KIZILGEÇİT
(Atatürk Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Din Psikolojisi Bölümü, Erzurum, Türkiye)
Yıl: 2021Cilt: 23Sayı: 43ISSN: 2146-9806 / 1304-6535Sayfa Aralığı: 1 - 18Türkçe

35 0
Bireylerin İnançsızlık Eğilimi: Ateizm Ölçeği
Ülkemizde yapılan çalışmalar genellikle İslam inancını ölçmeye yöneliktir. Alanda geliştirilen inanç ve inançsızlık çalışmalarının hem kapsamları yeterli değildir hem de kültürler arası inancın boyutlarına olan yaklaşımdan dolayı farklılıklar içermektedir. Bu araştırmanın amacı; inançsız bireylerin Tanrı’ya olan yaklaşımlarına yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Ölçeğin geliştirilmesi için basit seçkisiz örneklem yöntemiyle 508 kadın, 311 erkek olmak üzere 819 kişi çalışma grubuna dâhil edilmiştir. Ön uygulama için 54, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) için 462 ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için 303 kişiye ulaşılmıştır. Ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizlerinin sonucunda birçok inanç faktörlü bir ölçeğin yerine tek boyutlu ateizm ölçeği ortaya çıkmıştır. Ölçeğin Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri ,880 ve Bartlett’s Küresellik Testi değeri ise *$X^2$=1395.249; df=15, p<,001 için anlamlı bulunmuştur. Ölçeğin Cronbach’s Alpha güvenirlik kat sayısı ilk başta ,96 olarak bulunmuştur.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Ayten, Ali - Anık, Evrim. “LGBT Bireylerde Dinî İnanç, Din ve Tanrı Tasavvuru, Dinî ve Manevî Başa Çıkma Süreci”. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi 14/2 (2014), 7-31.
  • Büyüköztürk, Şener. Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem Akademi, 2007.
  • Byrne, Barbara M. Structural Equation Modeling With AMOS Basic Concepts, Applications, and Programming. New York: Routledge, Third Edition, ts.
  • Cragun, Ryan vd. “The NonReligious-NonSpiritual Scale (NRNSS): Measuring Everyone from Atheists to Zionists”. Science, Religion and Culture 2/3 (2015), 36-53.
  • Creswell, John W. - Clark, Plano V.L. Karma Yöntem Araştırmaları Tasarımı ve Yürütülmesi. ed. Selçuk Beşir Demir - Yüksel Dede. Ankara: Anı Yayıncılık, 2. Basım., 2015.
  • DeVellis, Robert F. Ölçek Geliştirme, Kuram ve Uygulamalar. çev. Tarık Totan. Ankara: Nobel, 3. basım, 2017.
  • Garson, George David. “‘Factor Analysis’ from Statnotes: Topics in Multivariate Analysis.” 2009. Erişim 17 Şubat 2021. https://faculty.chass.ncsu.edu/garson/PA765/statnote.htm
  • Hood, Ralph W. vd. The Psychology of Religion. New York: Guilford Press, Fifth Edition, ts.
  • Hunsberger, Bruce E. - Altemeyer, Bob. Atheists: A Groundbreaking Study of America’s Nonbelievers. Amherst: Prometheus Books, 2006.
  • İlhan Topuz. “Dindarlık Tipolojilerini Belirleme Ölçeği: Geliştirilmesi, Geçerlilik ve Güvenirlilik Çalışması -Gazali’nin Anlayışına Göre-”. Marife 11/3 (2011). https://www.marife.org/marife/article/view/610
  • Karaca, Faruk - Hacikeleşoğlu, Hızır. “Allah Tahayyülleri Ölçeği”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 54 (2020), 67-83.
  • Keysar, Ariela. “Who Are America’s Atheists and Agnostics?” Secularism and Secularity: Contemporary International Perspectives. ed. Barry A Kosmin - Ariela Keysar.
  • 33-39. Hartford (CT): Institute for the Study of Secularism in Society and Culture, 2007.
  • Kızılgeçit, Muhammed. Din Psikolojisinin 100’ü. Rize: Otto Yayınları, 2017.
  • Kızılgeçit, Muhammed. Din Psikolojisinin 200’ü. Ankara: Otto Yayınları, 2017.
  • Marler, Penny - Hadaway, Christopher. “‘Being Religious’ or ‘Being Spiritual’ in America: A Zero‐Sum Proposition?” Journal for the Scientific Study of Religion 41/2 (2002), 289-300.
  • Murken, Sebastian. Ohne Gott leben: Religionspsychologische Aspekte des “Unglaubens”. Marburg: Diagonal, 2008.
  • Özdamar, Kazım. Eğitim, Sağlık ve Davranış Bilimlerinde Ölçek ve Test Geliştirme Yapısal Eşitlik Modellemesi: IBM SPSS, IBM SPSS AMOS ve MINITAB uygulamalı. Eskişehir: Nisan Kitabevi, 2017.
  • Pargament, Kenneth. Spiritually integrated psychotherapy. Understanding and addressing the sacred. New York: Guilford, 2007.
  • Schwadel, Philip. “Period and Cohort Effects on Religious Nonaffiliation and Religious Disaffiliation: A Research Note”. Journal for the Scientific Study of Religion 49/2 (2010), 311-319.
  • Seçer, İsmail. Psikolojik Test Geliştirme ve Uyarlama Süreci: SPSS ve LISREL Uygulamaları. Ankara: Anı Yayıncılık, 2015.
  • Sevi̇nç, Kenan vd. “Dindar ve Spiritüel Olmama (DİSOL) Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması”. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (2015), 59-86.
  • Sevinç, Kenan. İnançsızlık Psikolojisi. İstanbul: Çamlıca Yayınları, 2017. Silver, Christopher vd. “The six types of nonbelief: a qualitative and quantitative study of type and narrative”. Mental Health Religion & Culture 17/10 (2014), 990-1001.
  • Streib, Heinz. “More Spiritual than Religious: Changes in the Religious Field Require New Approaches”. Lived Religion - Conceptual, Empirical and Practical-Theological Approaches. ed. Astrid Dinter - Kerstin Söderblom. 53-67. Brill Publishers, 2008.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.