Esra SİVEREKLİ
(HARRAN ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, MALİYE BÖLÜMÜ)
Nihat KÜÇÜK
(HARRAN ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, MALİYE BÖLÜMÜ)
Bahar BURTAN DOĞAN
(HARRAN ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, MALİYE BÖLÜMÜ)
Hamza ERDOĞDU
(HARRAN ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, MALİYE BÖLÜMÜ)
Dursun AKASLAN
(HARRAN ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, MALİYE BÖLÜMÜ)
Recep Aytaç İZGÖRDÜ
(HARRAN ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, MALİYE BÖLÜMÜ)
Gencay SARIIŞIK
(HARRAN ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, MALİYE BÖLÜMÜ)
Proje Grubu: TÜBİTAK SOBAG ProjeSayfa Sayısı: 196Proje No: 120K584Proje Bitiş Tarihi: 31.12.2020Türkçe

0 0
TRC2 Bölgesinde Faaliyet Gösteren KOBİ’lerin Covid-19 Sürecine Uyum Kabiliyetlerinin Ölçülmesi ve Sanayi 4.0 Perspektifinden Rekabet Koşullarının İyileştirilmesi Analizi
ARDEB 1001-Bilimsel ve Teknolojik Arastırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında açılan COVID-19 ve Toplum: Salgının Sosyal, Beseri ve Ekonomik Etkileri, Sorunlar ve Çözümler baslıklı çagrıya sunulan 120K584 Nolu ve TRC2 Bölgesinde Faaliyet Gösteren KOBIlerin COVID-19 Sürecine Uyum Kabiliyetlerinin Ölçülmesi ve Sanayi 4.0 Perspektifinden Rekabet Kosullarının Iyilestirilmesi Analizi baslıklı proje Harran Üniversitesi Prof. Dr. Esra SIVEREKLI yürütücülügünde; Dicle Üniversitesi Ögretim Üyesi Bahar Burtan DOGAN, Harran Üniversitesi Ögretim Üyesi Doç. Dr. Gencay SARIISIK, Harran Üniversitesi Ögretim Üyesi Doç. Dr. Dursun AKASLAN, Harran Üniversitesi Ögretim Üyesi Dr. Nihat KÜÇÜK, Harran Üniversitesi Ögretim Üyesi Dr. Hamza ERDOGDU ve Sanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası R. Aytaç IZGÖRDÜ arastırmacıları tarafından gerçeklestirilerek toplam yedi (7) aylık zaman zarfında tamamlanmıstır. Projeye Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası destek vermistir. Bu çalısmanın konusu; TRC2 Bölgesinde faaliyet gösteren KOBI?lerin COVID-19 sürecine uyum kabiliyetlerinin Demografik Bilgiler, KOBI Bilgileri, Mevcut Durumları, Yenilikçi Modellerin Uygulanabilirligi, Talep ve Beklentileri, Sanayi 4.0 ve Online Is Takibi baslıklarında degerlendirilerek, Salgın sürecine ve bu süreçte önemi artan Bilgi ve Iletisim Teknolojilerine olan uyumlarının belirlenmesi ve böylece Sanayi 4.0 perspektifinden rekabet kosullarının iyilestirilmesini saglayacak tespitlerin yapılmasıdır. Çalısmanın amacı, COVID-19 küresel salgınının TRC2 Bölgesi?nin ekonomik yapısı içerisinde önemli bir yere sahip olan KOBIlerin mevcut durumları ve ekonomik faaliyetlerinin deger ve tedarik zincirleri bakımından sürdürülebilirlik durumlarına olan etkilerinin; sektörel, ölçek (çalısan sayısı), hukuki yapı ve gereksinim duyulan diger özelliklerine göre istatistiki ve ekonometrik yöntemlerle belirlenmesi ve elde edilen sonuçlarla rekabetçi niteliklerini gelistirecek ve sürece uyum kabiliyetlerini arttıracak öneri ve yenilikçi modellerin gelistirilmesi olarak hedeflenmistir. Çalısmada; literatür taraması, anketlerin hazırlanması, örneklem büyüklügünün tespit edilmesi ve verilerin toplanması, verilerin konu baslıgı ve içerigine uygun