BAHADIR YILDIZ
(Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Ankara, Türkiye)
Gülsen DEMİRCİ
(Şair Abdurrahim Karakoç Ortaokulu, Ankara, Türkiye)
Koray AKDENİZ
(Milli Eğitim Bakanlığı, Kırıkkale, Türkiye)
Selen GALİÇ
(Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ankara, Türkiye)
Selin URHAN
(Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ankara, Türkiye)
Tuba KAVUNCU
(Yeşilköy 19 Aralık Ortaokulu, Hatay, Türkiye)
Tuğçe MAYAN YILDIZ
(Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ankara, Türkiye)
Yeşim OZANSAK TOPCU
(İstanbul Aydın Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İstanbul, Türkiye)
Yıl: 2021Cilt: 17Sayı: 3ISSN: 1305-5429 / 1306-7850Sayfa Aralığı: 535 - 556Türkçe

0 0
Ortaokul ve Lise Öğrencilerinin Matematiksel Kavram Yanılgılarına Yönelik Türkiye’de Yapılan Çalışmaların Sistematik Derlemesi
Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 2014-2020 yılları arasında 5-12. sınıf düzeyindeki matematiksel kavram yanılgılarına yönelik yürütülen çalışmaların sistematik olarak derlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda incelenen çalışmaların konu alanı ve yöntemsel eğilimleri belirlenmiştir. İlgili alan yazın ERIC, Web of Science, Science Direct, Dergipark ve Ulusal Tez Merkezi olmak üzere beş farklı veri tabanı üzerinden taranmıştır. Alan yazın taraması araştırmacılar tarafından belirlenen veri arama protokolüne göre yapılmış ve veriler Yayın Sınıflama Formu aracılığıyla toplanmıştır. Sistematik derleme için dahil etme kriterlerine göre seçilen 46 çalışma bu araştırmanın verilerini oluşturmaktadır. Matematiksel kavram yanılgısı çalışmalarının konu alanı eğilimleri incelendiğinde çalışmaların lise kademesine kıyasla ortaokul kademesinde yoğunlaştığı görülmektedir. Ayrıca lise kademesinde en fazla çalışmanın sayılar ve cebir öğrenme alanında yapıldığı görülmüştür. Benzer şekilde ortaokul kademesinde çalışmaların sayılar ve işlemler ile cebir öğrenme alanlarında yoğunluk gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmaların yöntemsel eğilimleri incelendiğinde ise nitel yöntemlerin nicel yöntemlere kıyasla daha fazla kullanıldığı görülmüştür. İncelenen çalışmaların veri toplama araçlarında ise ağırlıklı olarak açık uçlu sorular içeren başarı testlerinin kullanıldığı tespit edilmiştir.
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Adıgüzel, T., Şimşir, F., Çubukluöz, Ö. ve Özdemir, B. G. (2018). Türkiye’de matematik ve fen eğitiminde kavram yanılgılarıyla ilgili yapılan yüksek lisans ve doktora tezleri: Tematik bir inceleme. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(25), 57-92.
  • Akbulut, E. S. (2018). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin cebir konusundaki kavram yanılgılarının giderilmesinde etkileşimli tahta kullanımının etkisi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 537898).
  • Alapala, B. (2018). Ortaokul matematik öğretmen adaylarının cebir hakkındaki algılarının ve soru amacı ve öğrenci çözümleri hakkındaki bilgilerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 514777).
  • Altıparmak, K. ve Palabıyık, E. (2017).4. ve 5. sınıf öğrencilerinin ondalık gösterim konusundaki kavram yanılgılarının ve hatalarının tespiti ve analizi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 447-470. doi:10.18506/anemon.290744
  • Altoğ, Ö. (2016). Ankara ili Yenimahalle ilçesi ilköğretim 8.sınıf öğrencilerinin matematik öğreniminde bazı matematik konularında sıfır ile ilgili hata ve kavram yanılgıları (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 461557).
  • Aşık, T. (2017). Üslü ve köklü ifadelerdeki kavram yanılgılarının belirlenmesi ve giderilmesinde kavram karikatürlerinin kullanılması (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 490516).
  • Ay, Y. (2014). Yedinci sınıf öğrencilerinin çokgenlerle ilgili kavram yanılgıları ve nedenlerinin belirlenmesi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 378601).
