Vehbi Emre YILDIRIM
(Dokuz Eylül Üniversitesi Doktora Öğrencisi, El-mek:)
Yıl: 2014Cilt: 9Sayı: 7ISSN: 1308-2140 / 1308-2140Sayfa Aralığı: 561 - 575Türkçe

77 8
1933 YILINDA ÂLİ İKTİSAT MECLİSİ'NİN SANAYİ RAPORU VE SÜMERBANK'IN KURULMASI
Başbakan İsmet İnönü, Sovyet Rusya'ya yaptığı gezide Sovyetlerin sanayileşme hamlesini görmüş ve devlet eliyle uygulanan sanayileşme projesinin bir benzerini Türkiye'de de uygulamak için harekete geçmiştir. 1925 yılında özel sanayi sektörünün ve kendine bağlı sanayi kurumlarının kredi ve finansman sorununu çözmek amacıyla Sanayi ve Maadin Bankası kurulmuştu. Ancak banka, sermayesinin azlığı nedeniyle kendine bağlı işletmeler dışında özel sanayi sektörüne destek olamayarak kanunda kendisine verilen görevi yerine getirememiştir. Gerek bu sorunu çözmek gerekse de Sovyet Rusya gezisinden elde edilen tecrübe ile devletin sanayileşme sürecini ele almak amacıyla Sanayi ve Maadin Bankası kaldırılarak yerine 3 Temmuz 1932'de Devlet Sanayi Ofisi ve 14 Temmuz 1932'de Türkiye Sanayi Kredi Bankası kurulmuştur. Ancak Türkiye Sanayi Kredi Bankası kurulması ile Teşvik-i Sanayi Kanunu ile özel sanayi sektörüne verilen makine ve teçhizat ithali serbestliği ve bunların vergi ayrıcalıkları kaldırılarak makine ve teçhizat ithali işi bankanın sorumluluğuna verilmiştir. Özel sanayi sektörü bu duruma bulunmuşlardır. tepki göstererek hükümet nezdinde girişimlerde yaşamaması için güçlü bir sermaye ile kurulur. Böylece devletçi uygulamaların amiral gemisi güçlü bir yapıyla faaliyetine başlar
DergiAraştırma MakalesiErişime Açık
  • Âli İktisat Meclisi, Türkiye'de Sanayi Nasıl Teessüs ve İnkişaf Edebilir? No:12, Başvekâlet Müdevvenat Matbaası, Ankara, 1933.
  • Kanunlar Dergisi, Cilt:7, TBMM Matbaası, Ankara.
  • Kanunlar Dergisi, Cilt:12, TBMM Matbaası, Ankara.
  • Kanunlar Dergisi, Cilt:13, TBMM Matbaası, Ankara.
  • Kanunlar Dergisi, Cilt:3, TBMM Matbaası, Ankara.
  • TBMM Zabıt Ceridesi, Devre:4, Cilt:16, İçtima:2, İnikat:5, Tarih:3.06.1933, TBMM Matbaası, Ankara.
  • TBMM Zabıt Ceridesi, Devre:4, Cilt:9, İçtima:1, İnikat:80, Tarih:7.08.1932, TBMM Matbaası, Ankara.
  • TC Resmi Gazete, 1 Mayıs 1930, Sayı:1485.
  • TC Resmi Gazete, 11 Haziran 1933, Sayı:2424.
  • TC Resmi Gazete, 10 Haziran 1933, Sayı:2423.
  • TC Resmi Gazete, 19 Haziran 1933, Sayı:2431.
  • TC Resmi Gazete, 27 Haziran 1933, Sayı:2438.
  • TC Resmi Gazete, 26 Haziran 1934, Sayı:2736.
  • TC Resmi Gazete, 26 Haziran 1935, Sayı:3038.
  • TC Resmi Gazete, 18 Haziran 1942, Sayı:5135.
  • TC Resmi Gazete, 10 Temmuz 1932, Sayı:2146.
  • TC Resmi Gazete, 23 Ocak 1936, Sayı:3213.
  • TC Resmi Gazete, 26 Kasım 1936, Sayı:3469.