yöntemlerle analiz edilmesi ve raporlanması asamalarından olusan bir metot takip edilerek, mevcut durum üzerine gelistirilmis olan model önerilerini belirlemeyi hedefleyen nitel ve nicel yöntemlerden yararlanılmıs ve betimsel anlatım yöntemi dahilinde derinlemesine içerik ve süreç analizi yöntemi benimsenmistir. Çalısmanın sonunda; TRC2 Bölgesi KOBIlerinin Bölgenin de ekonomik ve sosyo demografik özellikleri nedeniyle, ölçekleri ve faaliyette bulundukları sektörler itibariyle kırılgan bir yapıya sahip oldukları, bu görünümün Pandemi sürecinde basta finansal yapıları olmak üzere tedarik ve deger zincirlerini olumsuz etkiledigi, özellikle insaat ve ticaret sektörünün en fazla etkilenen KOBIler oldugu bulgularına ulasılmıstır. Bununla birlikte, TRC2 Bölgesi KOBIlerinin Sanayi 4.0 sürecine uyumlarını da artıracak yenilikçi yönetsel modellerin benimsenmesi ve uygulanabilirligi, online araç ve is ve islemlerin uygulanması ve bilgi ve iletisim teknolojilerindeki gelismelere olan talep ve beklentilerinin yüksek olması, sürece henüz yapı ve içerik olarak hazır olmamakla birlikte, bilissel olarak hazır olduklarını ifade etmeleri ve buna yönelik taleplerde bulunmaları çalısmanın ulastıgı en güçlü bulgulardır. Bu baglamda gerek KOBIlerin gelistirilebilirliginin saglanarak faaliyetlerinin sürdürülebilirliginde, gerekse finansal açıdan pandemi sürecinin beraberinde getirdigi olumsuzlukların giderilmesinde kamu kesimi desteklerinin ve isbirligi faaliyetlerinin önemi çalısma ile belirlenen önemli bir sonuç olmustur. TRC2 Bölgesinin ihtiyaç duydugu desteklerin teknik, finansal ve yenilikçi Bölgesel ve Yerel içerikli destekler çesitliliginde olması, Bölgeye has yerel politikaların uygulama zorunlulugunu beraberinde getirmektedir.
  • Adian, I., Doumbia, D., Gregory, N., Ragoussis, A., Reddy, A., Timmis, J. September 2020. “Small and Medium Enterprises in the Pandemic Impact, Responses and the Role of Development Finance”, World Bank Policy Research Working Paper 9414, https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/34552, Son erişim tarihi: 23 Mart 2021.
  • Alpar, R. 2017. Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistiksel Yöntemler. Beşinci Baskı. Ankara: Detay Yayıncılık.
  • Arıkan, R. 2018. “Anket Yöntemi Üzerine Bir Değerlendirme”, Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1, 97-159.
  • Bartik, A., Bertrand, M., Cullen, Z., B., Glaeser, E., Luca, M., Stanton, C. 2020a. “How are Small Busınesses Adjustıng to COVID-19? Early Evıdence From a Survey”. NBER Workıng Paper Serıes Working Paper 26989.
  • Harvard University anketi.pdf, Son erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
  • Bartik, A., Bertrand, M., Cullen, Z., B., Glaeser, E., L., Luca, M., Stanton, C. July 28 2020b. “The Impact of COVID-19 on Small Business Outcomes and Expectations”. PNAS, Vol. 117, No. 30, 17656–17666.
  • The impact of COVID-19 on small business outcomes and expectations | PNAS, Son erişim tarihi:17 Mart 2021.
  • Bircan, H., Karagöz, Y., Kasapoğlu, Y. 2003. “Ki-Kare ve Kolmogorov Smirnov Uygunluk Testlerinin Simulasyon ile Elde Edilen Veriler Üzerinde Karşılaştırılması”, Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4, 69-80.