  • Baralos, G. (2009). Concept mapping as evaluation tool in mathematics. Retrieved from https://www.semanticscholar.org/paper/Concept-mapping-as-evaluation-tool-inmathematics- Baralos/128c55bf62e1aedc2da604bc8b7782824747e870#citing-papers
  • Bursalı, G. G., & Gökkurt Özdemir, B. (2019). Instructional explanations of mathematics teachers and preservice teachers on misconceptions: the subject of probability. Journal of computer and education research, 7(14), 642-672. doi:10.18009/jcer.639384
  • Bütüner, S. Ö., & Filiz, M. (2017). Exploring high-achieving sixth grade students’ erroneous answers and misconceptions on the angle concept. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 48(4), 533-554. doi: 10.1080/0020739X.2016.1256444
  • Bütüner, S. Ö. ve Filiz, M. (2018). İlköğretim matematik öğretmenlerinin açılar konusundaki öğrenci kavram yanılgılarının farkındalıklarının belirlenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35, 123-144.
  • Calvo-Morata, A., Alonso-Fernández, C., Freire, M., Martínez-Ortiz, I., & Fernández-Manjón, B. (2020). Serious games to prevent and detect bullying and cyberbullying: A systematic serious games and literature review. Computers and Education, 157, 1-20. doi: 10.1016/j.compedu.2020.103958
  • Camadan, M. F. (2019). 6. Sınıf öğrencilerinin cebir konusundaki kavram yanılgılarının incelenmesi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir.
  • Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage Publications.
  • Çakmak Gürel, Z. ve Okur, M., (2017). 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin eşitlik ve denklem konusundaki kavram yanılgıları. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 6(4), 479-507. doi: 10.30703/cije.342074
  • Çekiç, E. (2018). Ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin temel geometrik kavramlar ve çizimler alt öğrenme alanına yönelik kavram yanılgıları (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 542110).
  • Çelik, A. Ö., & Güzel, E. B. (2017). Mathematics teachers' knowledge of student thinking and its evidences in their instruction. Journal on Mathematics Education, 8(2), 199-210. doi: 10.22342/jme.8.2.4144.199-210
  • Çelik, H. S. ve Masal, E. (2018). 7. sınıf öğrencilerinin denklem ve eşitlik konusundaki öğrenmelerine öğrenci bileşeni açısından bir bakış. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 168-186. doi: 10.19126/suje.418532
  • Daniel, B., & Harland, T. (2017). Higher education research methodology: A step-by-step guide to the research process. Routledge London. doi: 10.4324/9781315149783
  • Dede, Y., & Argün, Z. (2004). Starting point of mathematical thinking: The role of mathematical concepts. Educational Administration: Theory and Practice, 39(39), 338-355.
  • Doyuran, G. (2014). Ortaokul öğrencilerinin temel geometri konularında sahip oldukları kavram yanılgıları (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 381134).
  • Erbaş, A. K. ve Ersoy, Y. (Eylül, 2002). Dokuzuncu sınıf öğrencilerinin eşitliklerin çözümündeki başarıları ve olası kavram yanılgıları. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi’inde sunulan bildiri, Ankara: ODTÜ.
  • Erdem, Ö. (2017). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin cebir öğrenme alanında yaşadıkları kavram yanılgılarının giderilmesinde etkinlik temelli öğretimin kullanılması (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 511905).
  • Ertem Akbaş, E. ve Gök, M. (2018). Ortaöğretim öğrencilerinin olasılık konusunda temsil edilebilirlik ile ilgili kavram yanılgıları. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 1434-1458.
  • Fidan, N. (1996). Okulda öğrenme ve öğretme. Alkım Yayınevi.
  • Fujii, T. (2020). Misconceptions and alternative conceptions in mathematics education. In S. Lerman (Ed.), Encyclopedia of mathematics education. Springer. doi: 10.1007/978-94-007- 4978-8_114
  • Glasersfeld, E., & Steffe, L. P. (1991). Conceptual models in educational research and practice. The Journal of Educational Thought (JET), 25(2), 91-103.
  • Göktaş, Y., Küçük, S., Aydemir, M., Telli, E., Arpacık, O., Yıldırım, G., & Reisoğlu, I. (2012). Educational technology research trends in Turkey: a content analysis of the 2000-2009 decade. Educational Sciences: Theory and Practice, 12(1), 191-199.
  • Göçük, Ş. (2019). Ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin üslü sayılar ile köklü sayılar konularındaki kavram yanılgılarının belirlenmesi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No:576737).
  • Gümüş, B. (2020). Ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin geometrik cisimlerin tanımlanması ve açınımlarına ilişkin bilgi düzeylerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 613693).
