FATMA NİSAN
(İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü,)
Yıl: 2015Cilt: 10Sayı: 10ISSN: 1308-2140 / 1308-2140Sayfa Aralığı: 677 - 704Türkçe

46 1
1980 ASKERİ DARBESİNİN MİMARI KENAN EVREN’İN ÖLÜMÜNÜN TÜRK BASININDAKİ SUNUMU
12 Eylül 1980 tarihinde meydana gelen askeri darbenin Türkiye tarihinde önemli bir yeri bulunmaktadır. Yönetimin askeri güçlerin eline geçtiği bu dönemde Türkiye tarihi açısından olduğu kadar yönetim şekli, ekonomisi, yaşam tarzı ve fikirsel yapısı açısından da 80 darbesi bir dönüm noktasını oluşturmaktadır. Askeri darbenin mimarlığını 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren üstlenmiştir. Çok sayıda gazetenin kapatıldığı, sansür edildiği ve birçok gazetecinin suikasta kurban gittiği, işkenceye maruz bırakıldığı dönemin Cumhurbaşkanı Kenan Evren darbeden 35 yıl sonra, 09 Mayıs 2015 tarihinde gece yarısına doğru hayatını kaybetti. Söz konusu dönemde basının üzerinde baskı kurarak susturan ya da kendisinden yana bir söylem yaymasına neden olan Kenan Evren'in ölümünün ardından Türk basının nasıl bir söylem ürettiği merak edilen bir konu olmuştur. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı; 1980 askeri darbesinin aktörü 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren'in ölümünün Türk basını tarafından nasıl bir söylem üretilerek sunulduğunu ve gazete sayfalarında nasıl yer bulduğunu incelemektir. Ekonomi ve spor gazetelerinin inceleme dışında bırakıldığı çalışmada Türk ulusal basınından 23 gazetenin bir haftalık sayıları incelenmiştir. Gazetelerin konuyla ilgili tüm haber, fotoğraf ve karikatürlerinin incelendiği çalışmada yöntem olarak vanDijk'ın eleştirel söylem analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları, Evren'in ölümünün ardından Türk basınının çoğunlukla konuya eleştirel yaklaştığını ve bir nebzede olsa o dönemin intikamını almaya çalıştığını göstermiştir
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • AHMAD, F. (2002), Modern Türkiye’nin Oluşumu, İstanbul: Doruk Yayınları.
  • AKCA, E. B. (2009). “İdeoloji- Dil- Söylem ve Anlam İlişkisi: Medyada Anlamın Toplumsal İnşası”, Ed: İsmet Parlak, Medyada Gerçekliğin İnşası: Türk Medya Söylemine Eleştirel Bir Bakış, Konya: Çizgi Kitabevi.
  • ASKER, A. (2009). “Gazeteci Milletvekilleri: 1980-2009”, Der: Korkmaz Alemdar, Türkiye’de Kitle İletişimi Dün- Bugün- Yarın, Ankara: Gazeteciler Cemiyeti Yayınları.
  • BALIK, M. (2009). “Türk Romanında 12 Eylül Darbesi”, TurkishStudies- International PeriodicalFortheLanguages, LiteratureandHistory of TurkishorTurkic Volume 4 /1-II Winter 2009, p.2373- 2411, Ankara- Turkey.
  • BORAL, G. (2009). “Basının 24 Ocak Kararları Karşısında Tutumu”, Der: Korkmaz Alemdar, Türkiye’de Kitle İletişimi Dün- Bugün- Yarın, Ankara: Gazeteciler Cemiyeti Yayınları.
  • BÜYÜKKANTARCIOĞLU, S. N. (2012). “Söylem İncelemelerinde Eleştirel Dilbilimsel Boyut: Eleştirel Söylem Çözümlemesi ve Ötesi”, Ed: Ömer Özer, Haberi Eleştirmek, Konya: Literatürk Yayınları.
  • CEMAL, H. (2004). Tank Sesiyle Uyanmak: 12 Eylül Günlüğü, 10. Baskı, İstanbul: Doğan Kitap.
  • DEMİR, V. (2007). Türkiye’de Medya Siyaset İlişkisi, İstanbul: Beta Yayınları.
  • ERDİN, M. (2010). Silahsız Kuvvetler: Medya (Darbelerde Basının Ayak Sesleri), İstanbul: Destek Yayınevi.
  • ERTAN KESKİN, Z. (2004). “Türkiye’de Haber İncelemelerinde vanDijk Yöntemi”, Der: Çiler Dursun, Haber Hakikat ve İktidar İlişkisi, Ankara: Elips Yayınları.
  • GÖKMEN, Y. (1996). “Medya ve İdeoloji”, Yeni Türkiye Medya Özel Sayısı, S: 11, Yıl: 2, ss.711-719, Ankara: Yeni Türkiye Medya Hizmetleri.
  • IŞIK, M. (2008). “Türkiye’deki İletişim Sisteminin Medya Siyaset İlişkilerine Yansımaları”, Ed: Zülfikar Damlapınar, Medya ve Siyaset, 2. Baskı, Konya: Eğitim Kitabevi Yayınları.
  • İNAL, M. A. (1996). Haberi Okumak, İstanbul: Temuçin Yayınları.
  • KEKEÇ, A.- ŞİMŞEK, E. ve GÜLER, K. (?). Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Cumhuriyet’ten Günümüze Yakın Tarih Ansiklopedisi, 6. Cilt, İstanbul: Akit Yayınları.
  • KOLOĞLU, O. (2009). “1980 Sonrasında Türkiye’de Muhalif Basın”, Der: Korkmaz Alemdar, Türkiye’de Kitle İletişimi Dün- Bugün- Yarın, Ankara: Gazeteciler Cemiyeti Yayınları.
  • SANCAR ÜŞÜR, S. (2008). İdeolojinin Serüveni: Yanlış Bilinç ve Hegemonyadan Söyleme, 2. Baskı, Ankara: İmge Kitabevi.
  • SEYHAN, S. ve Temiztürk, H. (2014). “Gazetelerde Kültür, Sanat ve Edebiyat Sayfaları/ Yazıları Üzerine”, TurkishStudies- International PeriodicalForTheLanguages, LiteratureandHistory of TurkishorTurkic Volume 9/3 Winter 2014, p. 1277-1288, AnkaraTurkey.
  • SÖZEN, E. (1996). “Haber Söylemi ve İdeoloji”, Yeni Türkiye Medya Özel Sayısı, yıl: 2, sayı: 12, ss. 1543-1548, Ankara: Yeni Türkiye Medya Hizmetleri, Kasım- Aralık.
  • TOPUZ, H. (2003). II. Mahmut’tan Holdinglere Türk Basın Tarihi, 2. Basım, İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • ÜLKÜ, G. (2004). “Söylem Çözümlemesinde Yöntem Sorunu ve vanDijk Yöntemi”, Der: Çiler Dursun, Haber Hakikat ve İktidar İlişkisi, Ankara: Elips Yayınları.
  • VAN DİJK, T. A. (1988). News as Discourse, New Jersey: Lawrence EarlbaumAssaciatesPublication.
  • VAN DİJK, T. A. (1999). “Söylemin Yapıları ve İktidarın Yapıları”, Der: Mehmet Küçük, Medya İktidar İdeoloji, Ankara: Ark Yayınları.
  • VAN DİJK, T. A. (2003). “Critical discourseanalysis. D.Schiffrin”, Ed. D. Tannen, & E. H. Hamilton, InTheHandbook of Discourse Analysis, pp. 352-372, Oxford: Blakwell Publishing

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.