  • Bishop, Y. M., Fienberg, S. E., Holland, P. W. 1975. Discrete Multivariate Analysis: Theory and Practice. Cambridge: Mass MIT Press.
  • Büyüköztürk, Ş. 2005. “Anket Geliştirme”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3 (2), 133-151.
  • Bouwman, H., Nikou, S., & de Reuver, M. (2019). Digitalization, business models, and SMEs: How do business model innovation practices improve performance of digitalizing SMEs?. Telecommunications Policy, 43(9), 101828.
  • Chou, S. Y. (2019). “The Fourth Industrial Revolution: Digital Fusion with Internet of Things. Journal of International Affairs”, 72(1), 107-120.
  • Cleff, T. (2019). Applied Statistics and Multivariate Data Analysis for Business and Economics. A Modern Approach Using SPSS, Stata and Excel. Springer.
  • Culot, G., Nassimbeni, G., Orzes, G., & Sartor, M. (2020). Behind the definition of Industry 4.0: Analysis and open questions. International Journal of Production Economics, 107617.
  • Çetindamar, D., & Kilitçioğlu, H. (2013). Measuring the competitiveness of a firm for an award system. Competitiveness Review: An International Business Journal, 23(1), 7-22.
  • Dai, R., Feng, H., Hu, J., Jin, Q., Li, H., Wang, R., Wang, R., Xu, L., Zhang, X. (2021). “The Impact of COVID-19 on Small and Medium-Sized Enterprises (SMEs): Evidence from Two-Wave Phone Surveys in China”. China Economic Review. 67.
  • https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1043951X21000250, Son erişim tarihi:19 Mart 2021.
  • Doğanay, C., Dündar, M., Hacıbebekoğlu Kulaksız, A. 2020. “COVID-19’un Birinci Dalgasında İstihdam Gelişmeleri”, Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV), N202043.
  • https://www.tepav.org.tr/upload/mce/2020/notlar/covid19un_birinci_dalgasinda_istihda m_gelismeleri.pdf, Son erişim tarihi: 18 Mart 2021.
  • DTSO (Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası), GÜNTİAD (Güneydoğu Tekstil Sanayi ve İş İnsanları Derneği). 2020. “Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi İçinde ve Dışında Yer Alan Tekstil İşletmelerinin Pandemi Sürecinden Etkilenimleri ile Beklenti ve Önerilerine İlişkin Saha Çalışma Raporu”, 11-22 Mayıs 2020.
  • Gonzales, J. L., Ferencz S. 2018. “Dijital Trade and Market Openness”, OECD Trade Policy Papers No:217. https://www.oecd-ilibrary.org/docserver/1bd89c9aen. pdf?expires=1608847530&id=id&accname=guest&checksum=CF3D0DCF7A0DFF DB3DB45035649B5DDA, Son erişim tarihi: 25 Aralık 2020.
  • Guzman, G. M., Gutiérrez, J. S., Cortes, J. G., & Ramírez, R. G. (2012). Measuring the competitiveness level in furniture SMEs of Spain. International Journal of Economics and Management Sciences, 1(11), 09-19
  • Hamada, T. (2019). Determinants of decision-makers’ attitudes toward Industry 4.0 adaptation. Social Sciences, 8(5), 140.
  • Juergensen, J., Guimón, J., Narula, R. 2020. “European SMEs Amidst the COVID-19 Crisis: Assessing Impact and Policy Responses”, Journal of Industrial and Business Economics, 47:499–510.
  • European SMEs amidst the COVID-19 crisis: assessing impact and policy responses | SpringerLink, Son erişim tarihi: 17 Mart 2021.