  • TC Resmi Gazete, 12 Ocak 1938, Sayı:3806.
  • TC Resmi Gazete, 10 Temmuz 1939, Sayı:4254.
  • TC Resmi Gazete, 24 Ocak 1940, Sayı:4415.
  • TC Resmi Gazete, 19 Temmuz 1940, Sayı:4565.
  • TC Resmi Gazete, 18 Mart 1941, Sayı:4761.
  • Afetinan, Devletçilik İlkesi ve Türkiye Cumhuriyetinin Birinci Sanayi Planı 1933, TTK, Ankara, 1972.
  • APAK, Kemalettin, Cevdet Aydınelli, Mehmet Akın, Türkiye'de Devlet Sanayi ve Maadin İşletmeleri, Selüloz Basımevi, İzmit, 1952.
  • BOZDAĞ, İsmet, Bir Çağın Perde Arkası Atatürk-İnönü, İnönü-Bayar Çekişmeleri, Kervan Yayınları, İstanbul, t.y.
  • DEĞERLİ, Esra Sarıkoyuncu "Bir İngiliz Diplomatın Gözüyle Atatürk ve Türkiye (1933-1939)", Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume:3/4, Summer 2008, Doi Number: 10.7827/TurkishStudies.384, ss.534-663.
  • FERMAN, Cumhur, Türkiye'de Sanayi Kredisi, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası, İstanbul, 1951.
  • GOLOĞLU, Mahmut, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi-III, 1931-1938 Tek Partili Cumhuriyet, İş Bankası Yayınları, İstanbul, 2006.
  • İNÖNÜ, İsmet, Hatıralar, Cilt: 2, Bilgi Yayınevi, Ankara, 1987.
  • İPEKÇİ, Abdi, İnönü Atatürk'ü Anlatıyor, Dünya Kitapları, İstanbul, 2004.
  • KARADENİZ, Şengül, Zehra Arslan, "The Situation Of Ports In Turkey During Early 1930s
  • According to Report Of Higher Council Of Economy Dated As 15-29 December 1931", Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume:8/12, Fall 2013, Doi Number: 10.7827/TurkishStudies.5724, ss.649-662.
  • KARAOSMANOĞLU, Yakup Kadri, Politikada 45 Yıl, İletişim Yayınları, İstanbul, 2009.
  • KESKİN, Ekrem, Emre Alpan İnan, Melike Mumcu, Pelin Erdönmez, vd, 50. Yılında Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye'de Bankacılık Sistemi 1958-2007, Türkiye Bankalar Birliği, İstanbul, 2008.
  • KORALTÜRK, Murat, "Âli İktisat Meclisi", Ekonomik Yaklaşım, Cilt:7, Sayı:23, Yıl:1996, ss.47- 64.
  • KUTAY, Cemal, Celal Bayar, Cilt:I, Kenan Matbaası, İstanbul, 1939.
  • MÜMTAZ HASAN, Türkiye'de Sanayi Kredisi, İstanbul, 1932.
  • ÖZER, Sevilay, "1929 Dünya Ekonomik Bunalımı Çerçevesinde Yerli Malı ve Tutum Haftası Kutlamaları", Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume:8/5, Spring 2013, Doi Number: 10.7827/TurkishStudies.4617, ss.595-613.
  • ŞAHİN, Hüseyin, Türkiye Ekonomisi, Ezgi Kitabevi Yayınları, Bursa, 2009.
  • ŞİRİN, Funda Selçuk, "Sovyet Rusya ve İtalya Gezilerinin Türk Siyasal Yaşamına Etkisi (1930- 1932)", Folklor/Edebiyat, Cilt:1, Sayı:73, Yıl:2013, ss.105-130.
  • TEKELİ, İlhan, Selim İlkin, Uygulamaya Geçerken Türkiye Devletçiliğin Oluşumu, Bilge Kültür Sanat Yayınları, İstanbul, 2009.

TÜBİTAK ULAKBİM Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi Cahit Arf Bilgi Merkezi © 2019 Tüm Hakları Saklıdır.