Enes BÜYÜK
(Trabzon Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölümü, Tefsir Anabilim Dalı, Trabzon, TÜRKİYE)
Yıl: 2020Cilt: 20Sayı: 1ISSN: 2630-5550Sayfa Aralığı: 39 - 63Türkçe

0 0
Safedî’nin Kur’an’ın Kur’an’la Tefsiri Yöntemine Yaklaşımı
Kur’an erken dönemlerden itibaren sistematik olarak tefsir edilmiş olup onun tefsir süreci halihazırda devam etmektedir. Tefsir sürecinin en önemli yönlerinden biri doğru anlama ulaşabilmek için doğru esasların kullanılmasıdır. Bu sebeple tefsir ilminde dikkate alınan yöntemlerden biri de Kur’an’ın Kur’an’la tefsir edilmesidir. Bu yöntem günümüzde tefsir usulü meselelerinden biri olarak tartışılmakta ve onun belirlenmesi konusunda İbn Teymiyye ön plana çıkarılmaktadır. Ancak yöntem onun çağdaşı Safedî’nin Keşfu’l-esrâr ve hetkü’l-estâr adlı tefsirinde de öne çıkmakta ve sistematik olarak uygulanmaktadır. Safedî, tefsirinde, beyana muhtaç olan âyetlerin Kur’an’da açıklandığına dair mutlaklık içeren ifadeler serdetmekte ve rivayetlere çok az yer vermektedir. Bu sebeplerden dolayı onun tefsirinde bu usul ayrı bir öneme sahiptir. Makalede ise Safedî’nin konuya yönelik açıklamaları, yöntemin mutlaklık içerip içermediği, tatbik ediliş tarzları incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Öncelikle Safedî’nin bu hususta diğer müfessirler karşısındaki konumunu daha iyi görebilmek için onun öncesindeki tefsirlerde yöntemin varlığına dair diğer müfessirlerin açıklamaları tespit edilmiştir. Haliyle Safedî’nin konu hakkındaki görüşleri ortaya konarak mezkûr tartışmalara katkı sağlamak amaçlanmıştır.
DergiAraştırma MakalesiErişime Kapalı
  • Albayrak, Halis. Kur’ân’ın Bütünlüğü Üzerine. İstanbul: Şûle yayınları, 2011.
  • Aydın, Muhammed. “‘Rivayet Tefsiri’ Kavramı ve Kur’an’ın Kur’an ile Tefsiri: Eleştirel Bir Yaklaşım”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 20/2 (2009), 1-32.
  • Çakın Kâmil. “Hadis’in Kur’an’a Arzı Meselesi”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 34 (1993), 237-262.
  • Çiftçi, Nurettin. Kur’ân’ın Kur’ân’la Tefsiri. Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2019.
  • Güler, Zekeriya. “Müstefîz”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Erişim 5 Mayıs 2020. https://islamansiklopedisi.org.tr/mustefiz
  • Hocaoğlu, Mustafa. Konulu Tefsir ve Problemleri. Kahramanmaraş: SAMER Yayınları, ts.
  • İbn Atıyye el-Endelûsî, Abdulhak b. Ğâlib. el-Muharrerü’l-vecîz fî tefsîri’l-Kitâbi’l-‘Azîz. thk. Abdüsselam Abdüşşâfî Muhammed. 6 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 2001.
  • İbn Kayyim el-Cevziyye, Muhammed b. Ebû Bekir b. Eyyûb. et-Tibyân fî îmâni’l-Kur’an, thk. Abdullah b. Sâlim el-Batâtî. Mekke: Dâru’l-‘Âlemi’l-Fevâid, ts.
  • İbn Kesîr, Ebu’l-Fidâ İsmail b. Kesîr. Tefsîru’l-Kur’âni’l-‘Azîm. thk. Mustafa es-Seyyid Muhammed vd. 15 Cilt. Gîza: Müessesetü Kurtuba, 2000.
  • Karataş, Ali. “Kur’ân’ı Kur’ân İle Anlama”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 31 (2011), 177-197.
  • Kummî, Ebu’l-Hasan Ali b. İbrahim. et-Tefsîr. thk. es-Seyyid Tayyib el-Mûsevî el-Cezâirî. 2 Cilt. Kum: Dâru’l-Kitâb, 1303.
  • Mâtürîdî, Ebû Mansur Muhammed b. Muhammed b. Mahmud. Te’vîlâtü Ehli’s-sünne. thk. Fatma Yusuf elHaymî. 5 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2004.
  • Mâverdî, Ali b. Muhammed b. Habîb. en-Nüket ve’l-‘uyûn. thk. es-Seyyid b. Abdulmaksûd b. Abdurrahîm. 6 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, ts.
  • Öztürk, Mustafa. “Kur’an’ın Kur’anla Tefsiri: Bir Mahiyet Soruşturması”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 8/2 (2008), 1-20.
  • Râzî, Fahreddîn b. Ömer. Mefâtîhu’l-ğayb. 32 Cilt. Beyrut: Dâru’l-fikr, 1981.
  • Safedî, Cemâleddîn Yusuf b. Hilâl b. Ebû’l-Berakât. Keşfu’l-esrâr ve hetkü’l-estâr. thk. Bahattin Dartma. 5 Cilt. İstanbul: İSAM Yayınları, 2019.
  • Sıcak, Ahmet Sait. Kur’ân Tefsirinde Öznellik. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2013.
  • Süyûtî, Celâleddîn. ed-Dürrü’l-mensûr fi’t-tefsîri bi’l-me’sûr. thk. Abdullah b. Abdulmuhsin et-Türkî. 17 Cilt. Kâhire: Merkezü Hicr li’l-Buhûs ve’d-Dirâsât, 2003.
  • Taberî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr. Câmi‘u’l-beyân ‘an te’vîli Âyi’l-Kur’ân. thk. İslam Mansur Abdülhumey vd. 12 Cilt. Kâhire: Dâru’l-Hadis, 2010.
  • Tûsî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. el-Hasan. et-Tibyân fî tefsîri’l-Kur’ân. thk. Ahmed Habib Kasîr el-Âmilî. 10 Cilt. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-‘Arabî, ts.
  • Vâhidî, Ali b. Ahmed b. Muhammed. et-Tefsîru’l-basît. thk. İbrahim b. Ali el-Hasan. 25 Cilt. Riyad: Câmi‘atü’l-İmām Muhammed b. Su‘ūd el-İslâmiyye, 1430.
  • Yüksek, Muhammed İsa. “Mücmelin Beyanı Bağlamında Kur’ân’ın Kur’ân’la Tefsirinin Bilgi Değeri”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 21/39 (2019), 173-198. https://doi.org/10.17335/sakaifd.501282
  • Zeccâc, Ebû İshâk İbrahim b. es-Serî. Ma‘âni’l-Kur’ân ve i‘râbuh, thk. Abdulcelil Abduh Çelebi. 5 Cilt. Beyrut: ‘Alemu’l-Kütüb, 1988.
  • Zemahşerî, Muhammed b. Ömer. el-Keşşâf ‘an hakâiki ğavâmizi’t-tenzîl ve ‘uyûni’l-ekâvîl fî vücûhi’t-te’vîl. thk. Ebû Abdullah ed-Dânî b. Münîr Âl-i Zehebî. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-‘Arabî, 2006.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.