  • Gürbüz, M. Ç., & Ağsu, M. (2017). Dialogic teaching model for ninth class students to conceptualize inequalities. Journal of Education and Practice 8(28), 171-187.
  • Gürbüz, R. ve Erdem, E. (2017). Olasılık konusunun öğrenilmesini zorlaştıran nedenler hakkında ortaokul matematik öğretmenlerinin görüşleri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 361-380. doi: 10.18506/anemon.258539
  • Horzum, T. (2018). Matematik öğretmeni adaylarının dörtgenler hakkındaki anlamalarının kavram hartiası aracılığıyla incelenmesi. Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi, 9(1), 1-30. doi: 10.16949/turkbilmat.333678
  • Hashweh, M. (1988). Descriptive studies of students’ conceptions in science. Journal of Research in Science Teaching, 25(2), 121-134. doi: 10.1002/tea.3660250204
  • Işık, A. ve Çelik, E. (2017). Çalışma yapraklarıyla cebir öğretiminin öğrenci başarısına etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(5), 1893-1908.
  • İpekoğlu, A. (2017). Ortaokul matematik öğretmenlerinin kavram yanılgılarının giderilmesine yönelik çözüm önerilerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No:485959)
  • Kalaç, S. (2016). 7. sınıf öğrencilerinin doğrusal denklemler konusundaki kavram yanılgıları ve güncel çözüm önerileri (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 435303).
  • Kanak, G. (2016). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin olasılık ile ilgili kavramsal bilgilerinin analizi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 439288).
  • Karadeniz, M. H., Kaya, T. B., & Bozkuş, F. (2017). Explanations of prospective middle school mathematics teachers for potential misconceptions on the concept of symmetry. International Electronic Journal of Elementary Education, 10(1), 71-82.
  • Karataş, Ö. F., Köse, S. ve Coştu, B. (2003). Öğrenci yanılgılarını ve anlama düzeylerini belirlemede kullanılan iki aşamalı testler. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 54-69.
  • Kaya, R. (2015). Ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin sayıların ondalık gösterimi konusundaki kavram yanılgılarının incelenmesi (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 409117).
  • Kaya, D. (2017). Altıncı sınıf öğrencilerinin cebir öğrenme alanındaki başarı düzeylerinin incelenmesi. International e-Journal of Educational Studies (IEJES), 1(1), 47-59.
  • Karaağaç, M. ve Köse, L. (2015). Öğretmen ve öğretmen adaylarının kesirler konusundaki kavram yanılgıları ile ilgili bilgilerinin incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (30), 72-92.
  • Korkmaz, S. (2019). 9. sınıf öğrencilerinin mantık konusundaki kavram yanılgıları (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 584085).
  • Kubar, A. & Çakıroğlu, E. (2017). Prospective teachers’ knowledge on middle school students’ possible descriptions of integers. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 5(4), 279-294.
  • Kucam, E. (2018). Kavram yanılgıları ile yanıtlayıcı davranışları arasındaki ilişkilerin matematik okuryazarlığı örneği üzerinde incelenmesi (Yüksek lisans tezi) https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 526302)
  • Kula Ünver, S. (2016). Matematik öğretmeni adaylarının kesirler konusundaki olası kavram yanılgılarına ilişkin görüşleri. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 1–15.
  • Mehmetlioğlu, D. (2014). Misconceptions of elementary school students about comparing decimal numbers. Procedia Social and Behavioral Sciences 152(2014), 569-574. doi: 10.1016/j.sbspro.2014.09.245
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2018). Matematik dersi öğretim programı ilkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar. MEB: Ankara.
  • Öçal, M. F. (2014). Öğrencilerin olasılıkla ilgili sezgi temelli kavram yanılgıları: ortaokul ve lise matematik öğretmenlerinin farkındalıkları ve öğretme pratikleri (Doktora tezi) https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 385048)
  • Öçal, M. F. (2018). The case of time axis fallacy: 11th grade students’ intuitively-based misconception in probability and teachers’ corresponding practices. Journal of Qualitative Research in Education, 6(3), 86-105. doi: 10.14689/issn.2148-2624.1.6c3s4m
  • Özer, A. Ö. ve Bukova Güzel, E. (2016). Öğrenci, öğretmen adayı ve öğretmenlerin bakış açısından matematiksel modelleme problemleri. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 57-73.
  • Özkan, M. (2015). 7. sınıf öğrencilerinin çokgenlerde ve özel dörtgenlerde yaptıkları kavram yanılgılarının incelenmesi (Yüksek lisans tezi).https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 417603).