  • International Labour Organization. “Conducting Enterprises Surveys During The COVİD-19 Crisis: Guidelines and Survey Template”. Conducting enterprise surveys during the COVID-19 crisis.pdf, Son erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
  • International Monetary Fund. “World Economic Outlook 2020 October”. https://www.imf.org/external/datamapper/datasets/WEO, Son erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
  • Karacadağ Kalkınma Ajansı. “TRC2 Diyarbakır Şanlıurfa Bölgesi Bölge Planı: 2014-2023”. https://www.karacadag.gov.tr/Planlama/Dosya/XO3X23ED_trc2_2014_2023_bolge_pla ni.pdfSon erişim Tarihi: 25 Aralık 2020.
  • Karacadağ Kalkınma Ajansı. “TRC2 Bölgesi Aylık Ekonomik Görünüm Raporu Temmuz 2020”. https://www.karacadag.gov.tr/Dokuman/Dosya/CN2K86PP_sayi_110.pdf, Son erişim tarihi:27 Aralık 2020.
  • Karasar, N. 2005. Bilimsel Araştırma Yöntemi (15. Basım). İstanbul:Nobel Yayın Dağıtım.
  • Köksal, Y., Türedi, M. K. 2014. “Tüketici Otomobil Tercihinde Etkili Olan Bilgi ve İletişim Kanalları Üzerine Bir İnceleme”, Balıkesir University Journal of Social Sciences Institute, 17, 32, 105-125.
  • Kuş, E. 2003. Nicel Nitel Araştırma Teknikleri. Ankara:Anı Yayıncılık.
  • Küçük, N. 2020. “A Regional Model for Development of Innovative Entrepreneurship Culture: Technology-Based Busıness Development Center”, 2nd International Tokyo Conference on Innovative Studies of Contemporary Sciences, August 17-19, 2020, Tokyo Summit– 174 II, Tokyo, Japan. Abstract Book, edited by Kanokwan Somwong and Luna Moni Das:124- 125.
  • Lu, L., Peng, J., Wu, J., Lu, Y. 2021. “Perceived Impact of the COVİD-19 Crisis on SMEs in Different Industry Sectors: Evidence from Sichuan, China”, International Journal of Disaster Risk Reduction 55 102085.
  • International Journal of Disaster Risk Reduction - Elsevier, Son erişim tarihi: 15 Mart 2021.
  • McHugh, M. 2013. “The Chi-square test of Independence”, Biochemia Medica, 23, 143-149. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), “Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim 2019/’20”.
  • http://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_09/04144812_meb_istatistikleri_orgun_e gitim_2019_2020.pdf, Son erişim tarihi: 27 Aralık 2020.
  • Morales, S., O., C. (2021). “Innovation As Recovery Strategy For SME’s In Emerging Economies During The COVID-19 Pandemic”. Research In International Business and Finance.
  • https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0275531921000179, Son erişim tarihi: 19 Mart 2021.
  • OECD, “Coronavirüs (COVİD-19): SME Policy Responses”. Coronavirus (COVID-19)_ SME Policy Responses_OECD.pdf, Son erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
  • Özatay, F., Sak, G. (2020). “COVID-19’un Ekonomik Sonuçlarını Yönetebilmek İçin Ne Yapılabilir?”, Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV), N202006. https://www.tepav.org.tr/upload/files/1585023057- 6.Covid_19un_Ekonomik_Sonuclarini_Yonetebilmek_Icin_Ne_Yapilabilir.pdf, Son erişim tarihi: 18 Mart 2021.
  • Özcan Kalemli, Ş., Gourinchas, P.O., Penciakova, V., Sander, N. “COVİD-19 and SME Failures”. IMF Working Paper WP/20/207.
  • COVID-19 and SME Failures_IMF.pdf, Son erişim tarihi: 23 Aralık 2020. Papadopoulosa, T., Baltasb K. N., Baltac M. E. 2020. “The Use of Digital Technologies by Small and Medium Enterprises During COVID-19: Implications for Theory and Practice”, International Journal of Information Management, 55, 102192. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7327446/, Son erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
  • Pedauga, L., Sáez, F., Delgado-Márquez B. L. 2021. “Macroeconomic Lockdown and SMEs: The Impact of the COVID-19 Pandemic in Spain”, Small Bus Econ (2021), Springer Science Business Media, LLC, part of Springer Nature 2, https://doi.org/10.1007/s11187-021-00476-7, Macroeconomic lockdown and SMEs: the impact of the COVID-19 pandemic in Spain (springer.com), Son erişim tarihi: 23 Mart 2020.
