Beria GÜNAL
(İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye)
Nur Esin
(İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye)
Yıl: 2007Cilt: 6Sayı: 1ISSN: 1303-7005 / 1307-1645Sayfa Aralığı: 19 - 30Türkçe

112 6
İnsan- mekan iletişim modeli bağlamında konutta psiko-sosyal kalitenin irdelenmesi
Mimarlığın psikolojik ve sosyal yönleri, çevre-davranış bilimleri gibi disiplinlerarası bilimlerden yararlanmayı bir zorunluluk haline getirmiştir. Tasarımcı-kullanıcı arasındaki bilgi alışverişinin sağlanabileceği çeşitli platformlara daha fazla işlerlik kazandırmak gerekmektedir. Kullanım sonrası değerlendirme çalışmalarında, mimarların sorumluluğunun arttırılması, tasarlamanın gelişmesinde kullanıcı boyutunun algılanması açısından önemlidir. Bu araştırmanın amacı, mekân kalitesinin algılanmasında rol oynayan psiko-sosyal kalite değişkenlerini ortaya çıkaracak bazı davranışsal ve mekânsal ipuçları elde etmektir. Bu ipuçları, tasarlanan mekan ile algılanan mekan arasındaki farkı en aza indirmekte yardımcı olacaktır. İnsanla iletişim kurabilen mekanlarda, mekansal kaliteyi arayabilir ve sorgulayabiliriz. Mekanın insanla kurduğu iletişim sürecinin sonunda elde edilecek veriler, o mekanı tasarlayana kullanım bilgilerini ileterek geri besleyeceği gibi, konuta ait psiko-sosyal kalitenin de ipuçlarını verecektir. Ancak, mimarlık mesleğinin pratiğinde tasarımcı -kullanıcı iletişimi yeterince sağlanamamaktadır. Bu nedenle, mekanın psiko-sosyal kalite değişkenlerinin mekan-kullanıcı etkileşimi incelenerek belirlenmesi hedeflenmiştir. Tasarımcı-kullanıcı iletişimini sağlayacak bir ”Mekan-Kullanıcı-Tasarımcı İletişim Döngüsü Modeli” kurgulanmıştır. Tasarımcının, kendi ürünlerinin kullanım sonrası değerlendirmesini, kurgulanan iletişim döngüsü modelini kullanarak yapması ve elde edeceği verileri sonraki yeni ürün tasarımında ve üretiminde kullanması önerilmektedir. Alan araştırmasının sonucunda, ”Mekan-Kullanıcı-Tasarımcı İletişim Döngüsü Modeli” nin işlerliğinin olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra, akademik araştırmaların ve mimari ürünlerin değerlendirilmesinden elde edilen deneyimlerden, uygulamacı mimarlar tarafından ne ölçüde yararlanıldığı da vurgulanmıştır.
Sosyal > İletişim
DergiDiğerErişime Açık
  • Altaş, N. E., (1994). Kalite kavramı üzerine bir inceleme: Fiziksel çevrede kalite parametreleri modeli. Journal of İstanbul Technical University, 52, 3-4, 37-48.
  • Altaş, N. E. ve Özsoy, A., (1997). Spacial adaptability and flexibility as parameters of user satisfaction for quality housing, Building Environment, 33, 5 .
  • Ayyıldız, A. (1999). İnsan çevre diyalektiğinin duyusal, zihinsel, duygusal süreçleri; çevresel algıbilişim- anlam. Yüksek lisans tezi, İ.T.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • BS4778, Part I (ISO 8402:1987). Quality Vocabulary International Terms, British Standard Institute, London.
  • Campbell, A., Converse, P. ve Rodgers, W., (1976). The quality of American life: perceptions, evaluations and satisfactions, Russell Sage Foundation, N.Y.
  • Cüceloğlu, D., (2002a). İnsan ve davranışı, psikolojinin temel kavramları, Remzi Kitabevi, İstanbul.
  • Cüceloğlu, D., (2002b). İletişim donanımları, Remzi Kitabevi, İstanbul.
  • Cüceloğlu, D., (1991). İnsan ve Davranışı, psikolojinin temel kavramları, Remzi kitabevi. İstanbul.
  • Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, (1997). YEM Yayın, İstanbul.
  • Fitch, J.M., (1972). The American building: Environmental forces that shape it, Schocken Books, N.Y.
  • Gutman, R. ve Westergaard, B., (1974). Building evaluations user satisfaction and design, designing for human behaviour in Lang, J. vd. eds. Architecture and Behavioural Science,. Dowdwn, Hutchinson and Ross, Pennsylvania.
  • Gür, Ö.Ş., (1996). Mekan örgütlenmesi, Gür yayıncılık, Trabzon.
  • Gür, Ö.Ş., (2000). Konut kültürü, YEM Yayın, İstanbul.
  • Hersberger, R.G., (1974). Predicting the meaning of architecture, in Lang, J. vd. eds. Designing for Human Behavior, Dowdwn, Hutchinson and Ross, 147-200, Pennsylvania.
  • İzgi, U., (1999). Mimarlıkta süreç, kavramlarilişkiler, YEM Yayın, İstanbul.
  • İnceoğlu, Y., (2004). Konut yapım sektöründe toplam kalite yönetimi: “Kalite fonksiyon yayılımı” metodolojisinin sektöre uyarlanması. Yüksek Lisans Tezi, İ.T.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü.
  • Özsoy, A. ve Altaş(Esin), N. ve Ok, V. ve Pulat, G., eds. (1995). Toplu konutlarda davranışsal Verilere Dayalı nitelik Değerlendirmesi. Araştırma Raporu TUBİTAK, INTAG 102, İstanbul.
  • Priemus, H. (1986). Housing as a social adaptation process: A conceptual scheme. Environment and Behaviour, 18.1, 31-52.
  • Rapoport, A., (1990). History and precedent in environmental design, Plenum Press, N.Y.
  • Sungur, E. A. ve Çağdaş, G., (2003). Morphology and user satisfaction ascomponent of housing quality, Proceedings, of Urban Life-Policy Versus Practice Conference, 262-273, İ.T.Ü. İstanbul.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.