  • Palabıyık, E. (2016). İlköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin ondalık sayılar konusunda hata ve kavram yanılgılarının tespiti ve analizi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 448236).
  • Parahoo, K. (2014). Nursing research: principles, process and issues. Macmillan International Higher Education.
  • Patton, M. Q. (2014). Qualitative evaluation and research methods: integrating theory and practice. Sage Publications.
  • Rittle Johnson, B. & Schneider, M. (2015). Developing conceptual and procedural knowledge of mathematics. In R. Cohen Kadosh & A. Dowker (Ed.), Oxford Handbook of Numerical Cognition içinde (pp.1118-1134). Oxford: Oxford University Press.
  • Smith, J. P., diSessa, A. & Roschelle, J. (1994). Misconceptions reconceived: a constructivist analysis of knowledge in transition. The Journal of the Learning Sciences, 3(2), 115-163. doi: 10.1207/s15327809jls0302_1
  • Stafylidou, S., & Vosniadou, S. (2004). The development of students’ understanding of the numerical value of fractions. Learning and Instruction, 14(5), 503-518. doi: 10.1016/j.learninstruc.2004.06.015
  • Steinle, V. & Stacey, K. (2003). Grade-related trends in the prevalence and persistence of decimal misconceptions. International Group for the Psychology of Mathematics Education, 4, 259- 266.
  • Şafak, C. (2016). 8.sınıf öğrencilerinin olasılık konusundaki kavram yanılgıları (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 446031).
  • Tarım, K. ve Siyer, A. (2017). Ortaokul matematik öğretmenlerinin basamak değer kavramı ve öğretimine ilişkin pedagojik görüşleri. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(1), 41-60. doi: 10.17984/adyuebd.325364
  • Tuluk, G. (2015). Ortaokul matematik öğretmeni adaylarının açı kavramına ilişkin oluşturdukları kavram haritalarının değerlendirilmesi. Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi, 6(2), 323-337. doi: 10.16949/turcomat.36234
  • Tutak, T., Gün, Z. ve Emül, N. (2010). Matematik eğitiminde ilköğretim düzeyinde kavram yanılgısıyla ilgili yapılan çalışmaların bir değerlendirilmesi. Education Sciences, 5(3), 940- 953.
  • Türkdoğan, A., Güler, M., Bülbül, B. Ö. ve Danişman, Ş. (2015). Türkiye’de matematik eğitiminde kavram yanılgılarıyla ilgili çalışmalar: Tematik bir inceleme. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 215-236. doi: 10.17860/efd.26545
  • Ubuz, B. (1999). 10. ve 11. sınıf öğrencilerinin temel geometri konularındaki hataları ve kavram yanılgıları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(17), 95-104.
  • Ülgen, G. (2004). Kavram geliştirme: kuramlar ve uygulamalar (4. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Yağbasan, R. ve Gülçiçek, Ç. (2003). Fen öğretiminde kavram yanılgılarının karakteristiklerinin tanımlanması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(13), 102-120.
  • Yavuz Mumcu, H. (2017). Pedagojik alan bilgisi bağlamında öğretmen adaylarının kesirlerle ilgili kavram yanılgılarını giderme yeterliklerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(3), 1264-1292. doi: 10.14686/buefad.337019
  • Yenil, T. (2020). 6.sınıf öğrencilerinin ondalık gösterim konusundaki kavram yanılgılarının 5E modeline göre tasarlanan dijital kavram karikatürleri ile giderilmesi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 638126).
  • Yıldızhan, B., & Şengül, S. (2017). 6. sınıf öğrencilerinin harflerin anlamına yönelik kavram yanılgılarının aritmetikten cebire geçiş süreci bağlamında incelenmesi ve öğrencilerin matematik tutumları ve öz yeterlikleri ile karşılaştırılması. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences,3(2), 249-268.
  • Yüce, M. (2017). Lise öğrencilerinin matematik dersi kapsamında örnek üretme becerileri (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 454941).
  • Yürekli, A. (2020). Ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin tam sayılar konusundaki işlemlere ait kavram yanılgılarının belirlenmesi ve kavram karikatürleri ile giderilmesi (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/’nden erişilmiştir (Tez No: 6323439).
  • Zembat, İ. Ö. (2016). Piaget’nin merceğinden yapılandırmacılık ve zihinsel düzenekler. E. Bingölbali, S. Arslan, & İ. Ö. Zembat, İ. Ö. (Ed.), Matematik eğitiminde teoriler içinde (ss. 475- 487). Ankara: Pegem Akademi.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.