  • Ryder, G. 2019. “Correctly Valuing the Work of The Future”, Journal of International Affairs, 72(1), 23-36.
  • Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. “İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması SEGE-2017”. https://www.sanayi.gov.tr/bolgesel-kalkinmafaaliyetleri/ analitik-cal%C4%B1smalar/01123b, Son erişim tarihi:27 Aralık 2020.
  • Siverekli, E., Sarıışık G. 2017. Şanlıurfa İli Sektör Analizi: Mevcut Durum, Çözüm Önerileri Strateji ve Destek Eylem Planı. Ankara: Uyum Ajans.
  • Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası. 2020. Sanayi Rehberi Sektörel. Şanlıurfa: Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası.
  • Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası. 2020a. COVİD-19 Anket Çalışması Raporu. Şanlıurfa: Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası.
  • Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası. 2020b. Meslek Komiteleri Sektör Analiz Raporu. Şanlıurfa: Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası.
  • Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası. 2020c. TRC2 Bölgesi COVID-19 Salgınının Ekonomik ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi Raporu. Şanlıurfa: Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası.
  • Trotta, D., & Garengo, P. (2019). Assessing industry 4.0 maturity: An essential scale for SMEs. In 2019 8th International Conference on Industrial Technology and Management (ICITM) (pp. 69-74). IEEE.
  • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK, 2019). KOBİ İstatistikleri Raporu (2009-2019). https://www.tuik.gov.tr/indir/duyuru/kobi-istatistikleri-raporu.pdf, Son erişim tarihi: 24 Mart 2021.
  • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK, 2020a). “Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri, 2019”. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yillik-Sanayi-ve-Hizmet-Istatistikleri-2019-33599, Son erişim tarihi: 24 Aralık 2020.
  • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK, 2020b). “Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistikleri, 2019”.
  • https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Girisim-Ozelliklerine-Gore-Dis-Ticaret- Istatistikleri-2019-33899, Son erişim tarihi: 24 Aralık 2020.
  • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK, 2020c). “Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2019”. https://tuikweb.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=33705, Son erişim tarihi: 27 Aralık 2020.
  • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK, 2020d). “Yıllık İhracat Rakamları”. https://biruni.tuik.gov.tr/disticaretapp/menu.zul, Son erişim tarihi: 21 Mart 2021.
  • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK, 2021). “İl Bazında Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, 2019”. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Il-Bazinda-Gayrisafi-Yurt-Ici-Hasila-2019-33663, Son erişim tarihi: 21 Mart 2021.
  • TÜRKONFED&UNDP&TÜSİAD. “Survey on Impact of COVID-19 on Enterprises: Report on Results of Second Survey (11-22 May 2020)”.
  • Survey on Impact of COVID-19 on Enterprises.pdf, Son erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
  • TUBA. 17 Nisan 2020. COVİD-19 Pandemi Değerlendirme Raporu. (Editörler: Prof. Dr. Muzaffer ŞEKER, Prof. Dr. Ali ÖZER, Prof. Dr. Zekeriya TOSUN, Dr. Öğr. Üyesi Cem KORKUT, Öğr. Gör. Mürsel DOĞRUL), Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları, TÜBA Raporları No: 34 ISBN: 978-605-2249-43-7. http://www.tuba.gov.tr/files/images/2020/kovidraporu/Covid-19%20Raporu-Final%2B.pdf, Son erişim tarihi: 18 Mart 2021.
  • Yamane, T. 2001. Temel Örnekleme Yöntemleri. Çevirenler: Esin, A., Bakır M.A., Aydın, C., Gürbüzsel, E. İstanbul: Literatür Yayıncılık.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.